პაკისტანი და ჩინეთი აქვეყნებენ ერთობლივი ხუთნაწილიან წინადადებას ახლო აღმოსავლეთში მშვიდობისთვის, მას შემდეგ, რაც პაკისტანის საგარეო საქმეთა მინისტრი სამშაბათს პეკინში გაფრინდა, რათა ჩინეთის მხარდაჭერა მოეპოვებინა ქვეყნის წარუმატებელი მცდელობისთვის, მოლაპარაკებით დაესრულებინა ომი.
ერთი დღის შეხვედრა იშაქ დარსა და მის ჩინელ კოლეგას, ვანგ ზის შორის, მაშინ მოხდა, როცა პაკისტანი აგრძელებდა აშშ-სა და ირანს შორის შუამავლის როლის შესრულებას, მიუხედავად იმისა, რომ ომი არ ნელდებოდა.
ჩინეთის საგარეო საქმეთა სამინისტროს განცხადების თანახმად, ვიზიტი მიზნად ისახავდა ჩინეთსა და პაკისტანს შორის თანამშრომლობის გაძლიერებას ირანთან მიმდინარე კონფლიქტთან დაკავშირებით და "ახალი ძალისხმევის გაწევას მშვიდობის ადვოკატირებისთვის".
ამ დრომდე, ჩინეთი ინარჩუნებდა ზედმიწევნით დისტანციურ პოზიციას ახლო აღმოსავლეთში და სპარსეთის ყურეში მიმდინარე კონფლიქტისგან, მიუხედავად იმისა, რომ თეირანის რეჟიმთან კავშირები აქვს და ირანის ნავთობის უმსხვილესი მყიდველია.
მიუხედავად იმისა, რომ ჩინეთმა დაგმო აშშ-სა და ისრაელის მიერ ირანის წინააღმდეგ განხორციელებული საწყისი დარტყმები, მას შემდეგ მან ნეიტრალიტეტის პოზიცია დაიკავა და ყურადღება გაამახვილა ცეცხლის შეწყვეტის მიღწევაზე, ამავდროულად თეირანთან მოლაპარაკებებს აწარმოებდა საკუთარი ნავთობის ტანკერების უსაფრთხო გავლის შესახებ ჰორმუზის სრუტის გავლით.
სამშაბათს შეხვედრის შემდეგ პაკისტანმა და ჩინეთმა ერთობლივად მოუწოდეს ცეცხლის დაუყოვნებლივ შეწყვეტისკენ და წყლის გზების, მათ შორის დაბლოკილი სრუტის უსაფრთხოებისკენ და გამოაქვეყნეს ხუთპუნქტიანი ინიციატივა მშვიდობისთვის.
ერთობლივ განცხადებაში ნათქვამია, რომ დიალოგი და დიპლომატია კონფლიქტის მოგვარების ერთადერთი სიცოცხლისუნარიანი ვარიანტია, მაგრამ, როგორც ჩანს, მცირე პროგრესია მიღწეული ომის დასასრულებლად მნიშვნელოვანი მონაწილეების მაგიდასთან მიყვანაში.
ამ კვირაში ტრამპმა განაცხადა, რომ ირანთან მოლაპარაკებები "უკიდურესად კარგად" მიდიოდა, ხოლო თეირანმა განაცხადა, რომ პირდაპირი მოლაპარაკებები საერთოდ არ მიმდინარეობს.
ბოლო კვირების განმავლობაში, პაკისტანი თავს აყენებდა ცეცხლის შეწყვეტის მიღწევის ცენტრში ირანთან ომის დასასრულებლად და ცდილობდა ისლამაბადი სამშვიდობო მოლაპარაკებების ადგილად ექცია.
ორივე მხარესთან ურთიერთობებზე დაყრდნობით, პაკისტანის პრემიერ-მინისტრი, შეიხ შაჰბაზ შარიფი და არმიის მეთაური, საიედ ასიმ მუნირი, ესაუბრებოდნენ აშშ-ს პრეზიდენტს, დონალდ ტრამპს და ირანის პრეზიდენტს, მასუდ პეზეშკიანს, ასევე ათობით სხვა გლობალურ ლიდერს და ორ მეომარ ქვეყანას შორის შეტყობინებები პაკისტანის შუამავლების მეშვეობით გადიოდა.
