აშშ-ის ჰოლივუდის კინოსტუდიები AI-ს ნერგავენ, რაც სტორიბორდის არტისტების მომავალს საფრთხეს უქმნის

კინოწარმოება, რომელსაც ხელოვნური ინტელექტი (AI) აკონტროლებს, დისტოპიური პერსპექტივაა: ისტორიები და დიალოგები, რომლებიც გენერაციული ენის მოდელების მიერ იქმნება, ეკრანზე კი ხელახლა გაცოცხლებული ვარსკვლავები და უცნაური ჰუმანოიდები ჩნდებიან. ეს მომავლის სურათია, თუმცა AI-ის რეალური გავლენა უკვე პირდაპირ აისახება კულისებს მიღმა დასაქმებულებზე, რადგან ჰოლივუდის ყველაზე დიდი კინომწარმოებლები ტექნოლოგიის დანერგვას იწყებენ. ჯეიმს კამერონი – რომელიც დიდი ხანია კინოში ინოვაციური ტექნოლოგიების მხარდამჭერია – გენერაციული AI-ის კომპანიის საბჭოს წევრია და აღნიშნავს, რომ აინტერესებს, როგორ გადაიკვეთება AI კომპიუტერული გრაფიკასთან (CGI); სტივენ სოდერბერგმა Meta-ს ტექნოლოგია გამოიყენა ანიმაციების შესაქმნელად თავისი ბოლო დოკუმენტური ფილმისთვის ჯონ ლენონის შესახებ; თვით კრისტოფერ ნოლანმაც კი, მიუხედავად იმისა, რომ უარყოფს აზრს, თითქოს AI ადამიანებს ჩაანაცვლებს და ამას „სისულელეს“ უწოდებს, აღიარებს, რომ ტექნოლოგია გარკვეულ სასარგებლო „ვიზუალურ ინსტრუმენტებს“ შექმნის.https://i.guim.co.uk/img/media/b0a5fde115c51a5fd45e9a0ec5b762b61284e164/0_0_3404_4370/master/3404.jpg?width=1920&dpr=1&s=none&crop=noneამჟამად კი ყველაზე დაუცველი პროფესია სტორიბორდის არტისტია, რომლის საქმიანობაც გენერაციულ AI-ს პირდაპირ მიზანში ჰყავს ამოღებული. სტორიბორდის არტისტები არიან ილუსტრატორები, რომლებიც ქმნიან ნახატების პანელებს შენიშვნებითა და დიაგრამებით, რათა სცენები გადაღებამდე დაიგეგმოს. სტორიბორდები გამოიყენება იმის გასარკვევად, როგორი იქნება ფილმი და წარმოადგენს რეჟისორის ხედვის გადმოცემის გეგმას მსახიობებისა და გუნდისთვის – ეს არის ერთ-ერთი პირველი ნაბიჯი სცენარის ფურცლიდან ეკრანზე გადატანის პროცესში. ახლა კი, როგორც ჩანს, ისინი ჩანაცვლების ზღვარზე არიან პროგრამებით, რომლებიც ტექსტური მითითებების საფუძველზე ქმნიან ილუსტრაციებს. თვით ძველი სკოლის წარმომადგენელი მარტინ სკორსეზეც კი ჩაერთო პროცესში; ივნისში მან გამოაცხადა პარტნიორობა AI კომპანიასთან, რომლის ტექსტიდან გამოსახულების მოდელი გამოიყენა თავისი მომავალი ფილმის სტორიბორდირებისას.ჩვეულებრივ, სტორიბორდები იქმნება რეჟისორის, არტისტისა და სხვა გუნდის წევრების ერთობლივი მუშაობით, რომლებიც ფილმის ვიზუალურ თხრობას უზრუნველყოფენ – ოპერატორები, მონტაჟორები, სცენოგრაფები, ტრიუკების კოორდინატორები და სხვები. „ძალიან დამაკმაყოფილებელია ხელოვნების ასე კოლაბორაციულად შექმნა,“ ამბობს ალექს კლარკი, ბრიტანელი სტორიბორდის არტისტი, რომლის ბოლო ნამუშევრებს შორისაა ბონ ჯუნ ჰოს სამეცნიერო ფანტასტიკა „მიკი 17“, სათავგადასავლო რომანტიკა „ხეობა“ და ლუი ლეტერიეს თრილერი „უკანასკნელი სახლი“. „ეს არის პროცესი, სადაც ადამიანები ერთად სხდებიან და ერთმანეთს იდეებს უზიარებენ. შეიძლება სცენები გააცოცხლო, ხმოვანი ეფექტები შექმნა, დიალოგი წაიკითხო. ასე ყალიბდება შემოქმედებითი ურთიერთობა.