
ხუთი ევროკავშირის ქვეყანა მომავალ წელს რუანდაში მიგრანტების დეპორტაციის ცენტრს გახსნის, რაც ფართო ინიციატივის ნაწილია დეპორტაციების გაძლიერების მიზნით.
გერმანია, დანია, ავსტრია, საბერძნეთი და ნიდერლანდები გეგმავენ „დაბრუნების ჰაბის“ გახსნას, რომელიც 2027 წელს მზად იქნება გადარიცხვების მისაღებად, — განაცხადეს ნიდერლანდებისა და დანიას მთავრობებმა განცხადებებში.
ქვეყნები აცხადებენ, რომ ეს სქემა შეეხება იმ მიგრანტებს, რომლებიც უკანონოდ იმყოფებიან მათ ტერიტორიაზე და დეპორტაციის ქვეშ არიან, ხოლო ნიდერლანდების მთავრობა დასძენს, რომ უზრუნველყოფს ალტერნატივას იმ შემთხვევაში, თუ დეპორტირებულების დაბრუნება წარმოშობის ქვეყანაში შეუძლებელი იქნება.
დეპორტირებულებს შეეძლებათ ან ინტეგრირდნენ რუანდის საზოგადოებაში, ან დაბრუნდნენ საკუთარ ქვეყანაში, — აღნიშნავენ ქვეყნები.
სქემა შეეხება იმ პირებს, რომლებმაც ამოწურეს ყველა სამართლებრივი გზა ხუთ ქვეყანაში დარჩენისათვის — განსხვავებით ბრიტანეთის გაუქმებული შეთანხმებისგან, რომელიც გულისხმობდა რუანდაში გაგზავნას მათი მოთხოვნების განხილვის მიზნით. სამართლებრივი გამოწვევების გამო ბრიტანეთის შეთანხმება არასდროს ამოქმედდა და საბოლოოდ 2024 წელს ახალი ლეიბორისტული მთავრობის მიერ გაუქმდა.
დაუნინგ სტრიტმა არ გამორიცხა, რომ ბრიტანეთი ამ სქემას შეუერთდება, და განაცხადა, რომ „ინტერესით დააკვირდებიან“ მის განვითარებას.
ესპანეთის პრემიერ-მინისტრმა პედრო სანჩესმა განაცხადა, რომ რუანდაში ცენტრის გახსნის გეგმას „არც მომავალი აქვს და არც ჰუმანურობა“, — წერს AFP სააგენტო.
„მე არ ვხედავ არც მომავალს და არც ჰუმანურობას ამაში. ეს არ არის გამოსავალი“, — უთხრა სანჩესმა ესპანურ ტელეკომპანია Telecinco-ს, — გადმოსცემს AFP.
ხუთი ქვეყანა აცხადებს, რომ მიგრანტების საზღვარგარეთ გაგზავნის გეგმა შეესაბამება ევროკავშირის და საერთაშორისო კანონებს, თუმცა ადამიანის უფლებების ორგანიზაციები ამბობენ, რომ ეს შეიძლება მიგრანტების უფლებების დარღვევას გამოიწვიოს.
შეთანხმება მოჰყვა ევროკავშირის ბოლო რეფორმას, რომელმაც ბლოკის გარეთ ჰაბების შექმნის შესაძლებლობა მისცა.
ვენაში ორშაბათს გამართულ ერთობლივ პრესკონფერენციაზე, ავსტრიის კანცლერმა კრისტიან შტოკერმა განაცხადა, რომ ხუთი ქვეყანა ცდილობს შეამსუბუქოს ევროპული თავშესაფრის სისტემები და შეაჩეროს ტრეფიკინგი, რომელიც სიკვდილის მომტან მოგზაურობებს აწყობს ხმელთაშუა ზღვის გავლით.
ნიდერლანდების მთავრობამ წერილობით განცხადებაში აღნიშნა, რომ ხუთი ქვეყანა „პირველ ეტაპზე მხოლოდ მარტოხელა მამაკაცებს დააბრუნებს“, და დასძინა, რომ ნიდერლანდების ყურადღება „იქნება იმ პირებზე, რომელთა წარმოშობის ქვეყნები რუანდის რეგიონში მდებარეობს“.
რუანდაში ჩასვლის შემდეგ, ადამიანებს შეეძლებათ ინტეგრირდნენ საზოგადოებაში, რაც ნიშნავს, რომ ექნებათ საცხოვრებელი უფლება, ასევე წვდომა განათლებაზე, ჯანდაცვაზე, შრომის ბაზარზე და სამართლებრივ სისტემაზე.
