NATO-ს ლიდერები იკრიბებიან ანკარაში, თურქეთში, ორდღიანი სამიტისთვის, თავდაცვის ხარჯებთან, გრენლანდიის მომავალთან და უკრაინაში მიმდინარე ომთან დაკავშირებით არსებული დაძაბულობის ფონზე. აი, ძირითადი მოვლენებისა და განცხადებების მიმოხილვა სამიტიდან:
აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა განაახლა გრენლანდიის შეძენის მცდელობა, იმუქრებოდა, რომ ყველა ამერიკელი სამხედროს გამოიყვანს ევროპიდან, თუ NATO-ს მოკავშირეები არ დააკმაყოფილებენ მის მოთხოვნებს. მან შესთავაზა, რომ გრენლანდია უნდა აკონტროლოს აშშ-მა და არა დანიამ და გააკრიტიკა NATO-ს მოკავშირეები თავდაცვის ხარჯებზე არასაკმარისი დანახარჯებისთვის.
დიდი ბრიტანეთი ხელმძღვანელობს 37 მილიარდი ფუნტის ღირებულების ევროპულ პროექტს, რათა განავითაროს შორ მანძილზე მოქმედი რაკეტა, რომელსაც შეუძლია ათასობით მილის დაშორებით, რუსეთის ფრონტის ხაზის მიღმა სამიზნეების განადგურება. ეს იარაღი, რომელსაც შეუძლია სამიზნეების განადგურება 200-დან 1200 მილამდე ზუსტი სიზუსტით, მიზნად ისახავს შეამციროს NATO-ს დამოკიდებულება აშშ-ზე.
NATO-ს ლიდერები უბიძგებენ "ტრანსატლანტიკური თავდაცვის ინდუსტრიულ რევოლუციას" სამხედრო შესაძლებლობების გასაძლიერებლად. NATO-ს გენერალურმა მდივანმა მარკ რუტემ მოითხოვა პარადიგმის ცვლილება სამხედრო ინდუსტრიაში და მოუწოდა ინდუსტრიას NATO-ს ყველა ქვეყანაში, რომ მეტი რისკი აიღონ.
NATO აჩვენებს მილიარდობით დოლარის ღირებულების სამხედრო პროექტებს, რუტე ამბობს: "ეს ფული კარგად არის დახარჯული."
უკრაინის პრეზიდენტი ვოლოდიმირ ზელენსკი ითხოვს მეტ დახმარებას საჰაერო თავდაცვისთვის და ამბობს, რომ უკრაინა არის "განსაკუთრებული" თავდაცვითი შესაძლებლობების წყარო NATO-სთვის. მან გააფრთხილა, რომ ომი ფუნდამენტურად შეიცვალა, დრონებითა და ტექნოლოგიებით, რომლებიც წარმოადგენენ რევოლუციურ ცვლილებას ომის ტექნოლოგიაში.
NATO-ს მოკავშირეები აძლიერებენ თავდაცვის ხარჯებს და ხელახლა შეიარაღდებიან ევროპის დასაცავად. ევროკომისიის პრეზიდენტმა ურსულა ფონ დერ ლეიენმა თქვა, რომ ევროკავშირის წევრი სახელმწიფოები აძლიერებენ თავდაცვის ხარჯებს და აძლიერებენ ალიანსს.
კანადის საგარეო საქმეთა მინისტრმა ანა ანანდმა თქვა, რომ მისი მთავრობა არის NATO-ს თავდაცვის ხარჯების ახალი მიზნის მიღწევის გზაზე, მშპ-ს 5%-ს 2035 წლისთვის. კანადამ უკვე მიაღწია მშპ-ს 2%-ს.
დიდი ბრიტანეთი იკვლევს თავდაცვისთვის ოფ-ბალანსის დაფინანსების შერწყმის შესაძლებლობას კანადის თავდაცვის, უსაფრთხოებისა და გამძლეობის ბანკის ინიციატივასთან, რაც დიდ ბრიტანეთს მისცემს წვდომას ბანკზე, რომელსაც აქვს 86 მილიარდი ფუნტის სესხის გაცემის შესაძლებლობა თავდაცვის პროექტებისთვის.
NATO-ს ლიდერები მოელიან, რომ განიხილავენ გრენლანდიის მომავალს, დანიის პრემიერ-მინისტრი მეტე ფრედერიქსენი იმეორებს, რომ გრენლანდია არ იყიდება.
აშშ-ის პრეზიდენტი დონალდ ტრამპი აპირებს შეხვდეს თურქეთის პრეზიდენტ რეჯეფ თაიფ ერდოღანს მის დიდებულ საპრეზიდენტო სასახლეში, სანამ შეუერთდება NATO-ს ლიდერებს სადილზე.
თურქეთი უბიძგებს აშშ-ს, მიიღოს გადაწყვეტილება გრენლანდიის გაყიდვის შესახებ F-35 საბრძოლო თვითმფრინავების შესახებ სამიტის დროს, ერდოღანი ამბობს, რომ თურქეთი "ელოდება" გადაწყვეტილებას ამ კვირაში.
NATO-ს ლიდერები იკრიბებიან უკრაინაში რუსეთის სარაკეტო და დრონის თავდასხმების გაზრდის ფონზე და ევროპელი მოკავშირეებისთვის ევროპის უსაფრთხოებისთვის მეტი პასუხისმგებლობის აღების აუცილებლობის ფონზე.
ანკარაში NATO-ს სამიტი კრიტიკული მოვლენაა ალიანსის მომავლისთვის, რადგან ლიდერები ებრძვიან მზარდი დაძაბულობის, ძალაუფლების დინამიკის ცვლილებებისა და სულ უფრო რთულ და საშიშ სამყაროში კოლექტიური თავდაცვის აუცილებლობას.
