გერმანია, როგორც ჩანს, მალე მიიღებს პირველ ქალ პრეზიდენტს მას შემდეგ, რაც კანცლერ ფრიდრიხ მერცის ქრისტიან-დემოკრატიულმა კავშირმა (CDU) პრეზიდენტობის კანდიდატად წარადგინა ილზე აიგნერი — ცენტრისტულ-მემარჯვენე პოლიტიკოსი, რომელსაც ლიბერალთა მხარდაჭერაც აქვს.
აიგნერის ქრისტიან-სოციალური კავშირი (CSU), CDU-ს ბავარიული და-პარტია, უკვე უჭერს მხარს მის კანდიდატურას. ცენტრისტულ-მემარცხენე სოციალ-დემოკრატებმა, რომლებიც CDU/CSU-ს კოალიციური პარტნიორები არიან, ასევე დაუჭირეს მხარი მის წარდგენას, ხოლო ოპოზიციურმა მწვანეებმა პოზიტიურად უპასუხეს. მმართველ პარტიებს ფედერალურ კონვენციაში უმრავლესობა აქვთ, ამიტომ, თუ მოულოდნელი რამ არ მოხდა, აიგნერის არჩევა თითქმის გარანტირებულია.
ახალი პრეზიდენტი 30 იანვარს სპეციალური ფედერალური კონვენციის მიერ აირჩევა, რომელიც ფრანკ-ვალტერ შტაინმაიერის შემცვლელს დაასახელებს. მისი მეორე ხუთწლიანი ვადა მომავალ მარტში იწურება და კონსტიტუციით მესამე ვადით კენჭისყრა ეკრძალება.
კონვენციაში შედის ბუნდესტაგის — გერმანიის პარლამენტის ქვედა პალატის — ყველა 630 წევრი და ამდენივე დელეგატი ქვეყნის 16 ფედერალური მიწის პარლამენტებიდან, სულ 1 260 წევრი. დელეგატები შეიძლება იყვნენ როგორც ფედერალური და მიწის კანონმდებლები, ასევე, ზოგ შემთხვევაში, მუნიციპალური ჩინოვნიკები და სხვა საზოგადო მოღვაწეები.
მერცმა აიგნერის წარდგენა ორშაბათს, ბერლინში, CDU-ს კონრად ადენაუერის სახლთან გამართულ პრესკონფერენციაზე გამოაცხადა. „ჩემი აზრით, უკვე დიდი დროა, რომ ამ უმაღლეს თანამდებობას პირველად ქალი დაიკავებს,“ — განაცხადა მან.
მერცმა აიგნერი შეაქო ემპათიით, გახსნილობითა და „გამორჩეული ერთგულებით საპარლამენტო დემოკრატიისადმი“, აღნიშნა, რომ ერთმანეთს ათწლეულებია იცნობენ. მან ასევე გაუსვა ხაზი აიგნერის ელექტროინჟინრის პროფესიას და თქვა, რომ მისი პროფესიული გამოცდილება ასახავს „ჩვენს ქვეყანაში მილიონობით ადამიანის რეალობას“, რომლებიც ხელობით არიან დაკავებულნი.
„ილზე აიგნერის შემთხვევაში, გერმანიის ფედერაციული რესპუბლიკა მიიღებს ღირსეულ და გულით პრეზიდენტს, პრეზიდენტს, რომელიც გააერთიანებს, მისცემს მიმართულებას და წამოიწყებს დებატებს,“ — განაცხადა მერცმა.
მან ასევე მიუთითა 9 ნოემბრის მნიშვნელობაზე — იმ დღეს, როდესაც წარდგენა გამოცხადდა. ეს თარიღი აღნიშნავს როგორც ბერლინის კედლის დაცემას, ასევე ნაცისტების მიერ ორგანიზებულ ნოემბრის პოგრომებს. მერცმა ეს დღე „მრავალმხრივ, ამბივალენტურ“ თარიღად დაახასიათა, რომელიც „დემოკრატიულ იმედსა და დაბრუნებულ თავისუფლებას, ისევე როგორც დემოკრატიის მარცხსა და ჩვენს ისტორიაში მომდევნო უმძიმეს დანაშაულებს“ განასახიერებს.
აიგნერმა თავი წარმოაჩინა როგორც გამაერთიანებელი ფიგურა სულ უფრო პოლარიზებულ ქვეყანაში. მან განაცხადა, რომ იმედოვნებს, წარმოადგინოს „ძლიერი ცენტრი“ და მისი მიმართ მზარდი ფართო პოლიტიკური მხარდაჭერა შეაფასა როგორც „მნიშვნელოვანი სიგნალი პოპულისტური და ექსტრემისტული ძალების წინააღმდეგ ჩვენს ქვეყანაში“.
