ტრამპის ადმინისტრაციის გადაწყვეტილება, შეამსუბუქოს სანქციები იმ ქვეყნებისთვის, რომლებიც ყიდულობენ რუსულ ნავთობს, მიესალმა კრემლმა და გამოიწვია ღრმა შეშფოთება პროუკრაინული კამპანიის მომხრეებს შორის.

აშშ-ის გათავისუფლება, რომელიც მოქმედებს ერთი თვის განმავლობაში, საშუალებას მისცემს ქვეყნებს შეიძინონ რუსული ნავთობი, რომელიც, მიმდინარე სანქციების თანახმად, ცურავს ზღვაში და ვერ იყიდება.

ხაზინის მდივანმა სკოტ ბესენტმა განაცხადა, რომ "მორგებული, მოკლევადიანი" პოლიტიკის გადაწყვეტილება შეამცირებს აშშ-ის ისრაელის ირანთან ომის ეკონომიკურ გავლენას.

მაგრამ ბილ ბროუდერმა, სანქციების კამპანიის მონაწილემ და პუტინის რეჟიმის წამყვანმა კრიტიკოსმა, BBC-ს განუცხადა, რომ ეს იყო "საშინელი გადაწყვეტილება, რომელიც გაამდიდრებს ვლადიმერ პუტინს და გაახანგრძლივებს ომს უკრაინაში".

გამონაკლისი ვრცელდება ნავთობზე, რომელიც დატვირთული იყო გემებზე ოთხშაბათამდე.

სანამ აშშ-ის სანქციები კრძალავდა ნავთობის შეძენას. აგვისტოში ვაშინგტონმა დააწესა 50%-იანი ტარიფი ინდოეთიდან იმპორტზე იმის გამო, რომ ქვეყანა ეხმარებოდა პუტინის ომის დაფინანსებას უკრაინაში რუსული ნავთობის შეძენით.

სანქცირებული ნავთობის დიდი ნაწილი დარჩა ინდოეთისა და სხვა აზიური ქვეყნების სანაპიროზე მცურავ ტანკერებზე, სადაც მოვაჭრეები ეძებდნენ მყიდველებს, რომლებიც მზად იყვნენ მისი შეძენა.

პუტინის ეკონომიკურმა წარმომადგენელმა კირილ დიმიტრიევმა განაცხადა, რომ ეს ნაბიჯი აჩვენებს, რომ რუსეთი არის გლობალური ენერგეტიკული ბაზრის სტაბილურობის განუყოფელი ნაწილი და რომ სანქციების შემდგომი შემსუბუქება "აუცილებელია".

ბესენტმა განაცხადა, რომ რუსეთი მხოლოდ შეზღუდულ ფინანსურ სარგებელს ნახავდა ნავთობის გაყიდვით, ხოლო ნაბიჯი ეხებოდა "ირანის ტერორისტული რეჟიმის მიერ შექმნილ არასტაბილურობას".

მაგრამ BBC-მ შეიტყო ექსპერტებისგან, რომლებიც აფრთხილებენ, რომ რუსეთი დიდ ფინანსურ სარგებელს ნახავს თუნდაც სანქციების შეზღუდვების უმნიშვნელო შემსუბუქებით.

ბენჯამინ ჰილგენშტაკმა, კიევის ეკონომიკური სკოლის მაკროეკონომიკური კვლევისა და სტრატეგიის ხელმძღვანელმა, განაცხადა, რომ ეს იყო "სერიოზული სამაშველო ოპერაცია" პუტინის რეჟიმისთვის.

მან შეაფასა, რომ ნაბიჯი შეიძლება გაზარდოს რუსეთის ნავთობის ყოველთვიური ექსპორტი დაახლოებით 10 მილიარდი დოლარით (7,5 მილიარდი ფუნტი), ამ თანხის ნახევარი გადახდილი იქნება გადასახადის სახით პირდაპირ მთავრობის სალაროებში.

რუსეთში ეკონომიკური ზეწოლა იზრდება, ნავთობის ექსპორტი თებერვალში 2022 წელს უკრაინის სრულმასშტაბიანი შემოჭრის შემდეგ ყველაზე დაბალ ნიშნულზე დაეცა. ამ ფონზე ჰილგენშტაკმა განაცხადა, რომ აშშ-ის ნაბიჯი "მნიშვნელოვნად დაეხმარება".

