აბუ-დაბიში უკრაინის ომის დასრულებაზე აშშ-ის, რუსეთისა და უკრაინის მოლაპარაკებების პირველი დღე დასრულდა

უკრაინის, რუსეთისა და შეერთებული შტატების მონაწილეობით დაგეგმილი ორმხრივი მოლაპარაკებების პირველი დღე, რომლის მიზანიც უკრაინაში ომის დასრულებაა, სამშაბათს აბუ-დაბიში დასრულდა. აშშ-ის ოფიციალური პირების განცხადებით, ისინი კონფლიქტის „საბოლოო დასრულებას“ ესწრაფვიან.ეს იყო პირველი არსებითი მოლაპარაკება რუსეთსა და უკრაინას შორის თებერვლის შემდეგ. ასევე, პირველი მას შემდეგ, რაც აშშ-მა ისრაელთან ერთად ირანზე ერთობლივი დარტყმები განახორციელა და მას მოჰყვა შუალედური არჩევნები, რომლებმაც პრეზიდენტ დონალდ ტრამპის პოზიციები შეასუსტა. მეორე დღე ოთხშაბათს არის დაგეგმილი.მიუხედავად იმისა, რომ კიევისა და მოსკოვის მაღალი რანგის წარმომადგენლები ოთხსაათიანი შეხვედრის შემდეგ კომენტარებს ერიდებოდნენ, უკრაინის პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმ, რომელიც მოლაპარაკებებზე არ იმყოფებოდა, შეხვედრა „კონსტრუქციულად და საკმაოდ არსებითად“ შეაფასა.„დეტალურად განვიხილეთ უსაფრთხოების გარანტიების არსი უკრაინისთვის და მათი გრძელვადიანი განხორციელების საფუძვლები,“ — დაწერა ზელენსკიმ სოციალურ ქსელში. მისი თქმით, განხილვის საგანი იყო ჰუმანიტარული საკითხებიც, მათ შორის ტყვეთა გაცვლა.აშშ-ის სახელმწიფო მდივანმა მარკო რუბიომ, რომელიც მოლაპარაკებების შემდეგ პარიზიდან საუბრობდა, შეხვედრა „ძალიან პროდუქტიულად“ შეაფასა. მისი თქმით, მიზანია, რომ რუსეთ-აშშ-უკრაინის ფორმატში მომავალში სხვა ევროპული ხმებიც ჩაერთოს.„ევროპაში ყოველთვის არის შიში, რომ მათ გვერდს აუვლიან, რომ ამერიკა რუსეთთან რაღაც შეთანხმებას დადებს და ევროპას გამოტოვებს. მაგრამ ევროპა მაგიდასთანაა. ისინი ჩვენთან ერთად არიან,“ — განუცხადა რუბიომ ჟურნალისტებს.სამშაბათის მოლაპარაკებების დასაწყისში, ჯარედ კუშნერმა, ტრამპის სიძემ და აშშ-ის ერთ-ერთმა მთავარმა მომლაპარაკებელმა, განაცხადა, რომ ვაშინგტონმა „შეამცირა განსხვავებები“ ორ მხარეს შორის. დეტალები არ დაუკონკრეტებია, თუმცა იმედი გამოთქვა, რომ მოლაპარაკებები „ომის დასრულებისკენ მიმავალ გადაწყვეტილებამდე“ მიიყვანს.კუშნერის თქმით, მოლაპარაკებების მთავარი თემა იყო „ომისშემდგომი უსაფრთხოების საკითხები“ როგორც რუსეთისთვის, ასევე უკრაინისთვის. ორშაბათს მან აღნიშნა, რომ აბუ-დაბის შეხვედრა მაქსიმუმ „შემდეგი მოლაპარაკებების ეტაპისკენ ბიძგის მიცემას“ შეძლებდა.„ეს არის უკიდურესად რთული და კომპლექსური კონფლიქტი,“ — დაწერა კუშნერმა X-ზე და დაამატა, რომ აშშ „მტკიცე განწყობითა და რეალიზმით“ უდგება ამ მოლაპარაკებებს.აშშ-ის ადმინისტრაციამ წამოაყენა ახალი „გრძელვადიანი უსაფრთხოების არქიტექტურის“ წინადადება, რომელშიც რუსეთი და ევროპაც იქნებიან ჩართული. კუშნერმა ეს ჩარჩო ზოგადად ასე აღწერა: „გაძლიერებული კონსულტაციები, საიმედო კრიზისული კომუნიკაცია, სამხედრო გამჭვირვალობის გაზრდა და ურთიერთშეთანხმებული ზომები ესკალაციის რისკების შესამცირებლად, თითოეული ქვეყნის სუვერენიტეტისა და დამოუკიდებელი გადაწყვეტილების მიღების სრული პატივისცემით.