ნატო ცდილობს "გაიგოს დეტალების" შესახებ აშშ-ს გადაწყვეტილება გერმანიაში 5,000 ჯარისკაცის გაყვანის შესახებ, ბრძანება, რომელიც დონალდ ტრამპმა გასცა გერმანიის კანცლერ ფრიდრიხ მერცთან დავის ფონზე.
გერმანიის მთავრობა ცდილობდა ტრამპის ნაბიჯის სიმძიმის დაკნინებას, მას "მოსალოდნელი" უწოდა და შეახსენა ევროპას საკუთარი თავდაცვისთვის ინვესტირების აუცილებლობის შესახებ.
აშშ-ს გაყვანა, რომელიც პენტაგონმა განაცხადა, რომ მოხდებოდა მომდევნო 6-დან 12 თვემდე, მოჰყვა მერცის კრიტიკას ტრამპის ირანის ომზე და მის შემდგომ მოლაპარაკებებზე თეირანთან.
კანცლერმა ორშაბათს განაცხადა, რომ აშშ "დამცირებული" იყო ირანის ლიდერების მიერ. ტრამპმა სწრაფად უპასუხა და თქვა, რომ მერცმა "არ იცის რაზე საუბრობს" და მალევე წამოაყენა ჯარების გაყვანის შესაძლებლობა.
ნატოს სპიკერმა, ალისონ ჰარტმა, შაბათს განაცხადა, რომ ალიანსი "მუშაობს აშშ-სთან, რათა გაიგოს მათი გადაწყვეტილების დეტალები გერმანიაში ძალების განლაგების შესახებ". განცხადებები მიანიშნებდა, რომ გაყვანის შესახებ განცხადება იყო ცალმხრივი აქტი, მცირე ან საერთოდ კოორდინაციის გარეშე ვაშინგტონის ევროპულ მოკავშირეებთან.
"ეს კორექტირება ხაზს უსვამს ევროპაში თავდაცვის სფეროში მეტი ინვესტიციის აუცილებლობას და ჩვენი საერთო უსაფრთხოების უფრო დიდი წილის აღებას", - თქვა ჰარტმა სოციალურ მედიაში და აღნიშნა, რომ ნატოს მოკავშირეებმა მიაღწიეს პროგრესს მას შემდეგ, რაც გასულ წელს შეთანხმდნენ, რომ მშპ-ს 5% დაეხარჯათ თავდაცვისთვის, რათა გამკლავებოდნენ რუსეთიდან მომდინარე მზარდ საფრთხეს.
გერმანიის თავდაცვის სამინისტროს სპიკერმა განაცხადა, რომ აშშ-ს დაგეგმილი გაყვანა გერმანიის ბაზებიდან აჩვენებს, რომ "ჩვენ უნდა გავაძლიეროთ ევროპული საყრდენი ნატოში".
"მოსალოდნელი იყო, რომ აშშ შესაძლოა ჯარები გაეყვანა ევროპიდან, მათ შორის გერმანიიდან", - თქვა სპიკერმა და შეაფასა აშშ-ს ამჟამინდელი სამხედრო ძალა გერმანიაში 40,000-ად.
აშშ-ს ოფიციალურმა პირებმა მიანიშნეს, რომ გერმანიაში განლაგებული საბრძოლო ბრიგადის გუნდი გაიყვანება და დაგეგმილი იყო შორეულ არტილერიის ბატალიონის განლაგება ქვეყანაში გაუქმდება, სხვა ჯარებთან ერთად, რომლებიც შესაძლოა ჩართული იყვნენ.
აშშ-ს თავდაცვის პერსონალის მონაცემთა ცენტრის თანახმად, ევროპაში მუდმივად განლაგებული იყო 68,000 აქტიური სამხედრო პერსონალი. შემდგომი გაყვანამ შესაძლოა გამოიწვიოს კონფლიქტი აშშ-ს კონგრესთან, რომელმაც გასულ წელს დაადგინა, რომ ევროპაში ჯარების რაოდენობა არ უნდა დაეცემოდა 76,000-ზე ქვემოთ.
კონგრესი ამ ნიშნულს მას შემდეგ დააწესა, რაც გასულ წელს რუმინეთიდან ბრიგადა გაიყვანეს, ორივე პარტიამ გამოსცა ერთობლივი განცხადება, რომელიც მოითხოვდა მკაცრ შეფასებას, სანამ მოხდებოდა ნებისმიერი სხვა "მნიშვნელოვანი ცვლილება ჩვენს საბრძოლო სტრუქტურაში".
ევროპის დედაქალაქები, სავარაუდოდ, უფრო მეტად წუხან აშშ-ს მოკავშირეებისთვის ადრე შეთანხმებული იარაღის გაყიდვების გადადების გამო. პარასკევს, Financial Times-მა იტყობინება, რომ ტრამპის ადმინისტრაციამ გააფრთხილა მოკავშირეები, მათ შორის დიდი ბრიტანეთი, პოლონეთი, ლიტვა და ესტონეთი, რომ ელოდონ აშშ-ს იარაღის მიწოდების ხანგრძლივ შეფერხებას, რადგან პენტაგონი პრიორიტეტს ანიჭებს ირანის ომში გამოყენებულ მარაგების შევსებას.