რუანდის შინაგან საქმეთა მინისტრმა ვენსან ბირუტამ განაცხადა, რომ ქვეყანა მზადაა ევროპელ პარტნიორებთან თანამშრომლობისთვის, რათა მიგრანტებისთვის „უსაფრთხო, კანონიერ და ღირსეულ გადაწყვეტილებას“ მიაღწიონ.
მან ასევე აღნიშნა, რომ იმუშავებენ „გლობალური ეკონომიკური შესაძლებლობების დისბალანსის გამოსწორებაზე“, რასაც „არარეგულარული მიგრაციის მთავარ მამოძრავებლად“ მიიჩნევს.
განცხადებამდე, დიპლომატიურმა წყაროებმა AFP-ს უთხრეს, რომ ჰაბი თავდაპირველად პილოტური პროექტის სახით იმუშავებს და დაახლოებით 100 ადამიანს მიიღებს, თითოეულმა ხუთმა ქვეყანამ შესაძლოა 20 მიგრანტი გააგზავნოს.
გაერთიანებული ერების საერთაშორისო მიგრაციის ორგანიზაცია (IOM) შესაძლოა დამხმარე როლს შეასრულოს.
„IOM-ს დიდი გამოცდილება აქვს მიგრანტების დახმარებაში ტრანზიტის პირობებში, მათ შორის რთულ კონტექსტებში“, — განაცხადა IOM-ის წარმომადგენელმა და დასძინა, რომ სააგენტო რამდენიმე ევროკავშირის ქვეყანასთან აწარმოებს მოლაპარაკებებს „დაბრუნების ჰაბების ან მსგავსი მექანიზმების შექმნის გეგმებზე“.
რამდენიმე ევროკავშირის ქვეყანაში არჩევნების მოახლოების ფონზე, მთავრობები ზეწოლის ქვეშ არიან, რათა აჩვენონ, რომ მიგრაციის კონტროლი შეუძლიათ.
უსაფრთხოების საკითხები, ეკონომიკური სირთულეები და მმართველი პარტიების მიმართ იმედგაცრუება მნიშვნელოვან როლს თამაშობს იმ დამოკიდებულების ჩამოყალიბებაში, რომელიც ადამიანების ქვეყნიდან წასვლას უკავშირდება.
Human Rights Watch-ის აფრიკის უფროსმა მკვლევარმა კლემენტინ დე მონჟუამ განაცხადა, რომ რუანდის არჩევა შეშფოთების მიზეზია, რადგან ქვეყანას „კარგად ჩამოყალიბებული რეპრესიის, თვითნებური დაკავების, დაკავებისას არასათანადო მოპყრობის და მეზობელ კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში შეიარაღებული ამბოხებულების მხარდაჭერის ისტორია აქვს“.
„კიგალისათვის დეპორტაციის პროგრამის მასპინძლობისთვის გადახდა არა მხოლოდ დეპორტირებულთა ტანჯვას და ზიანს გამოიწვევს, არამედ დააფინანსებს და პოლიტიკურ ბერკეტს მისცემს მთავრობას, რომელიც სერიოზულ ადამიანის უფლებების დარღვევაზეა პასუხისმგებელი როგორც ქვეყნის შიგნით, ისე მის ფარგლებს გარეთ.“
დამოუკიდებელმა ევროკავშირის ფუნდამენტური უფლებების სააგენტომ აღნიშნა, რომ ნებისმიერი მესამე ქვეყანა, რომელიც დაბრუნების ჰაბს მასპინძლობს, უნდა „პატივს სცემდეს ფუნდამენტურ უფლებებს“, მათ შორის იმას, რომ ადამიანები არ უნდა გაიგზავნონ ქვეყანაში, სადაც სერიოზული დევნის რისკი არსებობს.
სააგენტომ ასევე დასძინა, რომ დაუცველი ბავშვები არ უნდა გაიგზავნონ დაბრუნების ჰაბში, რასაც ნიდერლანდების მთავრობამ დაადასტურა, რომ არ მოხდება.
ევროპის საზღვრისა და სანაპირო დაცვის სააგენტოს მონაცემებით, 2026 წლის პირველ 10 თვეში ევროკავშირში თითქმის 110,000 არარეგულარული საზღვრის გადაკვეთა დაფიქსირდა, რაც წინა წელთან შედარებით 29%-ით ნაკლებია.
ოქტომბერში დაახლოებით 18,100 გადაკვეთა დაფიქსირდა, რაც 2025 წლის ოქტომბერთან შედარებით 6%-ით ნაკლებია, მაგრამ სექტემბერთან შედარებით 22%-ით მეტი — „ძირითადად იმის გამო, რომ დასავლეთ აფრიკის მარშრუტზე კანარის კუნძულებზე ჩასვლების რაოდენობა მკვეთრად გაიზარდა“.
