“ადმინისტრაციის წარმომადგენლების თქმით, წინადადება შეიძლება მოიცავდეს ნატო-რუსეთის საბჭოს აღდგენას, რომელიც რუსეთის სრულმასშტაბიანი შეჭრის შემდეგ, 2022 წელს, ფაქტობრივად შეჩერდა, და შესაძლოა, სანქციების მოხსნასაც რუსეთისთვის საბოლოო შეთანხმების ფარგლებში.ასევე განაცხადეს, რომ აშშ-მა რუსეთთან განიხილა უკრაინისთვის უსაფრთხოების გარანტიების შესაძლო მექანიზმები, რომლებიც ნატოს მე-5 მუხლის მსგავსია და წევრ სახელმწიფოებს თავდასხმის შემთხვევაში დაცვას უზრუნველყოფს.„რაც მათ ექნებათ, ფაქტობრივად ძალიან ჰგავს ნატოს,“ — თქვა ადმინისტრაციის ერთ-ერთმა წარმომადგენელმა.„აშშ-ის უსაფრთხოების გარანტიის მიღება მართლაც ძალიან, ძალიან მნიშვნელოვანი საკითხია,“ — დაამატა მან და აღნიშნა, რომ ამაზე ტრამპსა და ზელენსკის შორის უნდა გაიმართოს საუბარი. „თუ ის ამას გააკეთებს, ეს ძალიან, ძალიან დიდი მნიშვნელობის იქნება რესურსების, დაფინანსებისა და სამხედრო მხარდაჭერის თვალსაზრისით.“კრიტიკოსები სვამენ კითხვას, რა პირობებში ამოქმედდება ასეთი გარანტიები, რადგან ნატოს მე-5 მუხლი არ ავალდებულებს წევრებს ყველა შემთხვევაში ერთმანეთის დაცვას. კიბერშეტევებმა და ჰიბრიდული ომის სხვა ფორმებმა ასევე გააბუნდოვანეს ზღვარი, რა შემთხვევაში იქნება საჭირო სამხედრო პასუხი.ევროპელი ოფიციალური პირები შეშფოთებულნი არიან, რომ რუსეთი შეიძლება შეინარჩუნოს მოთხოვნა ნატოს სამხედრო ყოფნის შემცირებაზე აღმოსავლეთ ევროპაში, რაც მოკავშირეებს მოსკოვის გავლენის წინაშე დაუცველს ტოვებს დასავლეთთან ისტორიული დაძაბულობის ფონზე. ისინი ცდილობენ მოლაპარაკებებში ჩართვას, რადგან შიშობენ, რომ კონტინენტის უსაფრთხოებასთან დაკავშირებული გადაწყვეტილებები მათ გარეშე იქნება მიღებული.ევროპელმა წარმომადგენლებმა სამშაბათს უკრაინისა და აშშ-ის ოფიციალურ პირებთან ცალკე მოლაპარაკებები გამართეს. ერთობლივ განცხადებაში აღნიშნეს, რომ „ნებისმიერი მომავალი შეთანხმება უნდა ეფუძნებოდეს სუვერენიტეტის, ტერიტორიული მთლიანობის, დამოუკიდებელი გადაწყვეტილების მიღების პატივისცემას და უკრაინისთვის სანდო უსაფრთხოების გარანტიებს.“ევროპის უსაფრთხოების ერთ-ერთმა ოფიციალურმა პირმა განაცხადა, რომ აშშ-ის წინადადება კვლავ ბუნდოვანია და ევროპული მთავრობები ემზადებიან იმისთვის, რომ ვაშინგტონი აბუ-დაბის მოლაპარაკებებზე რუსეთისგან სერიოზულ დათმობებს მოითხოვს. იტალიის პრემიერ-მინისტრმა ჯორჯია მელონიმ გასულ კვირას უკმაყოფილება გამოთქვა „არათანმიმდევრული“ შეხვედრებისა და სატელეფონო ზარების სერიაზე, რაც, მისი თქმით, ამცირებს ევროპის უნარს, ერთიანი პოზიციით გამოვიდეს.კაია კალასმა, ევროკავშირის უმაღლესმა წარმომადგენელმა საგარეო პოლიტიკის საკითხებში, ორშაბათს G7-ის საგარეო საქმეთა მინისტრების შეხვედრაზე განაცხადა: „ჩვენ უკვე გვაქვს ევროპული უსაფრთხოების არქიტექტურა. ეს მოიცავს საერთაშორისო შეთანხმებებს, რომლის მიხედვითაც რუსეთმა აიღო ვალდებულებები, მათ შორის სუვერენიტეტისა და ტერიტორიული მთლიანობის პატივისცემის კუთხით. პრობლემა ისაა, რომ რუსეთი ამ შეთანხმებებს არ ასრულებს.