
სერბეთის ეროვნული ასამბლეის წინ მდებარე მოპირკეთებული პლატო სპონტანურად საცეკვაო მოედნად გადაიქცა — სხვადასხვა ასაკის ადამიანები სიხარულით ტრიალებდნენ კოლოში. გამვლელი მძღოლები სიგნალებს აძლევდნენ, ასობით ადამიანი კი დროშებს აფრიალებდა, სასტვენებს აყვედრიდა და მხიარულად შეძახილებს აძლევდა. ხანდახან ბრბო გზას უთმობდა, რათა ელეგანტურად ჩაცმული ქალები და მამაკაცები ასულიყვნენ კიბეებზე და ასამბლეის შენობაში შესულიყვნენ.
ესენი იყვნენ სტუდენტური სიის კანდიდატები, რომლებიც გასული თვის საპარლამენტო არჩევნებში მოპოვებული შთამბეჭდავი გამარჯვების შემდეგ პარლამენტის წევრებად ინაუგურაციაზე მიდიოდნენ. მათ მხარდასაჭერად მისულებს ემოციები გულზე, დროშებზე და პლაკატებზე ეწერათ.
„სრეჩან რად“ — წარმატებებს გისურვებთ თქვენს საქმიანობაში — ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული სურვილი იყო. კიდევ ერთი პოპულარული სლოგანი კი 1990-იანი წლების პოპულარული სიტკომის, „ღია კარები“ (Otvorena vrata), ამბიციური ახალგაზრდა გოგონას ფრაზას აცოცხლებდა: „ასამბლეა იწყება“.

სამშაბათის სიხარული არჩევნების ღამის ეიფორიას ჰგავდა, როდესაც სტუდენტური სიის პოლიტიკურ ახალბედათა გაერთიანებამ დაამარცხა ხანგრძლივი მმართველობის მქონე პოპულისტი ლიდერი ალექსანდარ ვუჩიჩი და მისი სერბეთის პროგრესული პარტია (SNS). ბრბოში ზემუნიდან ჩამოსული ჯგუფიც იყო, მათ შორის ლილიანა, რომელსაც ხელში ეჭირა პლაკატი წარწერით: „რაც ერთ ადამიანს არ შეუძლია, სამს შეუძლია“ — ეს სტუდენტური სიის საარჩევნო ბიულეტენზე ნომერს უკავშირდებოდა.
„ეს ხალხის ხმაა,“ — თქვა მან. — „ხალხის, რომელსაც მშვიდობა უნდა, რომელსაც უნდა, რომ მთავრობამ თავისი საქმე გააკეთოს, რომელსაც უნდა, რომ ინსტიტუტები ხალხის სასარგებლოდ მუშაობდნენ და არა მაფიისთვის.“
მის გვერდით მდგომმა მეგობარმა იელენამაც დაადასტურა: „ეს სერბეთისთვის ისტორიული მომენტია,“ — აღნიშნა მან.
სერბეთის სტუდენტური მოძრაობის წევრებიც ასამბლეის კიბეებზე იყვნენ. ისინი ამაყობდნენ, რომ ახალგაზრდული პროტესტების ორმა წელმა ასეთი შედეგი გამოიღო — და იმედიანად უყურებდნენ სტუდენტური სიის სამთავრობო პერსპექტივებს.
„ვზეიმობთ გამარჯვებას ალექსანდარ ვუჩიჩის რეჟიმზე,“ — თქვა ალექსანდარმა, ბელგრადის უნივერსიტეტის პოლიტიკის მეცნიერების სტუდენტმა. „მინდა, ახალმა მთავრობამ უკეთესი ცხოვრება შეგვიქმნას,“ — დაამატა მისმა თანაკლასელმა ივამ.
თუმცა ზოგიერთ წრეში კვლავაც გაბრაზებაა მთავარი ემოცია. პროტესტები მას შემდეგ დაიწყო, რაც სერბეთის მეორე ქალაქში, ნოვი სადში, ახლადრეაბილიტირებულ სარკინიგზო სადგურზე გადახურვის ჩამონგრევას 16 ადამიანი ემსხვერპლა. სტუდენტები სისტემურ კორუფციას ადანაშაულებდნენ — და პასუხისმგებლობას ვუჩიჩსა და SNS-ს აკისრებდნენ.

