ათწლეულების განმავლობაში, მსოფლიოს ორი უდიდესი ბირთვული არსენალი შეზღუდული იყო ხელშეკრულებების სერიით. მაგრამ ეს შეიცვლება ხუთშაბათს, როდესაც აშშ-სა და რუსეთს შორის ბირთვული იარაღის შეზღუდვის ბოლო დარჩენილი ხელშეკრულება, ახალი START-ის ხელშეკრულება, ამოიწურება.
ახალი START-ის ხელშეკრულება, რომელიც გაფორმდა 2010 წელს, ზღუდავს სტრატეგიული ბირთვული ქობინების რაოდენობას, რომელსაც თითოეულ მხარეს შეუძლია ჰქონდეს 1550-მდე. ის ასევე ადგენს ინსპექტირების პროცედურებს, რათა უზრუნველყოს, რომ ორივე მხარე იცავს თავის ვალდებულებებს.
ხელშეკრულების ვადის ამოწურვა არ ნიშნავს, რომ აშშ და რუსეთი აღარ არიან შეზღუდულნი ბირთვული იარაღის სფეროში. თუმცა, ეს ნიშნავს, რომ არ არსებობს ფორმალური შეთანხმება, რომელიც ზღუდავს მათ სტრატეგიულ ბირთვულ არსენალს.
ზოგიერთმა ექსპერტმა გამოთქვა შეშფოთება, რომ ახალი START-ის ხელშეკრულების ვადის ამოწურვამ შეიძლება გამოიწვიოს ბირთვული შეიარაღების რბოლა აშშ-სა და რუსეთს შორის. სხვები ამტკიცებენ, რომ ორ ქვეყანას შორის ბირთვული იარაღის კონტროლის ამჟამინდელი მდგომარეობა სტაბილურია და არ საჭიროებს ახალ ხელშეკრულებას.
აშშ-ს სახელმწიფო მდივანმა ენტონი ბლინკენმა განაცხადა, რომ აშშ მზად არის დაიწყოს მოლაპარაკებები ახალ ხელშეკრულებაზე რუსეთთან, რომელიც მოიცავს ახალ ტექნოლოგიებს, როგორიცაა ჰიპერბგერითი იარაღი და კიბერშეტევები. თუმცა, რუსეთსა და აშშ-ს შორის მიმდინარე დაძაბულობამ, მათ შორის უკრაინაში მიმდინარე კონფლიქტმა, შესაძლოა გაართულოს ახალი შეთანხმების მიღწევა.
ახალი START-ის ხელშეკრულების ვადის ამოწურვა ხაზს უსვამს ბირთვული იარაღის კონტროლის საერთაშორისო შეთანხმებების მნიშვნელობას და გამოწვევებს, რომლებიც წარმოიქმნება ბირთვული იარაღის ტექნოლოგიისა და გეოპოლიტიკური დინამიკის ცვლილებისას.