“აშშ-ის ერთ-ერთმა ოფიციალურმა პირმა აღნიშნა, რომ რუსებს „ევროპელებთან ცუდი გამოცდილება აქვთ“. ევროკავშირის ზოგიერთი წარმომადგენლის მიერ მხარდაჭერილი წინადადებები, მათ შორის უპირობო ცეცხლის შეწყვეტა როგორც მშვიდობის მოლაპარაკებების წინაპირობა, მოსკოვის მხრიდან სისტემატურად უარყოფილია.რუსეთის საგარეო საქმეთა მინისტრმა სერგეი ლავროვმა სამშაბათს განაცხადა, რომ ზავი კიევს მხოლოდ ძალების გადაჯგუფების საშუალებას მისცემს. „ამას არ დავთანხმდებით,“ — თქვა მან.მოსკოვსა და კიევს შორის კონფლიქტის დასრულების პირობებზე კვლავ დიდი განსხვავებაა. მთავარი სადავო საკითხია დონეცკის რეგიონი აღმოსავლეთ უკრაინაში, რომლის უმეტეს ნაწილს რუსეთი აკონტროლებს. მოსკოვი მოითხოვს, რომ უკრაინამ უარი თქვას იმ ნაწილებზე, რომლებიც ჯერ კიდევ მის ხელშია, ხოლო კიევი ცდილობს, გაყინოს კონტაქტის ხაზი და შეინარჩუნოს ეს ტერიტორიები, რადგან მათ მომავალ უსაფრთხოებისთვის გადამწყვეტად მიიჩნევს.არცერთი მხარე საჯაროდ არ გადაუხვევია ამ პოზიციებიდან, თუმცა მოლაპარაკებებამდე აშშ-ის ერთ-ერთმა ოფიციალურმა პირმა აღნიშნა, რომ მოსკოვმა და კიევმა „პირად საუბრებში მცირე მოქნილობა“ აჩვენეს. მისი თქმით, ტერიტორიული საკითხი ვერ გადაწყდება ახალი უსაფრთხოების ჩარჩოს შეთანხმების გარეშე.„დონეცკის და ტერიტორიულ საკითხს ვერ მოაგვარებენ, სანამ არ ეცოდინებათ, როგორი იქნება უსაფრთხოების არქიტექტურა ომის შემდეგ,“ — თქვა მან. „და გახსოვდეთ, ერთს მეორის გარეშე ვერ დავასრულებთ.“უკრაინისთვის ასეთი შეთანხმება შეიძლება გულისხმობდეს გარანტიებს, რომ მოკავშირეები დაეხმარებიან, თუ მას კვლავ დაესხმებიან თავს. რუსეთისთვის კი ეს შეიძლება მოიცავდეს მის ხანგრძლივ მოთხოვნას, რომ ნატო გავიდეს აღმოსავლეთ ევროპიდან — შედეგი, რომელიც ევროპულ მთავრობებს საგანგაშოდ მიაჩნიათ.ტრამპმა განაცხადა, რომ საბოლოო შეთანხმებაში უკრაინას, სავარაუდოდ, მოუწევს ტერიტორიის დათმობა და ქვეყანა „ცოტა განსხვავებული ფორმით“ გამოვა. გასულ კვირას, კრემლის მრჩეველ კირილ დმიტრიევთან ვაშინგტონში შეხვედრის შემდეგ, ტრამპმა თქვა, რომ ის ცდილობს „დიდ, ლამაზ შეთანხმებას“, რომელიც „შეიძლება მთელ ევროპასაც მოიცავდეს“.ამ განცხადებებმა გააძლიერა შეშფოთება უკრაინასა და ევროკავშირში, რომ ტრამპი და რუსეთის პრეზიდენტი ვლადიმირ პუტინი შეიძლება ევროპელი ლიდერების გვერდის ავლით შეთანხმდნენ მოსკოვისთვის ხელსაყრელ დათმობებზე. აშშ-ის ადმინისტრაციის ერთ-ერთმა წარმომადგენელმა აღნიშნა, რომ ევროპაში „ბევრი ნეგატიური მემკვიდრეობა“ არსებობს რუსეთის 2021 წლის უსაფრთხოების წინადადებების გარშემო, რომლებიც ნატოსთვის ულტიმატუმად აღიქმებოდა.ამ მოთხოვნებში შედიოდა ნატოს გაფართოების აკრძალვა უკრაინის მსგავს ქვეყნებზე, ჯარების დაბრუნება 1997 წლის წინა საზღვრებზე და შეზღუდვები, თუ სად შეეძლო ალიანსს რაკეტების განთავსება. ნატომ ეს წინადადებები უარყო, ხოლო რუსეთმა უკრაინაში შეჭრა ერთი თვის შემდეგ დაიწყო.