ასამბლეასთან გამოფენილი ზოგიერთი პლაკატის მიხედვით, პატიება ნაკლებად მოსალოდნელია. ერთ-ერთმა წარწერამ შესთავაზა, რომ ყოფილი SNS-ის მინისტრები „ელენა და ნიკოლაე ჩაუშესკუს ბედი გაიზიარონ“ — რუმინეთის ყოფილი პრეზიდენტი და მისი მეუღლე, რომლებიც 1989 წელს სასამართლო პროცესის შემდეგ დახვრიტეს.
სინამდვილეში, ასამბლეის პირველ სესიაზე მისულ SNS-ის წევრთა უმეტესობას მხოლოდ დაცინვა შეხვდა, გარდა ლიდია ვუკიჩევიჩისა. ბრბოში მყოფმა ქალმა მას თავზე სასმელი იოგურტი გადაასხა, რის გამოც ვუკიჩევიჩმა სტუდენტური სიის მხარდამჭერების „პრიმიტივიზმი და ვულგარულობა“ გააკრიტიკა. ამ ინციდენტმა ვუჩიჩსაც მისცა საშუალება, გაემყარებინა თავისი ნარატივი, თითქოს სტუდენტები SNS-ის წევრების შევიწროებითა და დაპატიმრებებით „შიშველი ტერორის“ რეჟიმს ამკვიდრებდნენ. „სერბეთს მხოლოდ სიძულვილი და იოგურტი შეუძლიათ შესთავაზონ,“ — განაცხადა მან.
სტუდენტურმა მოძრაობამ ინციდენტი სწრაფად დაგმო — ერთმა ფაკულტეტმა გამოაქვეყნა, რომ ეს „არ შეესაბამება იმ ღირებულებებს, რისთვისაც ვიბრძვით“. მხარდამჭერებს მოუწოდეს, „ყველა თანამოქალაქეს მშვიდობიანად და ღირსეულად მოეპყრან, მიუხედავად მათი პოლიტიკური შეხედულებებისა“.
ასამბლეის შიგნით, ახალ წევრებს მალევე დაუფიცეს დეპუტატის მანდატი. ასობით ჟურნალისტი და ფოტოგრაფი შეიკრიბა საკამათო დარბაზში, რათა დაეფიქსირებინათ ცერემონია, რომელიც SNS-ის 14-წლიანი მმართველობის დასასრულს აღნიშნავდა. ზოგიერთისთვის ეს დეზორიენტაციის მომენტი იყო — ბოიან დიმიტრიევიჩს, რომელიც აქამდე მსახიობობით იყო ცნობილი, შეახსენეს, რომ ახლა უკვე დეპუტატია და არა კანდიდატი.
„თეატრში ილუზიებს ვქმნით, რათა სიმართლე გამოვავლინოთ, აქ კი რეალურ საქმეებს ვაკეთებთ, რაც ხალხის წარმოდგენებს შეცვლის,“ — თქვა 53 წლის დიმიტრიევიჩმა, რომელიც სერიალ „უკანასკნელი პანტერების“ გადაღებებზე სამანტა მორტონთან და ჯონ ჰერტთან მუშაობდა. მისი თქმით, განსაკუთრებით კულტურასა და ეკოლოგიაზეა ორიენტირებული, თუმცა აღიარა, რომ „არც კი იცის, საიდან დაიწყოს ამდენი პრობლემის მოგვარება“.

თუ სხვა არაფერი, სტუდენტურ სიას სხვადასხვა პროფესიის წარმომადგენელთა გამოცდილება აქვს. დიმიტრიევიჩის კოლეგებს შორის არიან ყოფილი კალათბურთელი დეიან ბოდიროგა, ინგლისური ენის მასწავლებელი კატარინა შჩეპანოვიჩი და სერბეთის ეროვნული ბანკის ყოფილი გუბერნატორი დეიან შოშკიჩი. ყველა მათგანი მთავრობის ფორმირებაზე მუშაობის დაწყებას ელოდება, თუმცა პირველივე დღეს SNS-ის obstrukciuli ტაქტიკებით იმედგაცრუებულნი დარჩნენ.
ვუჩიჩმა, რომელიც ახლა უკვე ოპოზიციაშია, ასამბლეას 90 წუთზე მეტხანს მიმართა, ხოლო დროებითმა სპიკერმა სტოიან რადენოვიჩმა რეგულარული, გახანგრძლივებული შესვენებები გამოაცხადა. კარდიოლოგმა ილია სრდანოვიჩმა, რომელიც სტუდენტური სიის სათავეში იყო, ეს უაზროდ და ძვირად შეაფასა, „გადაწყვეტილების მიღების ყოველ დღე დაგვიანებას სერბეთის მოქალაქეებისთვის ტვირთად“ მოიხსენია.
შენობის გარეთ, მზიან პლატოზე, სტუდენტური სიის მხარდამჭერთა მცირე ჯგუფები მშვიდად იყვნენ განწყობილნი. ზოგიერთ მათგანს ვუჩიჩის ხელისუფლებიდან წასვლისთვის 14 წელი ელოდა.
ზემუნელი მეგობრების გვერდით მდგომმა იელენამ ასე შეაფასა: „ეს მხოლოდ დემოკრატიული ეპოქის დასაწყებია სერბეთში,“ — თქვა მან. SNS-ს მხოლოდ გაჭიანურება შეუძლია; 30 მანდატიანი უმრავლესობით, ძალაუფლება ახლა სტუდენტურ სიას ეკუთვნის.
