ფოკუსის ცვლილების ხაზგასასმელად, აშშ-ს სახელმწიფო დეპარტამენტმა პარასკევს განაცხადა, რომ ის ამტკიცებს 8,6 მილიარდ დოლარზე მეტს (6,33 მილიარდი ფუნტი) სამხედრო გაყიდვებს მის ახლო აღმოსავლეთის მოკავშირეებზე: ისრაელზე, ყატარზე, ქუვეითსა და არაბთა გაერთიანებულ საამიროებზე.
პრეზენტირებული ტრანსატლანტიკური განხეთქილება მნიშვნელოვნად გაუარესდა ვაშინგტონის ნატოს მოკავშირეების მიერ ირანის ომში ჩართვის უარის გამო აშშ-სა და ისრაელის თავდაპირველი თავდასხმის შემდეგ 28 თებერვალს.
მერცმა შესთავაზა გერმანიის ნაღმების სათევზაო გემების გამოყენება ეკონომიკურად კრიტიკული ჰორმუზის სრუტის გასახსნელად, მაგრამ მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ მუდმივი ზავი იქნებოდა და მისიას ექნებოდა გაეროს ან ევროკავშირის მანდატი.
Der Spiegel-ის ჟურნალთან ინტერვიუში მერცმა თქვა: "მე ვუთხარი დონალდ ტრამპს, რატომ მიგვაჩნია ირანი არასწორი. მე მაინც ვცდილობ შევინარჩუნო კარგი პირადი ურთიერთობა ამერიკელ პრეზიდენტთან."
"ჯერჯერობით, ეს მცდელობა წარმატებულია", - თქვა მერცმა ოთხშაბათს გამოქვეყნებულ ინტერვიუში, სანამ პენტაგონი დაადასტურებდა აშშ-ს გაყვანას.
ირანის ომის დასრულების მცდელობები კვლავ შეფერხდა მას შემდეგ, რაც ტრამპმა განაცხადა, რომ ის "არ არის კმაყოფილი" ირანის წინადადებით, რომელიც მოიცავდა ორივე მხარის მიერ ჰორმუზის სრუტის ბლოკადის მოხსნას, ბირთვული და სხვა უსაფრთხოების საკითხები დროებით გვერდზე გადადებული.
The Wall Street Journal-მა იტყობინება, რომ ირანმა შეარბილა თავისი წინაპირობები მოლაპარაკებებისთვის, აშშ-ს ბლოკადის მოხსნის მოთხოვნა მოხსნა შემდგომი მოლაპარაკებების დაწყებამდე. თუმცა, ახალი რაუნდის მოლაპარაკებების დრო ჯერ არ შეთანხმებულა.
მოლაპარაკებების განახლება შეიძლება გართულდეს ისრაელის საჰაერო დარტყმების ახალი ტალღის გამო სამხრეთ ლიბანში.
ლიბანის სახელმწიფო საინფორმაციო სააგენტომ განაცხადა, რომ სოფელ კაფარ დაიჯლის საჰაერო დარტყმამ მოკლა ორი ადამიანი, ხოლო მეორემ სახლს დაარტყა, რის შედეგადაც სამი ადამიანი დაიღუპა. სოფელ შუკინში კიდევ ორი ადამიანი დაიღუპა საჰაერო დარტყმით. ისრაელის სამხედროებმა განაცხადეს, რომ მათ დაარტყეს 50-ზე მეტ "ჰეზბოლას ინფრასტრუქტურას" და შეაჩერეს რაკეტა, რომელიც ისრაელის ჯარებს სამხრეთ ლიბანში უმიზნებდა.
პენტაგონმა განაცხადა, რომ ის გერმანიაში დაახლოებით 5,000 ჯარისკაცს გაიყვანს პრეზიდენტ დონალდ ტრამპისა და კანცლერ ფრიდრიხ მერცს შორის დავის ფონზე აშშ-ს ირანთან ომის შესახებ.
ტრამპის გადაწყვეტილებამ რესპუბლიკელი კანონმდებლების იშვიათი კრიტიკა გამოიწვია, რომლებმაც განაცხადეს, რომ ევროპაში ამერიკული ძალების შემცირება არასწორ გზავნილს უგზავნის რუსეთს.
გერმანიის თავდაცვის მინისტრმა ბორის პისტორიუსმა განაცხადა, რომ აშშ-ს გადაწყვეტილება გერმანიაში 5,000 ჯარისკაცის გაყვანის შესახებ "მოსალოდნელი" იყო, რადგან ნატოს სამხედრო ალიანსი ითხოვს განმარტებას ვაშინგტონიდან.
DPA საინფორმაციო სააგენტოსთვის საუბრისას პისტორიუსმა ასევე ხაზგასმით აღნიშნა, რომ "ამერიკელი ჯარისკაცების ყოფნა ევროპაში, განსაკუთრებით გერმანიაში, ჩვენს ინტერესებშია და აშშ-ს ინტერესებშია".
