ხელოვნური ინტელექტის სწრაფმა განვითარებამ ციფრული შინაარსის შექმნა უპრეცედენტოდ გააიოლა. სწორედ ამ შესაძლებლობას სულ უფრო აქტიურად იყენებენ კიბერკრიმინალები, რომლებიც ქმნიან რეალობისგან ძნელად გასარჩევ ყალბ ვიდეოებსა და ხელოვნურად გენერირებულ იდენტობებს. ასეთ ტექნოლოგიას deepfake ეწოდება, ეს არის აუდიო და ვიდეო მასალის გაყალბება იმ დონეზე, რომ ის თითქმის ვერ განირჩევა ნამდვილი ადამიანის გამოსახულებისა და ხმისგან.
2025 წელში ჩატარებული შეფასებით, deepfake შეტევებმა ორგანიზაციებს მიაყენა დაახლოებით 1.5 მილიარდ დოლარზე მეტი დანაკარგი, რაც ადასტურებს, რომ AI-ზე დაფუძნებული გაყალბებები აღარ არის მხოლოდ ინტერნეტის უცნაური ექსპერიმენტი, არამედ დიდი საფრთხე ბიზნესისთვის.
ბიზნეს ლიდერების 72% თვლის, რომ 2026-შიც იტრანსაქციული გაყალბებები, მათ შორის deepfake-ები, იქნება ძირითადი ოპერაციული გამოწვევა, რომელიც გავლენას მოახდენს კომპანიების ნდობაზე, შემოსავალზე და საქმიანობის უწყვეტობაზე.
როგორც Incode Technologies-ის დამფუძნებელი და აღმასრულებელი დირექტორი, რიკარდო ამპერი აღნიშნავს: „deepfake-ები უკვე აღარ არის უბრალოდ ტექნოლოგიური სიახლე, ისინი სერიოზულ თაღლითურ ინსტრუმენტად იქცა. როდესაც ადამიანის იდენტობის ხელოვნურად, ძალიან რეალისტურად გაყალბება შესაძლებელია, ნდობა კითხვის ნიშნის ქვეშ დგება ყველა ციფრულ ურთიერთობაში. სწორედ ამიტომ, დღეს მთავარი გამოწვევაა იმის დამტკიცება, რომ კამერის წინ მართლაც ნამდვილი ადამიანი დგას და არა სინთეტიკური გამოსახულება, ვიდრე ეს ნდობა თაღლითური მიზნით იქნება გამოყენებული.“
Მონაცემები აჩვენებს, რომ deepfake-ებს სულ უფრო მეტად იყენებენ არა მხოლოდ სოციალურ ქსელებში, არამედ ინდუსტრიებში, სადაც ხდება მომხმარებელთა გამოვლენა, ანგარიშის აღდგენა და პირადობის დადასტურება მაგალითად, ბანკებში, გადახდის სისტემებში და დასაქმების პროცესებში.
ამ ტიპის შეტევები აღარ შემოიფარგლება მხოლოდ სახის ან ხმოვანი მაღალ რეალისტური გაყალბებებით, თავდამსხმელები იყენებენ „ინექციურ“ მეთოდებს, რომლებიც აყალბებენ ვიდეოს პირდაპირ ავტენტიფიკაციის პროცესში, მაგალითად, გამოყენებით ვირტუალური კამერებისა, ემულირებული მოწყობილობებისა, ან კომპრომეტირებული ტერმინალებით, სადაც ნამდვილი კამერის ჩანაწერი საერთოდ არ შედის. ეს იმას ნიშნავს, რომ უბრალოდ ვიზუალური ანომალიების აღმოჩენა უკვე არასაკმარისია ამ ტიპის შეტევებთან გასამკლავებლად.
Მოდერნიზებული დაცვის სისტემა აღარ უნდა იყოს მხოლოდ ერთი სცენის ანეკდოტალური ვიზუალური ანალიზი. ახლა საჭიროა სრულლი დაცვა, რომელიც ერთდროულად იკვლევს: ვებკამერის და მოწყობილობის ავთენტიკურობას; ვიდეოს ნაკადის ინტეგრობას და შესაძლო მანიპულირების ნიშნებს; მომხმარებლის ქცევის მონიტორინგს ან უჩვეულო პათერნების გამოვლენას
ეს მიდგომა ქმნის უფრო ძლიერ დაცვას, რომელიც აღირებს არა მხოლოდ იმას, არის თუ არა სახე გაყალბებული, არამედ იმასიც, ნახა ვიდეო ნამდვილად ნამდვილი წყაროდან მოდის თუ არა.
რისკები, რომლებიც მოქმედებს ბიზნესზე Deepfake შეტევებმა უკვე გამოავლინა მრავალი სახის საფრთხე: მომხმარებლის ანგარიშების არავტორიზებული ხელში ჩაგდება, სინთეტიკური იდენტობების შექმნა ფინანსური თაღლითობისთვის, „ფეიკ“ კანდიდატების გავლენა დასაქმების პროცესზე და პერსონალური ინფორმაციის მოპარვა.
ადამიანური გადამოწმება სულ უფრო რთულდება, რადგან deepfake-ები იმდენად რეალისტურები გახდნენ, რომ თუნდაც ექსპერტი შესაძლოა ვერ ადგენდეს მათ ზუსტად. ამიტომ ავტომატიზებული, end-to-end უსაფრთხოების სისტემები დღევანდელ პირობებში აუცილებელია.
საქართველოში უკვე წარმატებით ფუნქციონირებს AI Shopping Hub - პლატფორმა, რომელიც პარტნიორ კომპანიებს სთავაზობს ხელოვნური ინტელექტის ინტეგრაციას გაყიდვების სრულ ციკლში. მისი მიზანია, AI გადააქციოს არა უბრალოდ ტექნოლოგიურ სიახლედ, არამედ ბიზნესის რეალური ზრდის ინსტრუმენტად. AI Shopping Hub-ის დახმარებით, ხელოვნური ინტელექტი ხდება გაყიდვების ბუნებრივი გამაძლიერებელი, რომელიც პროცესებს ამარტივებს, ეფექტიანობას ზრდის და შედეგს შემოსავალად გარდაქმნის.