“https://i.guim.co.uk/img/media/074aff377bba6e4e46b2be2822b15af6e18671ad/0_0_3701_2467/master/3701.jpg?width=1920&dpr=1&s=none&crop=noneკლარკისთვის სტორიბორდის შექმნის პროცესი ისეთივე მნიშვნელოვანია, როგორც საბოლოო შედეგი. „გავრცელებული მცდარი წარმოდგენაა, რომ სტორიბორდი მხოლოდ ლამაზი ნახატების შექმნას გულისხმობს. სინამდვილეში ეს ბევრად მეტია – ეს არის რეჟისორის აზროვნების გაგება და სცენის თხრობისთვის ყველაზე შესაფერისი გზების მოფიქრება,“ ამბობს ის. „დიუნის“ რეჟისორმა დენის ვილნევმა ეს ურთიერთობა ასე აღწერა, როდესაც თავის ხშირ კოლაბორატორს, არტისტ სემ ჰუდეკის „ჩემი ტვინის გაგრძელება“ უწოდა. ვილნევისთვის სტორიბორდირება „წერის ახალი ფორმაა“: სცენარის დაწერა სიტყვებს იძლევა, მაგრამ სტორიბორდი პირველი ნაბიჯია ფილმის „კინემატოგრაფიული ენის“ შექმნისკენ. მისთვის ეს არის „ოცნების გზა“, როდესაც ფილმი ფურცელზე იწყებს სიცოცხლეს.კლარკი ამბობს, რომ საჭიროა ბალანსი „სცენის არსის დაჭერასა“ და იმაზე ფიქრს შორის, თუ როგორ იმუშავებს კადრები გადაღებისას. „ის, თუ როგორ აღნიშნავ ფურცელზე ფორმებს, ტონებს, კომპოზიციას, ბლოკინგს და ა.შ., გაძალებს დეტალურად დაფიქრდე, როგორ იმოქმედებს ეს ყველაფერი სცენაზე. ეს გაძლევს მკაცრ წარმოდგენას, როგორ იმუშავებს სცენა.“ კლარკის ნამუშევარი ასახავს იმ ფაქტს, რომ სტორიბორდირება ერთ-ერთი ეტაპია უწყვეტი თანამშრომლობის პროცესში, რომელიც წინასაპროდაქშენო პერიოდიდან გადასაღებ მოედანზე და მის მიღმაც გრძელდება. „ხანდახან ვცდილობ ნახატები შევამცირო, როცა მგონია, რომ საჭიროა სხვებისთვის სივრცის დატოვება – იქნება ეს მსახიობის შესრულება, დეკორაციის გაფორმება, განათების მოწყობა თუ კამერის მსუბუქი მოძრაობა. მომწონს, როცა შემთხვევითობისთვის ვტოვებ ადგილს.“კვლევარებისა და კინოს მოყვარულებისთვის სტორიბორდის ხელოვნება საშუალებას აძლევს, შეიხედონ ფილმის შექმნის კულისებში და დაინახონ საინტერესო ცვლილებები მიმართულებაში. „სტორიბორდის ხელოვნება გვაჩვენებს შემოქმედებითი ხედვის ევოლუციას,“ ამბობს ფერდინანდო კოკო, დანდის აბერტაის უნივერსიტეტის კინოს ლექტორი. ის მაგალითად ასახელებს დისნეის 1991 წლის ფილმს „ლამაზმანი და ურჩხული“: როდესაც 1980-იან წლებში ფილმზე მუშაობა დაიწყო, სტორიბორდებს როკოკოს სტილი ჰქონდა, რაც ზღაპრის ეპოქას შეესაბამებოდა და გასტონი წარმოდგენილი იყო როგორც პარიკიანი, XVIII საუკუნის ფრანგი არისტოკრატი, და არა როგორც თანამედროვე მასკულინობის იდეალის განსახიერება – ძლიერი ყბის მქონე მონადირე.https://i.guim.co.uk/img/media/f7f29b591ec8ef0039ed79ae54569c7e08fd9fc0/4_0_4835_3868/master/4835.jpg?width=1920&dpr=1&s=none&crop=noneროგორც კინოწარმოების ტექნიკა, სტორიბორდი პირველად დისნეის ანიმატორებმა გამოიყენეს 1930-იან წლებში და დღემდე მნიშვნელოვან როლს ასრულებს მათ წარმოებაში (რაც კარგად ჩანს კონცეპტუალური და სტორიბორდის ხელოვნების გამოფენებზე, ასევე ვიდეოებში, რომლებსაც დისნეი ონლაინ აქვეყნებს). (დისნეიმ ასევე გამოაცხადა 1 მილიარდი დოლარის ინვესტიცია OpenAI-ის ვიდეოინსტრუმენტ Sora-ში გასულ წელს.)