ევროპული ნდობა ამერიკული "უსაფრთხოების გარანტიის" მიმართ ისტორიულ მინიმუმამდე დაეცა, როგორც გამოკითხვა ვარაუდობს, მხოლოდ ათი ადამიანიდან ერთი ხედავს აშშ-ს მოკავშირედ და ყველა ქვეყანაში უმრავლესობა ეჭვობს, რომ ის მათ დახმარებას გაუწევს, თუ ისინი თავს დაესხმებიან.
გამოკითხვა, რომელიც ოთხშაბათს გამოქვეყნდა "ევროპაში საგარეო ურთიერთობების" (ECFR) ანალიტიკური ცენტრის მიერ, სანამ კრიტიკული G7 და ნატოს სამიტები საფრანგეთში და თურქეთში გაიმართება მომდევნო რამდენიმე კვირის განმავლობაში, გამოავლინა "ღრმა ევროპული უნდობლობა აშშ-ს მიმართ", განაცხადეს ავტორებმა.
მან ასევე აჩვენა, რომ მიუხედავად იმისა, რომ ბევრი ევროპელი გრძნობდა, რომ ვაშინგტონთან ურთიერთობები გაუმჯობესდებოდა მას შემდეგ, რაც დონალდ ტრამპი თანამდებობას დატოვებს, ისინი სულ უფრო მზად იყვნენ დაეცვათ თავი აშშ-ს არასანდოობისგან ევროპის თავდაცვის გაძლიერებით.
აშშ-ს პრეზიდენტის ახლო აღმოსავლეთის აგრესიამ, გრენლანდიის წინააღმდეგ მუქარებმა, ევროპული ბაზებიდან ჯარების გაყვანის დაპირებამ და ნატოს მომავლის მიმართ სკეპტიციზმმა ასევე გამოიწვია მზარდი ევროპული პრაგმატიზმი, ნათქვამია მოხსენებაში.
"კონტინენტზე მკაფიოდ არის გამოხატული სურვილი, შეამცირონ დამოკიდებულება ვაშინგტონზე", - თქვა ჯანა კობზოვამ, თანაავტორმა და ECFR-ის უფროსმა პოლიტიკის ანალიტიკოსმა. "ევროპელები სულ უფრო მეტად არიან ღია თავდაცვის ხარჯების გაზრდისთვის და, რაც მთავარია, აჩვენებენ გასაოცარ ხარისხს ნდობას, რომ მეზობელი ქვეყნები დაეხმარებიან მათ კრიზისში."
პაველ ცერკამ, კობზოვას თანაავტორმა და ასევე ECFR-ის უფროსმა პოლიტიკის ანალიტიკოსმა, თქვა, რომ მკაფიო საჯარო მოთხოვნა უფრო მეტი თვითკმარობისა და აშშ-ს თავდაცვის გარანტიების წინააღმდეგ ჰეჯირების აუცილებლობის შესახებ "შექმნა ფანჯარა ევროპის ლიდერებისთვის, რომ უფრო შორს და სწრაფად წავიდნენ" უსაფრთხოებაზე.
გამოკითხვა, რომელიც ეფუძნებოდა მაისში ავსტრიაში, ბულგარეთში, დანიაში, ესტონეთში, საფრანგეთში, გერმანიაში, უნგრეთში, იტალიაში, ნიდერლანდებში, პოლონეთში, პორტუგალიაში, ესპანეთში, შვედეთში, შვეიცარიასა და დიდ ბრიტანეთში ჩატარებულ გამოკითხვებს, აჩვენა, რომ ყველა ქვეყანაში გამოკითხულთა საშუალო მაჩვენებელი მხოლოდ 11% იყო, რომლებიც ახლა აშშ-ს მოკავშირედ აღიქვამდნენ.
ეს ადარებს 16%-ს ექვსი თვის წინ და 22%-ს 2024 წლის ნოემბერში. გაბატონებული აზრი იყო, რომ აშშ ახლა იყო "აუცილებელი პარტნიორი", თუმცა ევროპის საზოგადოების 13% თვლიდა, რომ აშშ იყო მეტოქე, ხოლო 12% პირდაპირი მოწინააღმდეგე.
