აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა ირანთან კომერციული კავშირების მქონე ქვეყნებისთვის 25%-იანი ტარიფი დააწესა საქონელზე, რაც შეიძლება ზეწოლას ახდენებდეს თეირანზე მიმდინარე ანტისამთავრობო პროტესტის ფონზე.

ტრამპმა ეს ტარიფი სოციალურ მედიაში გამოაცხადა, სადაც ნათქვამია, რომ ის "დაუყოვნებლივ მოქმედებს", იმის დაზუსტების გარეშე, თუ რას წარმოადგენს "ბიზნესის კეთება" ირანთან.

ამ ახალი ტარიფით ყველაზე მეტად დაზარალებული ქვეყნებია ჩინეთი, ირანის უდიდესი სავაჭრო პარტნიორი, რასაც მოჰყვება ერაყი, არაბეთის გაერთიანებული საემიროები, თურქეთი და ინდოეთი.

ეს გადაწყვეტილება მაშინ ხდება, როდესაც აშშ განიხილავს თავის პასუხს ირანში არსებულ სიტუაციაზე, რომელიც განიცდის თავის ყველაზე დიდ ანტისამთავრობო დემონსტრაციებს წლების განმავლობაში.

ტრამპმა დაემუქრა სამხედრო ინტერვენციით, თუ თეირანი მოკლავს მომიტინგეებს, ხოლო თეთრი სახლის სპიკერმა კაროლინ ლევიტმა დაადასტურა, რომ სამხედრო ვარიანტები, მათ შორის საჰაერო დარტყმები, რჩება მაგიდაზე.

პროტესტები, რომლებიც დაიწყო ირანის ვალუტის, რიალის ღირებულების დაცემის გამო გაბრაზებით, გადაიზარდა ირანის უზენაესი ლიდერის, აიათოლა ალი ხამენეის ლეგიტიმურობის კრიზისში.

აშშ-ში დაფუძნებულმა Human Rights Activist News Agency-მ (HRANA) დაადასტურა ირანში 500 მომიტინგისა და 48 უსაფრთხოების პერსონალის გარდაცვალება, ხოლო წყაროები ვარაუდობენ, რომ დაღუპულთა რიცხვი შეიძლება გაცილებით მაღალი იყოს.

ათასობით ადამიანი დააკავეს.

თუმცა, ხუთშაბათის საღამოდან ინტერნეტის გათიშვამ გაართულა ინფორმაციის მიღება და გადამოწმება.

BBC-ს და სხვა საერთაშორისო საინფორმაციო ორგანიზაციებს არ შეუძლიათ ირანის შიგნიდან რეპორტაჟი.

ირანის ბირთვული პროგრამის გამო საერთაშორისო სანქციებმა მძიმე გავლენა მოახდინა ქვეყნის ეკონომიკაზე, რომელიც ასევე დასუსტდა მთავრობის არასწორი მართვითა და კორუფციით.

28 დეკემბერს თეირანის მაღაზიის მფლობელებმა ქუჩებში გამოვიდნენ, რათა გამოეხატათ თავიანთი ბრაზი კიდევ ერთი მკვეთრი ვარდნის გამო რიალის ღირებულების აშშ დოლართან ღია ბაზარზე.

ირანის ვალუტა რეკორდულ მინიმუმამდე დაეცა გასული წლის განმავლობაში, ინფლაცია 40%-ზე მეტით გაიზარდა, რამაც გამოიწვია მკვეთრი ფასების ზრდა ყოველდღიურ ნივთებზე, როგორიცაა სამზარეულოს ზეთი და ხორცი.

ტრამპმა განაცხადა, რომ აშშ-ს შესაძლოა შეხვდეს ირანელ ოფიციალურ პირებს და რომ ის კონტაქტშია ირანის ოპოზიციასთან, ამავდროულად ზეწოლას ახდენს მის ლიდერებზე, მათ შორის სამხედრო მოქმედების მუქარით.

თეირანმა განაცხადა, რომ ის ინარჩუნებს საკომუნიკაციო არხებს ვაშინგტონთან, რადგან ტრამპი განიხილავს, თუ როგორ უპასუხოს ირანში არსებულ სიტუაციას.

მისი მეორე ვადის განმავლობაში, ტრამპმა ხშირად დაემუქრა და დააწესა ტარიფები სხვა ქვეყნებზე აშშ-ის მოწინააღმდეგეებთან მათი კავშირებისა და სავაჭრო პოლიტიკის გამო, რომელსაც ის უსამართლოდ მიიჩნევს ვაშინგტონისთვის.

მისი სავაჭრო პოლიტიკა სამართლებრივი ზეწოლის ქვეშ იმყოფება, რადგან აშშ-ის უზენაესი სასამართლო განიხილავს ტრამპის არსებული ტარიფების ფართო ნაწილის გაუქმებას.

ირანი, OPEC-ის ნავთობის მწარმოებლების ჯგუფის წევრი, 2022 წელს 147 სავაჭრო პარტნიორს ექსპორტს უწევდა, მსოფლიო ბანკის უახლესი მონაცემების მიხედვით.