„მე პოლიტიკაში ვარ იმისთვის, რომ გადავლახო დაყოფა, შევაერთო ადამიანები და მივწვდე მათაც, ვინც შესაძლოა თავს გარიყულად გრძნობდეს,“ — თქვა აიგნერმა. მან ასევე დაამატა, რომ ეწინააღმდეგება „ადამიანის ღირსების ყოველგვარ ხელყოფას“.
პრეზიდენტის პოსტი ძირითადად ცერემონიული და წარმომადგენლობითია, თანამდებობის პირი კი პარტიულ პოლიტიკაზე მაღლა უნდა იდგეს. თუმცა, სახელმწიფოს მეთაურს შეუძლია მნიშვნელოვანი როლი შეასრულოს პოლიტიკური კრიზისების დროს. მაგალითად, შტაინმაიერმა 2017 წლის გაურკვეველი არჩევნების შემდეგ აქტიური როლი ითამაშა მეტოქე პოლიტიკოსების მთავრობის ჩამოყალიბებისკენ წაქეზებაში.
აიგნერის კანდიდატურამ ბოლო კვირებში იმატა მხარდაჭერა, რადგან მთავრობის პოლიტიკოსებმა, მათ შორის მერცმაც, ღიად გამოხატეს სურვილი, რომ პრეზიდენტი ქალი იყოს. CSU-მ განსაკუთრებით დააყენა საკითხი, რომ ომისშემდგომი გერმანიის მეცამეტე პრეზიდენტი იყოს როგორც პირველი ქალი, ასევე პირველი ბავარიული პარტიის წარმომადგენელი ამ პოსტზე. ინფორმაცია, რომ მერცი აიგნერს წარადგენდა, პირველად პარასკევს გავრცელდა და კვირას CDU-ს ხელმძღვანელობის ორდღიანი მოლაპარაკებების მონაწილეებმა დაადასტურეს.
ომისშემდგომ გერმანიის ფედერაციულ რესპუბლიკას 1949 წლიდან 12 პრეზიდენტი ჰყავდა და ყველა მამაკაცი იყო. ქალებმა კი ქვეყნის სხვა უმაღლეს თანამდებობებზე არაერთხელ იმუშავეს, მათ შორის კანცლერის პოსტზეც: ანგელა მერკელი იყო გერმანიის პირველი ქალი კანცლერი და 2005-დან 2021 წლამდე მსახურობდა. ოთხმა ქალმა ასევე დაიკავა ბუნდესტაგის სპიკერის პოსტი, რომელიც კონსტიტუციურად პრეზიდენტის შემდეგ მეორე და კანცლერზე მაღალ თანამდებობად ითვლება.
აიგნერი, 61 წლის, ბავარიის მიწის პარლამენტის სპიკერია და ამ პოსტს 2018 წლიდან იკავებს. ოთხი დის უმცროსი და ელექტრიკოსის ქალიშვილი, ახალგაზრდობაში ოჯახურ ბიზნესში მუშაობდა, სანამ პოლიტიკაში ჩაერთვებოდა. ის რომის კათოლიკეა, არ არის დაქორწინებული და შვილები არ ჰყავს.
პოლიტიკაში მოღვაწეობს თინეიჯერობის ბოლოდან. 1994 წელს აირჩიეს ბავარიის მიწის პარლამენტში, 1998 წელს — ბუნდესტაგში, ხოლო 2013 წელს კვლავ ბავარიის პარლამენტში დაბრუნდა. 2008-2013 წლებში მერკელის მთავრობაში ფედერალური სოფლის მეურნეობის მინისტრი იყო, მოგვიანებით კი ბავარიის ეკონომიკისა და ტრანსპორტის მინისტრის პოსტები ეკავა.
მას შედარებით ლიბერალური რეპუტაცია აქვს. მიწის პარლამენტის სპიკერის რანგში 2019 წელს მხარი დაუჭირა გერმანიის პირველ ღიად ტრანსგენდერ დეპუტატს.
მემარჯვენე-რადიკალური პარტია „ალტერნატივა გერმანიისთვის“-ის (AfD) აღმავლობამ გერმანიის პოლიტიკა უფრო არასტაბილური გახადა და მთავრობის ფორმირების პროცესი გაართულა. პარტია აპირებს საკუთარი საპრეზიდენტო კანდიდატის წარდგენას. მისი თანათავმჯდომარე, ალის ვაიდელი, აიგნერის კანდიდატურას აკრიტიკებს და აცხადებს, რომ პარლამენტის სპიკერის რანგში მან „არაერთხელ დაამტკიცა, რომ პარტიული პოლიტიკოსის როლის გვერდზე გადადება არ შეუძლია“.
