
რედაქტორის შენიშვნა: ეს სტატია თარგმნილია VOA-ს ორიგინალი პაშტოური სტატიიდან.
https://www.pashtovoa.com/a/the-80th-anniversary-of-afghanistan-s-membership-of-the-united-nations-falls-today/8225625.html
ავღანეთი აღნიშნავს გაერთიანებული ერების ორგანიზაციაში გაწევრიანების 80 წლისთავს, თუმცა ქვეყნის ადგილი ამ მსოფლიო ორგანიზაციაში კვლავ გაურკვეველია და თალიბანებისთვის აღიარების გზა არ ჩანს.
გაეროში ავღანეთის მუდმივმა წარმომადგენელმა ნასირ აჰმად ფაიქმა, რომელიც ყოფილი ავღანეთის მთავრობის მიერ იყო დანიშნული, VOA-ს განუცხადა, რომ გაერომ უარი თქვა თალიბანის მოთხოვნაზე, ავღანეთის ადგილი მათთვის გადაეცა.
„ეს აჩვენებს, რომ საერთაშორისო საზოგადოება ჯერ არ არის მზად, თალიბანი აღიაროს ან მასთან ურთიერთობები დაალაგოს, როგორც ავღანეთის ლეგიტიმურ მთავრობას,“ — აღნიშნა ფაიქმა.
თალიბანის ლეგიტიმურ მთავრობად აღიარება მხოლოდ რუსეთს აქვს გაკეთებული, მაშინ როცა რამდენიმე ქვეყანას თალიბანთან სამუშაო ურთიერთობები აქვს.
მას შემდეგ, რაც თალიბანმა ავღანეთში ძალაუფლება ხელში ჩაიგდო, უკვე ხუთი წელია, გაერო არ გადასცემს ავღანეთის ადგილს თალიბანს, ხოლო ყოფილი მთავრობის მიერ დანიშნული წარმომადგენელი კვლავ აგრძელებს საქმიანობას.
ფაიქის თქმით, მისი მისიაა, გააძლიეროს ავღანელი ხალხის, განსაკუთრებით კი ქალებისა და გოგონების ხმა.
„ჩვენი გზავნილი ნათელია: ავღანელი ხალხი არ უნდა დავივიწყოთ. გოგონების განათლებისა და მუშაობის უფლება, ყველა მოქალაქის უფლებები და თავისუფლებები, მათი მონაწილეობა ქვეყნის მომავლის განსაზღვრაში — ეს ყველაფერი უნდა იყოს საერთაშორისო ძალისხმევის ცენტრში,“ — განუცხადა მან VOA-ს.
თალიბანმა კი გაეროს მხრიდან ავღანეთის ადგილის მათთვის გადაცემაზე უარი „უსამართლობად“ შეაფასა და მსოფლიო ორგანიზაციას მოუწოდა, ისინი ქვეყნის მთავრობად აღიაროს.
https://www.tolonews.com/index.php/afghanistan-200149
შინქაი ქაროხაილმა, ავღანეთის ყოფილმა ელჩმა კანადაში, VOA-ს განუცხადა, რომ თალიბანმა ვერ შეძლო არც შიდა, არც საერთაშორისო ლეგიტიმაციის მოპოვება.
საერთაშორისო საზოგადოებამ თალიბანის მთავრობის აღიარება დააკავშირა ადამიანის უფლებების პატივისცემასთან, ინკლუზიური მთავრობის შექმნასთან და ტერორიზმთან ბრძოლის ძალისხმევასთან.
ქაროხაილის თქმით, ავღანეთი სხვადასხვა კონვენციის ხელმომწერია და არაერთ დეკლარაციასა და რეზოლუციას შეუერთდა, თუმცა „თალიბანს უნდა დაეცვა ეს საერთაშორისო ვალდებულებები, მაგრამ მათ პირიქით, უგულებელყვეს ისინი.“
ავღანეთი გაეროში 1947 წლის ნოემბერში გაწევრიანდა, ერთი წლის შემდეგ, რაც ეს მსოფლიო ორგანიზაცია დაარსდა. ქვეყანა ერთ-ერთი პირველი მუსლიმური უმრავლესობის მქონე სახელმწიფო იყო, რომელმაც 1948 წელს ადამიანის უფლებათა საყოველთაო დეკლარაციას დაუჭირა მხარი. შემდგომ წლებში ავღანეთმა ხელი მოაწერა არაერთ საერთაშორისო ხელშეკრულებას, რომლებიც მთავრობებს ავალდებულებდა, დაეცვათ ადამიანის უფლებები და შეესრულებინათ გარკვეული საერთაშორისო სამართლებრივი სტანდარტები.
„რვა ათწლეულის შემდეგ, ავღანეთი კვლავ გაეროს წევრია და მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა მრავალმხრივ თანამშრომლობაში, თუმცა მისმა ხალხმა გადაიტანა ომების, უცხოური ჩარევის, არასტაბილურობის, იძულებითი გადაადგილებისა და ადამიანის უფლებების სერიოზული დარღვევების ათწლეულები,“ — განაცხადა რიჩარდ ბენეტმა, გაეროს სპეციალურმა მომხსენებელმა ავღანეთში ადამიანის უფლებების მდგომარეობის საკითხზე.
ბენეტმა VOA-ს უთხრა, რომ გაეროს ავღანეთში მნიშვნელოვანი როლი აქვს ჰუმანიტარული დახმარების, განვითარების პროგრამების, ადამიანის უფლებების დარღვევების დოკუმენტირებისა და დიალოგისა და მშვიდობის ინიციატივების ხელშეწყობის კუთხით.
მან ასევე აღნიშნა, რომ ეს იუბილე არის შესაძლებლობა, დაფიქრდეს გაეროს შეცდომებსა და იმ შესაძლებლობებზე, რომლებიც წლების განმავლობაში ავღანეთში გაუშვა.
„საერთაშორისო ჩართულობის ათწლეულების მიუხედავად, ავღანეთში ადამიანის უფლებების სერიოზული დარღვევებია. ერთ-ერთი ყველაზე მტკივნეული მაგალითია ავღანელი ქალებისა და გოგონების მდგომარეობა. ოცი წლის პროგრესის შემდეგ, მათ დაკარგეს ბევრი ის უფლება და თავისუფლება, რომელიც დიდი ძალისხმევით მოიპოვეს, მაშინ როცა საერთაშორისო საზოგადოება ეფექტიანად რეაგირებას ვერ ახერხებს,“ — განუცხადა ბენეტმა VOA-ს.
შუკრია ბარაქზაიმ, ავღანეთის ყოფილმა პარლამენტარმა და ნორვეგიაში ქვეყნის ელჩმა, VOA-ს განუცხადა, რომ თალიბანის პოლიტიკამ ავღანეთი მსოფლიოდან იზოლირებულ ქვეყნად აქცია.
მისი თქმით, ის თანამშრომლობა, რაც ავღანეთსა და საერთაშორისო საზოგადოებას შორის უნდა არსებობდეს, არ არის.
„ქვეყანა იზოლაციაში რჩება და, სამწუხაროდ, მისი ხალხის ნება პოლიტიკური სისტემის განსაზღვრაში უგულებელყოფილია,“ — აღნიშნა მან.
















