
ევროკავშირის აღმასრულებელმა ორგანომ უკრაინისთვის 45 მილიარდი ევროს (37,5 მილიარდი ფუნტი სტერლინგი) სესხის გაცემის ინიციატივა წამოაყენა, რათა ქვეყანას მოახლოებული ფინანსური კრიზისის დაძლევაში და თავდაცვის გაძლიერებაში დაეხმაროს, მაშინ როცა რუსეთის დაუნდობელი დაბომბვა გრძელდება.
გეგმის გამოცხადებისას, რომლის მიხედვითაც კიევი 2027 წელს მიიღებს ამ თანხას, ევროკომისიის პრეზიდენტმა ურსულა ფონ დერ ლაიენმა განაცხადა: „ჩვენ მიგვაჩნია, რომ ეს არის საუკეთესო გზა, რათა უკრაინას მოლაპარაკებების მაგიდასთან ძლიერი პოზიცია ჰქონდეს. და უკრაინას სესხის დაბრუნება მხოლოდ მაშინ მოუწევს, როცა რუსეთი გადაიხდის იმ ზარალს, რაც უკრაინაში მიაყენა.“
მან გამოთქვა რწმენა, რომ ყველა 27 წევრი სახელმწიფო მხარს დაუჭერს სესხს, მიუხედავად იმისა, რომ ცენტრალური და აღმოსავლეთ ევროპის ოთხმა ქვეყანამ უკვე უარი განაცხადა მონაწილეობაზე.
უკრაინის პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმ იმედი გამოთქვა, რომ სესხი სწრაფად დამტკიცდება და ყველა ევროკავშირის წევრი სახელმწიფოს მხარდაჭერას ელოდება: „უკრაინის ძლიერი მხარდაჭერა რუსეთისთვის საუკეთესო სიგნალია, რომ ეს ომი უნდა დასრულდეს,“ – დაწერა მან X-ზე.
ზელენსკიმ გასულ თვეში ევროკავშირის ლიდერები დაარწმუნა, რომ 2027 წელს ქვეყანას 70 მილიარდი ევროს დაფინანსების დეფიციტი ექნება. ევროკავშირმა პირობა დადო, რომ 45 მილიარდს დაფარავს და სურს, რომ უკრაინის სხვა მოკავშირეებმა დანარჩენი თანხა უზრუნველყონ.
მხოლოდ 11 თვის წინ, ევროკავშირმა უკრაინას 90 მილიარდი ევროს სესხი დაუმტკიცა, რომელიც კიევის სამხედრო და სამოქალაქო საჭიროებების ორი მესამედის დაფარვას უნდა მოხმარებოდა 2026 და 2027 წლებში. თუმცა, რუსეთის თავდასხმების გაძლიერების ფონზე, უკრაინის თავდაცვის ხარჯები და ეკონომიკური ზარალი მუდმივად იზრდება.
ანდრიუს კუბილიუსმა, ევროკავშირის თავდაცვის კომისარმა, განაცხადა, რომ უკრაინის სამხედრო ხარჯებში უპირველესი ადგილი დრონებს უკავია. მისი თქმით, უკრაინა ელოდება, რომ რუსეთი წელს 10 მილიონ და 2027 წელს 20 მილიონ დრონს გამოიყენებს. „უკრაინა ევროკავშირის დახმარებით შეძლებს ამ მასშტაბის დაბალანსებას – და ნამდვილად დაბალანსებსაც,“ – აღნიშნა მან.
ევროკავშირის სესხი ორ ნაწილად იყოფა: 25 მილიარდი ევრო იარაღისთვის და 20 მილიარდი ევრო სამოქალაქო საჭიროებებისთვის, მათ შორის აუცილებელი სერვისების, როგორიცაა სკოლები და საავადმყოფოები, დაფინანსებისთვის.
