აშშ-ის ვიცე-პრეზიდენტი JD ვენსი კვირას ისლამაბადიდან გაემგზავრა მას შემდეგ, რაც ირანთან 21-საათიანი მოლაპარაკებების მარათონის შემდეგ შეთანხმებას ვერ მიაღწია.

ვენსმა მოლაპარაკებების ნაკლოვანებები დაასახელა და თქვა, რომ ირანმა უარი თქვა ამერიკული პირობების მიღებაზე, მათ შორის ბირთვული იარაღის შექმნაზე.

"ცუდი ამბავი ის არის, რომ შეთანხმებას ვერ მივაღწიეთ და ვფიქრობ, ეს ცუდი ამბავია ირანისთვის ბევრად უფრო მეტად, ვიდრე აშშ-სთვის", - თქვა ვენსმა.

"ასე რომ, ჩვენ დავბრუნდებით აშშ-ში შეთანხმების მიღწევის გარეშე. ჩვენ მკაფიოდ გამოვთქვით ჩვენი წითელი ხაზები."

ვენსმა განაცხადა, რომ მოლაპარაკებების დროს აშშ-ს პრეზიდენტ დონალდ ტრამპთან მინიმუმ ნახევარი ათეული საუბარი ჰქონდა და ორ მხარეს შორის ყველაზე მნიშვნელოვანი განსხვავების წერტილი იყო ირანის ბირთვული პროგრამა.

"ჩვენ უნდა დავინახოთ დადებითი ვალდებულება, რომ [ირანი] არ შეეცდება ბირთვული იარაღის შექმნას და ისინი არ შეეცდებიან მიიღონ ინსტრუმენტები, რომლებიც მათ სწრაფად მისცემს ბირთვული იარაღის მიღწევის საშუალებას", - თქვა მან. "ეს არის აშშ-ს პრეზიდენტის ძირითადი მიზანი და სწორედ ამის მიღწევას ვცდილობთ ამ მოლაპარაკებების გზით."

ირანის საგარეო საქმეთა სამინისტრომ უარყო აშკარა წარუმატებლობა და განაცხადა, რომ არავის ჰქონდა მოლოდინი, რომ აშშ-სთან მოლაპარაკებები ერთ სესიაზე მიაღწევდა შეთანხმებას.

"ბუნებრივია, თავიდანვე არ უნდა გვეფიქრა, რომ ერთ სესიაზე შეთანხმებას მივაღწევდით. არავის ჰქონდა ასეთი მოლოდინი", - თქვა საგარეო საქმეთა სამინისტროს სპიკერმა ესმაილ ბაყაიმ სახელმწიფო მაუწყებლის IRIB-ის ცნობით.

მან თქვა, რომ თეირანი დარწმუნებულია, რომ პაკისტანთან და რეგიონის სხვა მეგობრებთან კონტაქტები გაგრძელდება.

ირანის ნახევრად ოფიციალურმა საინფორმაციო სააგენტომ Tasnim-მა აღნიშნა, რომ "ზედმეტი" აშშ-ის მოთხოვნები ხელს უშლიდა შეთანხმების მიღწევას.

არც ვაშინგტონს და არც თეირანს არ მიუთითებიათ, რა მოხდება 14-დღიანი ცეცხლის შეწყვეტის შემდეგ, რომელიც თავდაპირველად აშშ-მ, ირანმა და ისრაელმა შეთანხმდნენ, მაგრამ პაკისტანელმა შუამავლებმა მოუწოდეს აშშ-სა და ირანს ცეცხლის შეწყვეტის შენარჩუნებაში.

"აუცილებელია, რომ მხარეებმა გააგრძელონ თავიანთი ვალდებულება ცეცხლის შეწყვეტის შესახებ", - თქვა პაკისტანის საგარეო საქმეთა მინისტრმა იშაქ დარმა და დასძინა, რომ მისი ქვეყანა შეეცდება ხელი შეუწყოს ახალ დიალოგს ირანსა და აშშ-ს შორის მომდევნო დღეებში.