სტორიბორდები სწრაფად取りიეს ცოცხალი მოქმედების ფილმებმაც, სულ მცირე, 1939 წლის „ქარწაღებულიდან“ მოყოლებული. მას შემდეგ ბევრმა რეჟისორმა დატოვა სტორიბორდები, რომლებიც თავისთავად ლამაზი და ემოციური გამოსახულებებია. ალფრედ ჰიჩკოკი ქმნიდა დეტალურად დახატულ სტორიბორდებს, რომლებმაც ჟანრის ყველაზე ცნობადი კადრები წარმოშვა: მაგალითად, „ფსიქოში“ საშხაპე სცენა წინასწარ დახატა მისმა ხშირმა კოლაბორატორმა სოლ ბასმა, რომელიც მრავალი კლასიკური პოსტერის ავტორიცაა. მანამდე კი ჰიჩკოკი სალვადორ დალისთან თანამშრომლობდა სიურეალისტური სცენების შესაქმნელად 1945 წლის ფილმ Spellbound-ში.სხვა რეჟისორები, მათ შორის აკირა კუროსავა და რიდლი სკოტი – რომლის სტორიბორდებს „რიდლიგრამებს“ უწოდებენ – თავად ხატავენ საკუთარ ნახატებს. ბონ ჯუნ ჰოს თვითონ დახატული ესკიზები ამჟამად ლოს-ანჯელესის აკადემიის მუზეუმშია გამოფენილი, ხოლო მისი „პარაზიტის“ სტორიბორდები გრაფიკულ რომანადაც გამოიცა. „როცა გადასაღებ მოედანზე სტორიბორდის გარეშე მივდივარ, მგონია, რომ გრანდ სენტრალ ტერმინალის შუაგულში მხოლოდ საცვლებით ვდგავარ,“ წერს ბონი წიგნის წინასიტყვაობაში – თუმცა ის მკითხველს მოუწოდებს, სტორიბორდსა და ფილმს შორის განსხვავებები აღიქვას როგორც „აღელვებული შიშისა და სპონტანურობის მომენტები“.https://i.guim.co.uk/img/media/d6757910cfd3954fab0ba83806a8a549ad99d953/0_0_5636_4591/master/5636.jpg?width=1920&dpr=1&s=none&crop=noneკულისებს მიღმა მასალებისადმი გულშემატკივართა ინტერესმა სტორიბორდის წიგნების ბაზარი შექმნა, ხოლო გასულ წელს მილანში გამართულ სტორიბორდის ხელოვნების გამოფენაზე წარმოდგენილი იყო პანელები როგორც არტჰაუსის ავტორების – ინგმარ ბერგმანისა და ფედერიკო ფელინის, ასევე არტისტების აიზეკ ჯულიენისა და ქერი მეი უიმსის, ასევე ჰოლივუდის ვარსკვლავების, მათ შორის სკორსეზეს ფილმებიდან.მხატვრული გამოსახულებების შექმნას პრაქტიკული დანიშნულებაც აქვს, რადგან სტორიბორდები ხშირად ეკვრება გადასაღებ მოედანზე, რათა გუნდმა იცოდეს, რა უნდა გადაიღონ იმ დღეს. „ვგრძნობ პასუხისმგებლობას, შევქმნა ნამუშევარი, რომელიც შთააგონებს და დააინტერესებს ყველას იმაზე, რასაც აკეთებენ,“ ამბობს კლარკი. „თუ ამ ეტაპზე ხელოვნების დონე და ყურადღება აშკარაა, მჯერა, რომ ეს გადასაღებ მოედანზე ტონს აყენებს და ხელობის დაფასებას უწყობს ხელს.“იმედის ყველა ნაპერწკალი ჯერ არ ჩაქრალა. კოკო აღნიშნავს, რომ შეინიშნება ანალოგურ პრაქტიკებზე დაბრუნება და მიიჩნევს, რომ AI შეიძლება ისე იქნას გამოყენებული, რომ შემოქმედებითი პროცესი გააძლიეროს და არა გააუფასუროს. „შესაძლოა, ის სირთულე, რომელსაც AI თითქოს გადალახავს, თავიდანვე მთავარი აზრი იყო,“ ამბობს კოკო. „სხვა ადამიანებთან კომუნიკაცია აიძულებს არტისტულ ხედვას გაფართოვდეს ისეთ გზებზე, რომელთა წინასწარ განსაზღვრა შეუძლებელია.“კლარკი კი პროგნოზირებს, რომ ინდუსტრიაში AI-ის გამოყენების ზრდასთან ერთად, ადამიანები უფრო მეტად დააფასებენ ფილმებს, რომლებშიც ადამიანის ხელი იგრძნობა. „საბოლოოდ, ვფიქრობ, ყველაზე წარმატებული ფილმები ადამიანში ემოციას იწვევს. ხელით დახატული სტორიბორდების უპირატესობა ისაა, რომ პირდაპირ გრძნობ იმ ადამიანურ ავთენტურობას, რომელიც ფურცელზეა ასახული.“