ოფიციალურმა პირმა თქვა: „უნდა შევქმნათ რაღაც ახალი, რაც დღეს იმუშავებს... რადგან თუ ძველი არქიტექტურა კარგად მუშაობდა, ამდენ ხანს ომში არ ვიქნებოდით. ასე რომ, აშკარაა, რაღაც არ მუშაობს და უნდა მოვიფიქროთ გზა, რომ ომის დასრულების შემდეგ ეს მართლაც საბოლოო დასასრული იყოს.“ბოლო სამმხრივი მოლაპარაკებები, რომელიც თებერვალში ჟენევაში გაიმართა, გარღვევის გარეშე დასრულდა. მალევე აშშ-ისა და ისრაელის ომმა ირანთან ვაშინგტონის ყურადღება უკრაინიდან გადაიტანა და აბუ-დაბის შეხვედრამდე სხვა მოლაპარაკებები აღარ ჩატარებულა.ტრამპის მეორე ვადით დაბრუნების შემდეგ, მან არაერთი მცდელობა წამოიწყო კონფლიქტის დასასრულებლად, თუმცა წარმატება შეზღუდული იყო. მისი სულ უფრო შემრიგებლური პოზიცია მოსკოვის მიმართ კიევში და ევროკავშირში ღრმა შეშფოთებას იწვევს. ტრამპი ადრე ამაყობდა, რომ ომს ერთ დღეში დაასრულებდა.უკრაინის პარლამენტის საგარეო საქმეთა კომიტეტის თავმჯდომარემ, დეპუტატმა ოლექსანდრ მერეჟკომ BBC-ს განუცხადა, რომ მისი აზრით, ტრამპს „სწრაფი შეთანხმება სურს უკრაინის ხარჯზე“, რასაც კიევი არ დათანხმდება.მისი თქმით, პუტინის რეალურ მოლაპარაკებებზე დასაყოლიებლად საჭიროა რუსეთის წინააღმდეგ სანქციების გამკაცრება და ღრმა დარტყმები. „სანამ პუტინის საომარი მანქანა მუშაობს, მას მოლაპარაკების მოტივაცია არ ექნება,“ — თქვა მერეჟკომ. მან ასევე აღნიშნა ტრამპის ბოლო შეთანხმება რუსეთიდან დიზელის შესყიდვაზე, რაც „მხოლოდ ახალისებს მოსკოვს ომის გაგრძელებისთვის“.რუსეთის დელეგაციაში აბუ-დაბიში შედიან კრემლის თანაშემწე ვლადიმირ მედინსკი, საგარეო საქმეთა მინისტრის მოადგილეები სერგეი რიაბკოვი და მიხაილ გალუზინი, დაზვერვის ხელმძღვანელი იგორ კოსტიუკოვი და არმიის გენერალი იური ჟიგარლოვსკი. უკრაინამ გაგზავნა რამდენიმე მაღალი რანგის წარმომადგენელი, რომლებიც წინა მოლაპარაკებებში მონაწილეობდნენ, მათ შორის საგარეო დაზვერვის სამსახურის ხელმძღვანელი რუსტემ უმეროვი, ზელენსკის ადმინისტრაციის უფროსი კირილო ბუდანოვი და დეპუტატი დავით არახამია.მოლაპარაკებების პარალელურად, რუსეთი აგრძელებდა უკრაინის დაბომბვას, მათ შორის ენერგეტიკული ინფრასტრუქტურის დამანგრეველი დარტყმებით. კიევი ამ თავდასხმებს განიხილავს, როგორც მტკიცებულებას, რომ მოსკოვი ცდილობს უკრაინა აიძულოს, დათანხმდეს შეთანხმებას რუსეთის პირობებით.https://ichef.bbci.co.uk/news/1536/cpsprodpb/85cf/live/6be84350-dc89-11f1-851a-19e868620cad.jpghttps://i.guim.co.uk/img/media/7ed8adb8d5e93fc4ea84d4c968d504790d393c37/0_0_2000_1500/master/2000.jpg?width=1920&dpr=1&s=none&crop=nonehttps://i.guim.co.uk/img/media/c846236e8813c9d872ab3a7a518edd2e98c111b8/0_0_7320_4799/master/7320.jpg?width=1920&dpr=1&s=none&crop=nonehttps://i.guim.co.uk/img/media/80ba2d130da2485a4c4f8637f4b0a1aded5bab36/0_0_4347_2898/master/4347.jpg?width=1920&dpr=1&s=none&crop=nonehttps://i.guim.co.uk/img/media/00d4988a8e43adda5a18a365a7be332d77ca408a/133_0_2007_1606/master/2007.jpg?width=1920&dpr=1&s=none&crop=none