დღეს ინტერნეტი ჩვენი ყოველდღიური ცხოვრების განუყოფელი ნაწილია. ვკითხულობთ ახალ ამბებს, ვსწავლობთ, ვუყურებთ ვიდეოებს, ვურთიერთობთ ერთმანეთთან და ვმართავთ უამრავ საქმეს ონლაინ სივრცეში. თუმცა ხშირად აღარ გვახსოვს, რომ ეს ყველაფერი კონკრეტულ დროს და კონკრეტული იდეის შედეგად დაიწყო. ათას ცხრაას ოთხმოცდაერთ წლის ოცდაექვს თებერვალს საზოგადოებისთვის პირველად გახდა ხელმისაწვდომი მსოფლიო ქსელის პირველი ბრაუზერი სახელწოდებით WorldWideWeb და სწორედ ამ მოვლენამ მისცა დასაბამი იმ ვებს, რომელსაც დღეს ვიცნობთ.
მანამდე ინტერნეტი უკვე არსებობდა, მაგრამ ის ძირითადად მეცნიერებისა და სპეციალისტების სამუშაო ინსტრუმენტი იყო. ინფორმაციის მოძიება რთული იყო, საჭიროებდა ტექნიკურ ცოდნას და ხშირად მხოლოდ ტექსტურ ბრძანებებზე იყო დამყარებული. რიგითი მომხმარებლისთვის ეს სამყარო თითქმის მიუწვდომელი ჩანდა. სიტუაცია შეცვალა ბრიტანელმა მეცნიერმა ტიმ ბერნერს ლიმ, რომელმაც იფიქრა, რომ ინფორმაცია უნდა ყოფილიყო მარტივად ხელმისაწვდომი და ერთმანეთთან დაკავშირებული ისე, რომ ნებისმიერ ადამიანს შეძლებოდა ერთი დოკუმენტიდან მეორეზე გადასვლა.
მისი იდეის საფუძველი იყო ჰიპერტექსტი. ეს ნიშნავს, რომ ტექსტში ჩაშენებული ბმულების დახმარებით შესაძლებელი გახდა ერთი გვერდიდან მეორეზე გადასვლა მხოლოდ ერთი მოქმედებით. სწორედ ამ პრინციპზე ააგო მან პირველი ვებ სისტემა, რომელიც მოიცავდა ვებ გვერდებს, მათ მისამართებს და პროგრამას, რომელიც ამ ყველაფრის ნახვას და მართვას უზრუნველყოფდა. ეს პროგრამა იყო WorldWideWeb, პირველი ბრაუზერი ისტორიაში.
საინტერესოა ისიც, რომ ეს ბრაუზერი მხოლოდ გვერდების სანახავად არ იყო შექმნილი. მომხმარებელს შეეძლო ტექსტების ჩასწორება და ახალი გვერდების შექმნაც. ფაქტობრივად, ეს იყო როგორც ბრაუზერი, ისე რედაქტორი ერთდროულად. სწორედ ამან მისცა ბიძგი ვების სწრაფ განვითარებას, რადგან ადამიანები მხოლოდ ინფორმაციის მკითხველებად არ დარჩნენ, არამედ მისი შემქმნელებიც გახდნენ.
WorldWideWeb თავდაპირველად შეიქმნა სამეცნიერო გარემოსთვის, მაგრამ იდეის სიმარტივემ და ეფექტურობამ მალე აჩვენა, რომ მას გაცილებით ფართო მომავალი ჰქონდა. ნელ ნელა გაჩნდა ახალი ბრაუზერები, გაიზარდა ვებ გვერდების რაოდენობა და ინტერნეტი დაიწყო გარდაქმნა დახურული ტექნიკური ქსელიდან ყველასთვის ღია საინფორმაციო სივრცედ. სწორედ ამ პროცესმა მოიტანა ის, რასაც დღეს ვებს ვუწოდებთ.
მნიშვნელოვანია გვესმოდეს განსხვავება ინტერნეტსა და ვებს შორის. ინტერნეტი არის გლობალური ქსელი, რომელიც კომპიუტერებს ერთმანეთთან აკავშირებს. ვები კი არის ის სისტემა, რომელიც ამ ქსელზე განთავსებულ ინფორმაციას ერთიან, მარტივად გამოსაყენებელ სივრცედ აქცევს. სწორედ WorldWideWeb იყო პირველი ნაბიჯი ამ მიმართულებით და საფუძველი ჩაუყარა იმ გამოცდილებას, რომელსაც დღეს ბრაუზერის გახსნისას ვიღებთ.
დღეს უკვე ძნელად წარმოგვიდგენია ცხოვრება ვების გარეშე. სოციალური ქსელები, ონლაინ მაღაზიები, საგანმანათლებლო პლატფორმები, ციფრული მედია და სახელმწიფო სერვისებიც კი ვებზეა დამოკიდებული. მაგრამ ამ უზარმაზარი ციფრული სამყაროს უკან დგას ერთი შედარებით მოკრძალებული დასაწყისი და ერთი პროგრამა, რომელმაც აჩვენა, რომ ინფორმაცია შეიძლება იყოს თავისუფლად ხელმისაწვდომი და ერთმანეთთან დაკავშირებული.
ასე დაიწყო ვებგვერდების ეპოქა და ასე გადაიქცა ინტერნეტი ყოველდღიურ სივრცედ, სადაც ადამიანები არა მხოლოდ ინფორმაციას იღებენ, არამედ საკუთარ აზრებს, ცოდნას და გამოცდილებასაც უზიარებენ სხვებს. პირველი ბრაუზერის გამოჩენა არ ყოფილა უბრალოდ ტექნოლოგიური სიახლე. ეს იყო კულტურული და სოციალური გარდატეხა, რომელმაც შეცვალა კომუნიკაციის, სწავლების და მუშაობის წესები მთელ მსოფლიოში.