ისლამაბადში მოლაპარაკებები იყო აშშ-ირანის პირველი პირდაპირი შეხვედრა ათწლეულზე მეტი ხნის განმავლობაში და უმაღლესი დონის დისკუსიები 1979 წლის ისლამური რევოლუციის შემდეგ. საბოლოო შედეგმა შეიძლება გადაწყვიტოს მყიფე 14-დღიანი ცეცხლის შეწყვეტის ბედი და ჰორმუზის სრუტის გახსნა, გლობალური ენერგეტიკული მარაგების დაახლოებით 20%-ის დახრჩობის წერტილი, რომელიც ირანმა დაბლოკა ომის დაწყების შემდეგ. კონფლიქტმა გლობალური ნავთობის ფასები აიწია და ათასობით ადამიანი მოკლა.

ვენსი, სპეციალური ელჩი სტივ ვიტკოფი და ტრამპის სიძე ჯარედ კუშნერი შეხვდნენ ირანის პარლამენტის სპიკერს მოჰამად ბაქერ ხალიბაფს და საგარეო საქმეთა მინისტრს აბას არაყჩის ორი საათის განმავლობაში შესვენებამდე, იტყობინება შუამავალი პაკისტანის წყარო.

ირანის დელეგაცია პარასკევს მივიდა შავებში ჩაცმული, გლოვობდნენ გარდაცვლილი უზენაესი ლიდერის აიათოლა ალი ხამენეის და ომის დროს დაღუპულებს. მათ თან ჰქონდათ სკოლაში დაბომბვის დროს დაღუპული სტუდენტების ფეხსაცმელი და ჩანთები, რომელიც სამხედრო კომპლექსის გვერდით იყო, განაცხადა ირანის მთავრობამ. პენტაგონმა განაცხადა, რომ დარტყმა გამოძიების ქვეშაა, მაგრამ Reuters-მა იტყობინება, რომ სამხედრო გამომძიებლები თვლიან, რომ აშშ, სავარაუდოდ, პასუხისმგებელი იყო მასზე.

"ორივე მხარის განწყობის რყევები იყო და შეხვედრის დროს ტემპერატურა მაღლა და დაბლა მერყეობდა", - თქვა პაკისტანის კიდევ ერთმა წყარომ პირველ რაუნდთან დაკავშირებით.

აშშ-ირანის მოლაპარაკებებისთვის, ისლამაბადი, 2 მილიონზე მეტი ადამიანით, ჩაკეტილი იყო ათასობით პარამილიტარული პერსონალით და არმიის ჯარისკაცებით ქუჩებში. პაკისტანის შუამავლობის როლი დრამატული ტრანსფორმაციაა იმ ერისთვის, რომელიც ერთი წლის წინ დიპლომატიური აუტსაიდერი იყო.

როდესაც მოლაპარაკებები დაიწყო, აშშ-ს სამხედროებმა განაცხადეს, რომ ისინი "პირობებს აყენებდნენ" ჰორმუზის სრუტის გასასუფთავებლად.

სტრატეგიული წყლის გზა ცენტრალურია ცეცხლის შეწყვეტის მოლაპარაკებებში. აშშ-ს სამხედროებმა განაცხადეს, რომ მათი ორი საბრძოლო ხომალდი გავიდა სრუტეში და პირობები მზადდებოდა ნაღმების გასასუფთავებლად, ხოლო ირანის სახელმწიფო მედიამ უარყო აშშ-ს გემების სრუტეში გავლა.

მოლაპარაკებების დაწყებამდე, ირანის მაღალჩინოსანმა წყარომ Reuters-ს განუცხადა, რომ აშშ დათანხმდა გაყინული აქტივების გათავისუფლებას ყატარის და სხვა უცხოურ ბანკებში. აშშ-ს ოფიციალურმა პირმა უარყო ფულის გამოშვების შესახებ შეთანხმება.

გაყინული საზღვარგარეთული აქტივების გარდა, თეირანი ითხოვს კონტროლს ჰორმუზის სრუტეზე, ომის რეპარაციების გადახდას და რეგიონში, მათ შორის ლიბანში, ცეცხლის შეწყვეტას, ირანის სახელმწიფო ტელევიზიისა და ოფიციალური პირების ცნობით.

თეირანს ასევე სურს შეაგროვოს სატრანზიტო საფასური ჰორმუზის სრუტეში.

ტრამპის გაცხადებული მიზნები შეიცვალა, მაგრამ მინიმუმ მას სურს გლობალური გადაზიდვებისთვის თავისუფალი გავლა სრუტეში და ირანის ბირთვული გამდიდრების პროგრამის შეჩერება, რათა დარწმუნდეს, რომ მას არ შეუძლია ატომური ბომბის წარმოება.