ყველა ქვეყანაში უმრავლესობა აღარ იყო დარწმუნებული, რომ აშშ მათ თავდასხმის შემთხვევაში დაეხმარებოდა. ბულგარეთის გარდა, უმეტესობა - მათ შორის ისეთ ქვეყნებში, სადაც დიდი ულტრამემარჯვენე პარტიებია, როგორიცაა საფრანგეთი, იტალია, ნიდერლანდები და შვედეთი - თვლიდა, რომ "ევროპის მინიმუმ ზოგიერთი ქვეყანა" დაეხმარებოდა მათ მსგავს სცენარში.
გამოკითხვამ აჩვენა, რომ ევროპელები ახლა საშუალოდ 4%-ით უფრო მეტად უჭერდნენ მხარს თავდაცვის ხარჯების გაზრდას, ვიდრე გასულ წელს, იტალია ერთადერთი ქვეყანაა, სადაც მკაფიო უმრავლესობა კვლავ წინააღმდეგი იყო.
საშუალოდ, რესპონდენტების 47% მხარს უჭერდა კოლექტიური ევროკავშირის სესხის აღების იდეას თავდაცვის ხარჯების გაზრდისთვის, 35%-ს კი ამის წინააღმდეგი იყო. მხარდაჭერა ყველაზე ძლიერი იყო პორტუგალიაში (59%), დანიაში (56%), ნიდერლანდებში (55%), ესპანეთსა (54%) და შვედეთში (52%).
თითქმის ყველა გამოკითხულ ქვეყანაში, რესპონდენტების უმეტესობა თვლიდა, რომ მათმა ქვეყანამ უნდა შეამციროს სტრატეგიული დამოკიდებულება აშშ-ს სამხედრო აპარატურაზე, "იყიდეთ ევროპული" მომხრეები ყველაზე მრავალრიცხოვანია დანიაში (75%), ნიდერლანდებში (72%), შვედეთში (70%), პორტუგალიაში (69%), საფრანგეთში (66%), შვეიცარიაში (64%), დიდ ბრიტანეთში და ესპანეთში (ორივე 62%).
თუმცა, იყო შესამჩნევად ნაკლები მხარდაჭერა იმ იდეისთვის, რომ შეემცირებინათ შიდა საჯარო ხარჯები თავდაცვის ეროვნული ბიუჯეტის გაზრდისთვის, ყველაზე ძლიერი წინააღმდეგობა იყო იტალიაში (63%), ავსტრიაში (59%), გერმანიაში (56%), ესპანეთში (54%) და დანიაში (52%).
ასევე მცირე მხარდაჭერა (29%) იყო ნატოს ჩანაცვლებისთვის ახალი ევროკავშირის მხოლოდ თავდაცვის ორგანოთი, გარდა ბულგარეთისა, სადაც დომინანტური აზრი იყო, რომ აშშ-ევროპულ ურთიერთობებს "ალბათ გაუმჯობესდებოდა" მას შემდეგ, რაც ტრამპი წავა - შეხედულება, რომელსაც მხარს უჭერს 60% ან მეტი საფრანგეთში, ესპანეთში, დანიაში, ნიდერლანდებსა და შვედეთში.
მიუხედავად იმისა, რომ ენერგიის ხარჯები იზრდება, ევროპის მოსახლეობის 44% თვლის, რომ ნავთობისა და გაზის რუსეთიდან იმპორტი "საკმაოდ ცუდი" ან "ძალიან ცუდი" იდეაა.
თუმცა, უკრაინის ამბიცია ევროკავშირში გაწევრიანების შესახებ კვლავ ყოფს ევროპულ აზრს, რესპონდენტები ისეთ ქვეყნებში, როგორიცაა უნგრეთი, ბულგარეთი, ავსტრია, გერმანია და ესტონეთიც კი, კიევის ერთ-ერთი ყველაზე მტკიცე მხარდამჭერი, უფრო მეტად ეწინააღმდეგებიან უკრაინის მიღებას "ამჟამინდელ კონტექსტში", ვიდრე მხარს უჭერენ მას.