კვირას ისლამაბადი მასპინძლობდა მოლაპარაკებებს საუდის არაბეთის, თურქეთისა და ეგვიპტის საგარეო საქმეთა მინისტრებთან, რათა ეპოვათ რეგიონული გამოსავალი კონფლიქტის დასასრულებლად, თუმცა აშშ-სა და ირანის არყოფნა მოლაპარაკებებში ძირს უთხრიდა მათ დიპლომატიურ წონას.
ანალიტიკოსებმა განაცხადეს, რომ პაკისტანის ენთუზიაზმი ირანსა და აშშ-ს შორის შუამავლის როლის შესრულებისთვის მოჰყვა წლების განმავლობაში ვაშინგტონის მიერ ისლამაბადის გვერდის ავლით წინა პრეზიდენტების დროს და მთავრობისა და მუნირის სწრაფვას, რომ ქვეყანა რეგიონულ დიპლომატიურ მძიმეწონოსანად გამოჩენილიყო.
რაფიულაჰ კაკარი, პაკისტანელი ჟურნალისტი და პოლიტიკური ანალიტიკოსი, ამბობს: "ისლამაბადი ცდილობს გააძლიეროს თავისი, როგორც მნიშვნელოვანი საშუალო ძალის სტატუსი უფრო ფართო მუსლიმურ სამყაროში და მიანიშნოს მუდმივ გეოპოლიტიკურ მნიშვნელობაზე გარე პარტნიორებისთვის, განსაკუთრებით ვაშინგტონისა და ყურის სახელმწიფოებისთვის."
თუმცა, როგორც ანალიტიკოსებმა და პოლიტიკურმა ფიგურებმა ხაზგასმით აღნიშნეს, პაკისტანსაც აქვს მნიშვნელოვანი ფსონები კონფლიქტის დასრულებაში და უკვე იხდის მძიმე ეკონომიკურ ფასს ჰორმუზის სრუტის გავლით საწვავისა და გაზის ბლოკადისთვის.
პაკისტანს ირანთან 560 მილის (900 კმ) სახმელეთო საზღვარი აქვს და არსებობს შიში, რომ კონფლიქტი შეიძლება გადავიდეს მღელვარე ბალოჩის რეგიონში, რომელიც უკვე ებრძვის ძალადობრივ აჯანყებას.
ის ასევე არის შიიტი მუსლიმების უდიდესი მოსახლეობის სახლი ირანის გარეთ და არსებობს შიში, რომ კონფლიქტმა შეიძლება გააღვივოს სექტანტური დაძაბულობა, თუ ის გაგრძელდება.
ორი ათეული ადამიანი უკვე დაიღუპა საპროტესტო აქციებში, რომლებიც დაიწყო, როდესაც აშშ-მ და ისრაელმა დაიწყეს თეირანის დაბომბვა.
ქვეყანას ასევე აქვს ახლად ხელმოწერილი თავდაცვის ხელშეკრულება საუდის არაბეთთან, რამაც შეიძლება აიძულოს უხალისო ისლამაბადი ომში ჩაერთოს, თუ ყურის ქვეყნები გადაწყვეტენ გადავიდნენ შეტევით ტაქტიკაზე და დაუპირისპირდნენ ირანის სარაკეტო და დრონის დარტყმებს.
კაქარი ამბობს, რომ პაკისტანის ძლიერი ინტერესი ირანის კონფლიქტის დეესკალაციაში ასახავს როგორც გეოპოლიტიკურ, ასევე საშინაო პრობლემებს, რადგან არსებობს შიში, რომ ამან შეიძლება კიდევ უფრო შეარყიოს ქვეყნის ისედაც არასტაბილური უსაფრთხოების სიტუაცია.
"პაკისტანი ეკონომიკურად დამოკიდებულია ყურის მონარქიებზე, განსაკუთრებით საუდის არაბეთზე და ცდილობს შეინარჩუნოს სტაბილური ურთიერთობები შეერთებულ შტატებთან - მაგრამ მას ასევე აქვს გრძელი და მგრძნობიარე საზღვარი ირანთან", - ამბობს ის.
"ირანში სერიოზული არასტაბილურობა პირდაპირ გავლენას მოახდენს პაკისტანის უსაფრთხოებაზე. ესკალაცია ისლამაბადს ძალიან რთულ მდგომარეობაში აყენებს."