ფონ დერ ლაიენმა კიდევ ერთხელ გამოთქვა რწმენა, რომ ყველა წევრი სახელმწიფო მხარს დაუჭერს სესხს, რადგან „ყველა 27 წევრი სახელმწიფო ძალიან მკაფიოდ ამბობს, რომ სურს უკრაინის მხარდაჭერა“. მისი თქმით, წევრ ქვეყნებს შეუძლიათ აირჩიონ, უკრაინის სამოქალაქო საჭიროებები დააფინანსონ სამხედრო ხარჯების ნაცვლად.
თუმცა, სლოვაკეთმა, ჩეხეთმა, უნგრეთმა და ბულგარეთმა განაცხადეს, რომ უკრაინისთვის დაფინანსების ამ ახალ რაუნდში მონაწილეობას არ აპირებენ, რამაც გერმანიის კანცლერის, ფრიდრიხ მერცის გაფრთხილება გამოიწვია – მან განაცხადა, რომ ევროკავშირის შვიდწლიან ბიუჯეტს დაბლოკავს, თუ ყველა ქვეყანა არ ჩაერთვება.
ეს ოთხი ცენტრალური და აღმოსავლეთ ევროპის ქვეყანა ევროკავშირის ბიუჯეტის სუფთა ბენეფიციარია, მაშინ როცა გერმანია ყველაზე დიდი გადამხდელია და უკრაინის უმსხვილესი დონორი ევროკავშირში.
ევროკავშირი სურს, რომ უკრაინის არაევოკავშირის მოკავშირეებმა – მაგალითად, ნორვეგიამ, დიდმა ბრიტანეთმა და კანადამ – 2027 წელს კიევისთვის 25 მილიარდი ევრო მოიძიონ.
ევროკავშირის წინადადებაში გათვალისწინებულია მექანიზმები „სხვა ქვეყნებისთვის, რათა დაგვეხმარონ“, – განაცხადა ევროკომისიის ერთ-ერთმა მაღალჩინოსანმა. ბრიუსელმა G7-ის ქვეყნებს შესთავაზა, რომ ვინც ახალ სესხებს გასცემს, მიიღებს გარანტიას, რომ სესხის დაბრუნება შესაძლებელი იქნება რუსეთის გაყინული აქტივებიდან მიღებული მომავალი მოგებით.
რუსეთის აქტივებიდან მიღებული მოგება გამოიყენება იმ 45 მილიარდი ევროს სესხის დასაფარად, რომელიც G7-მა უკრაინას 2024 წელს გამოუყო.
ქვეყნები, რომლებსაც აქვთ AAA საკრედიტო რეიტინგი, შეძლებენ ევროკავშირის ბიუჯეტისთვის 5 მილიარდ ევრომდე გარანტიების გაცემას, რათა უკრაინისთვის ევროპული სესხების მოცულობა კაპიტალის ბაზრებზე გაიზარდოს. კომისიამ ექვსი ასეთი ქვეყანა დაასახელა: ავსტრალია, კანადა, ლიხტენშტაინი, ნორვეგია, სინგაპური და შვეიცარია.
ევროკავშირის ოფიციალური პირები ადრე აცხადებდნენ, რომ დიდმა ბრიტანეთმა და სხვა მოკავშირეებმა მეტი უნდა გააკეთონ უკრაინის მხარდასაჭერად 2027 წელს, რადგან ევროკავშირი ზედმეტად დიდ ტვირთს იღებს საკუთარ თავზე. ამის შემდეგ დიდმა ბრიტანეთმა უკრაინისთვის 10 მილიარდი ფუნტის ეკონომიკური და სამხედრო დახმარების პაკეტი დააანონსა.
ზელენსკიმ განაცხადა: „დიდი ბრიტანეთი, კანადა, იაპონია და ნორვეგია უზარმაზარ დახმარებას გვიწევენ სიცოცხლის დასაცავად და მკაფიო წესების ჩამოყალიბება, რომლის მიხედვითაც ისინი ევროკავშირთან ერთად შემდგომ დახმარებას გაგვიწევენ, კიდევ უფრო მეტად დაგვეხმარება.“

