ამავდროულად ნატოს სპიკერმა ალისონ ჰარტმა განაცხადა, რომ ალიანსი "მუშაობს აშშ-სთან, რათა გაიგოს მათი გადაწყვეტილების დეტალები".
ვაშინგტონის ნაბიჯი მოჰყვა პრეზიდენტ დონალდ ტრამპის კრიტიკას გერმანიის კანცლერის ფრიდრიხ მერცის მიმართ, რომელმაც განაცხადა, რომ აშშ "დამცირებული" იყო ირანის მომლაპარაკებლების მიერ მიმდინარე ომში.
აშშ-ს სამხედრო განლაგება გერმანიაში - ამჟამად 36,000-ზე მეტი აქტიური ჯარისკაცი - ბევრად აღემატება მის ყოფნას ევროპაში, დაახლოებით 12,000 იტალიაში და 10,000 დიდ ბრიტანეთში.
ტრამპმა ასევე შემოგვთავაზა აშშ-ს ჯარების გაყვანა იტალიიდან და ესპანეთიდან.
გასულ წელს ვაშინგტონმა გადაწყვიტა შეემცირებინა თავისი სამხედრო ყოფნა რუმინეთში, როგორც ტრამპის გეგმის ნაწილი აშშ-ს სამხედრო ვალდებულების გადასატანად ევროპიდან ინდო-წყნარი ოკეანის რეგიონში.
ევროპაში აშშ-ს ჯარების ბოლოდროინდელმა გადაწყვეტილებამ გამოიწვია შეშფოთება 32-წევრიან ნატოს ალიანსში, რომ ამან შეიძლება შეასუსტოს ორგანიზაცია.
"ტრანსატლანტიკური საზოგადოების უდიდესი საფრთხე არ არის მისი გარე მტრები, არამედ ალიანსის მიმდინარე დაშლა", - გააფრთხილა შაბათს პოლონეთის პრემიერ-მინისტრმა დონალდ ტუსკმა.
"ჩვენ ყველამ უნდა გავაკეთოთ ის, რაც საჭიროა ამ კატასტროფული ტენდენციის შესაცვლელად", - დასძინა მან.
და აშშ-ს ორი უფროსი კანონმდებელი ტრამპის რესპუბლიკელი პარტიიდან განაცხადეს, რომ ისინი "ძალიან შეშფოთებულნი არიან გერმანიაში აშშ-ს ბრიგადის გაყვანის გადაწყვეტილებით".
"აშშ-ს ინტერესებშია კონტინენტზე ძლიერი შემაკავებელი ძალის შენარჩუნება, ვიდრე საერთოდ ჯარების გაყვანა", - განაცხადეს სენატორმა როჯერ უიკერმა და წარმომადგენელმა მაიკ როჯერსმა, რომლებიც ხელმძღვანელობენ სენატისა და სახლის შეიარაღებული ძალების კომიტეტებს, შესაბამისად.
შაბათს DPA-სთან ინტერვიუში პისტორიუსმა ასევე განაცხადა, რომ ევროპამ მეტი პასუხისმგებლობა უნდა აიღოს საკუთარ უსაფრთხოებაზე და რომ ბერლინი ახლა უფრო მჭიდროდ იმუშავებს კონტინენტზე მოკავშირეებთან.
"გერმანია სწორ გზაზეა", - თქვა მან და მიუთითა, რომ მისმა ქვეყანამ ბოლო წლებში მნიშვნელოვნად გაზარდა სამხედრო ხარჯები.
ტრამპმა ადრე დაადანაშაულა გერმანია "არასაკმარისი" სამხედრო ხარჯების გამო, რომელიც მნიშვნელოვნად ჩამორჩებოდა ნატოს მიზანს მშპ-ს 2%-ს.
მაგრამ ეს მკვეთრად შეიცვალა მერცის მთავრობის პირობებში, გერმანია ახლა პროგნოზირებს, რომ 2027 წლისთვის თავდაცვის სფეროში 105,8 მილიარდ ევროს (91 მილიარდი ფუნტი) დახარჯავს.
საერთო ჯამში, გერმანიის თავდაცვის ხარჯები 3.1%-მდე გაიზრდება მშპ-ში, თუ გავითვალისწინებთ სხვა თავდაცვის ფონდებს, მათ შორის ბერლინის მუდმივ დახმარებას უკრაინისთვის, რადგან ის აგრძელებს შემოჭრილ რუსულ ჯარებთან ბრძოლას.
შაბათს თავის X პოსტში ნატოს ალისონ ჰარტმა განაცხადა, რომ აშშ-ს გადაწყვეტილება გერმანიაში ჯარების გაყვანის შესახებ "ხაზს უსვამს ევროპაში თავდაცვის სფეროში მეტი ინვესტიციის აუცილებლობას და ჩვენი საერთო უსაფრთხოების უფრო დიდი წილის აღებას."
"ჩვენ უკვე ვხედავთ პროგრესს მას შემდეგ, რაც მოკავშირეებმა შეთანხმდნენ, რომ მშპ-ს 5% დაეხარჯათ ნატოს სამიტზე ჰააგაში გასულ წელს."
