ევროკავშირის კოპერნიკუსი: გლობალური ტემპერატურა 2026 წელს 1.5°C-ს გადააჭარბებს, გაერო კი რისკებზე აფრთხილებს

გლობალური ტემპერატურა თითქმის უეჭველად გადააჭარბებს ინდუსტრიულამდე პერიოდის დონეს 1.5 გრადუსი ცელსიუსით (2.7 გრადუსი ფარენჰეიტით) 2026 წელს, — განაცხადა ევროკავშირის კოპერნიკუსის კლიმატის ცვლილების სამსახურმა პარასკევს.ეს ნიშნავს, რომ 2026 წელი იქნება მეორე კალენდარული წელი 2024-ის შემდეგ, როდესაც ტემპერატურა გადააჭარბებს იმ ზღვარს, რომელიც პარიზის შეთანხმების ფარგლებშია განსაზღვრული.https://www.dw.com/en/paris-agreement/t-68248433რას ნიშნავს 1.5-გრადუსიანი მიზანი?პარიზის შეთანხმების მიზანი იყო გლობალური ტემპერატურის ზრდის შეჩერება გრძელვადიან პერსპექტივაში 1.5 გრადუს ცელსიუსზე მაღლა. 2015 წლის შეთანხმება მნიშვნელოვან წინგადადგმულ ნაბიჯად მიიჩნეოდა კლიმატის ცვლილებასთან ბრძოლაში.https://www.dw.com/en/climate-change/t-18614374მსოფლიოს ქვეყნების უმეტესობამ მოილაპარაკა, რომ გლობალური ტემპერატურის ზრდა შეიზღუდოს ინდუსტრიულამდე პერიოდთან შედარებით 2 გრადუს ცელსიუსზე ნაკლებზე და „მოინდომონ“ მისი 1.5 გრადუსზე დაბლა შენარჩუნება.https://www.dw.com/en/burning-fossil-fuels-and-global-warming-what-do-all-the-climate-numbers-mean/a-74781952ეს მიზანი გრძელვადიან დათბობას ეხება, ამიტომ მხოლოდ ერთი წელი 1.5 გრადუსზე მაღლა არ ნიშნავს, რომ ზღვარი უკვე გადალახულია.შეიძლება თუ არა 2026 წელი გახდეს ყველაზე ცხელი წელი ისტორიაში?კოპერნიკუსის შეფასებით, 2026 წელი, დიდი ალბათობით, იქნება მეორე ყველაზე ცხელი წელი 2024-ის შემდეგ, მას შემდეგ, რაც ტემპერატურის აღრიცხვა დაიწყო. თუმცა, არსებობს 20%-იანი შანსი, რომ 2026-მა გადააჭარბოს 2024 წლის მაჩვენებელს.კლიმატის სამსახური ასევე ვარაუდობს, რომ 2023-დან 2026 წლამდე ოთხწლიანი საშუალო ტემპერატურა 1.5 გრადუსიან ზღვარს გადააჭარბებს.2026 წლის ოქტომბერი იყო ყველაზე ცხელი ოქტომბერი გლობალურად, როდესაც საშუალო გლობალურმა ზედაპირულმა ტემპერატურამ ინდუსტრიულამდე პერიოდთან შედარებით 1.75 გრადუსს მიაღწია. ეს უკვე მესამე ზედიზედ თვე იყო, როდესაც ტემპერატურა 1.5 გრადუსიან ზღვარს აჭარბებდა.„განსაკუთრებით ძლიერი ელ-ნინიო კიდევ უფრო ზრდის სითბოს კლიმატში, რომელიც უკვე ადამიანური საქმიანობით არის გათბობილი, ხოლო 2026 წელი გზაზეა, რომ გახდეს მეორე კალენდარული წელი 1.5 გრადუსზე მაღლა,“ — განაცხადა სამანთა ბარჯესმა, ევროპის საშუალოვადიანი ამინდის პროგნოზირების ცენტრიდან.ეს მიზანი აღარაა მიღწევადიგაეროს გარემოსდაცვითი პროგრამა ახლა ვარაუდობს, რომ დათბობა გადააჭარბებს პარიზის შეთანხმების 1.5-გრადუსიან მიზანს.რადგან ეს საფრთხეს უქმნის კლიმატის უკიდურესობებსა და სახიფათო გარდამტეხ წერტილებს, გადაჭარბება უნდა იყოს რაც შეიძლება მცირე და ხანმოკლე, — ნათქვამია განცხადებაში.გაეროს გარემოსდაცვითი პროგრამის (UNEP) სექტემბრის ანგარიშის მიხედვით, ყოველი დამატებითი წილადი გრადუსი ზრდის რისკებსა და ზემოქმედებას.https://www.dw.com/en/rising-emissions-and-temperatures-the-cost-of-trumps-climate-retreat-is-now-clear/a-79714915კლიმატის მეცნიერმა იოჰან როკსტრიომმა, პოტსდამის კლიმატის ზემოქმედების კვლევის ინსტიტუტის დირექტორმა, მოუწოდა, რომ ტემპერატურა სწრაფად შემცირდეს ატმოსფეროდან CO2-ის მოცილებით.https://www.dw.com/en/co2-reduction/t-50781286UNEP-ი აღწერს სცენარს, რომლის მიხედვითაც გლობალური დათბობა პიკს მიაღწევს 1.7-დან 1.8 გრადუს ცელსიუსამდე საუკუნის შუა პერიოდში, შემდეგ კი 2100 წლისთვის ისევ 1.5 გრადუსამდე დაიწევს. ამის მისაღწევად საჭიროა ემისიების მკვეთრი შემცირება — 2040 წლისთვის 2025 წელთან შედარებით 69%-ით.როკსტრიომის თქმით, ახლა უკვე გარდაუვალია, რომ გლობალური დათბობა ინდუსტრიულამდე პერიოდთან შედარებით 1.5 გრადუს ცელსიუსს გადააჭარბებს მომდევნო ხუთი წლის განმავლობაში.მისი თქმით, კაცობრიობა ამჟამად იმ გზაზეა, რომელიც „მოუგვარებელ მომავალში“ მიგვიყვანს.