თუ ირანში კრიზისი მხოლოდ ერთი ან ორი თვე გაგრძელდება, რუსეთზე ზეწოლა შემცირდება, მაგრამ თუ ის უფრო დიდხანს გაგრძელდება, ის "საკმაოდ კომფორტულ სიტუაციაში" დააბრუნებს რუსეთს.

ამავდროულად, ნაბიჯი ხელს შეუწყობს გლობალურ ენერგეტიკულ ბაზრებს მხოლოდ "მარეგისტრირებელ" დონეზე, განაცხადა ჰილგენშტაკმა.

Warren Patterson-მა, ING-ის სასაქონლო სტრატეგიის ხელმძღვანელმა, ნიდერლანდების ბანკმა, განაცხადა, რომ აშშ-ის ნაბიჯი "მხოლოდ ზედაპირს გახეხავს" სპარსეთის ყურეში მიწოდების შეფერხებისთვის.

"ნავთობის ბაზრისთვის მხოლოდ ერთი გამოსავალია და ეს არის ნავთობის გადინება ჰორმუზის სრუტეში", - დასძინა მან.

პატერსონმა განაცხადა, რომ ქვეყნები, რომლებიც ყველაზე მეტად შეიძენენ ახლად ხელმისაწვდომ რუსულ ნავთობს, სავარაუდოდ, ინდოეთი და სხვა აზიური ქვეყნები იქნებიან, რომლებიც ყველაზე მეტად დაზარალდნენ სრუტის დახურვით.

ნორმალურ დროს გლობალური ნავთობის ვაჭრობის მეხუთედი გადის ჰორმუზის სრუტეში. ეს ვაჭრობა პრაქტიკულად შეჩერდა, შეამცირა ნავთობის მიწოდება გლობალურ ბაზარზე, გაზარდა შიში იმისა, რომ შეფერხება შეიძლება გაგრძელდეს გარკვეული პერიოდის განმავლობაში და მკვეთრად გაზარდა ფასები.

თავის მხრივ, ამან შეაშფოთა პოლიტიკოსები, რომლებიც ხედავენ ინფლაციის განახლების საფრთხეს ენერგიის გაზრდილი ხარჯების გამო.

მიუხედავად იმისა, რომ აშშ-ის ნაბიჯის საერთო გავლენა შეიძლება არ იყოს მნიშვნელოვანი, პროუკრაინულმა კამპანიის მონაწილეებმა განაცხადეს, რომ ეს წარმოადგენს სიმბოლურ ცვლილებას დასავლურ კონსენსუსში რუსეთის მიმართ მაქსიმალური ზეწოლის გამოყენებისგან.

ალექსანდრე კირკმა, სანქციების კამპანიის მონაწილემ ადამიანის უფლებათა ჯგუფურ Urgewald-ში, განაცხადა, რომ კრემლისთვის გაგზავნილი მესიჯია "მოიცადე საკმარისად დიდხანს და დასავლეთი დაბრმავდება".

"რუსეთმა უკვე მილიარდები გამოიმუშავა წიაღისეული საწვავის ექსპორტით ირანის დარტყმების დაწყების შემდეგ.

"ახლა ბაზარზე მეტი რუსული ნავთობის დაშვება მხოლოდ კრემლის ომის ფონდის შევსებაში დაეხმარება", - დასძინა მან.

ირანში შეფერხებით გამოწვეული შეშფოთების ფონზე, რომ სხვა ქვეყნები აშშ-ს მიჰყვებოდნენ რუსეთის წინააღმდეგ სანქციების შემსუბუქებაში, ბრიტანეთის ენერგეტიკის მინისტრმა მაიკლ შანქსმა განაცხადა, რომ დიდი ბრიტანეთი ამას არ გააკეთებს.

"რაც აბსოლუტურად არ შეგვიძლია არის პუტინი, რომელიც ზის კრემლში ხედავს ამას, როგორც შანსს, ინვესტირება მოახდინოს ომის მანქანაში", - განუცხადა მან BBC-ს.

მიუხედავად ამისა, ენერგეტიკისა და სუფთა ჰაერის კვლევის ცენტრმა (CREA) განაცხადა, რომ პუტინი გამოიყენებს ამ შესაძლებლობას, რათა გაასუფთავოს ტანკერები, რომლებიც მას ზღვაში აქვს და კვლავ გაზარდოს რუსეთის ნავთობის წარმოება.

CREA-ს რუსმა ენერგეტიკულმა ანალიტიკოსმა ისააკ ლევიმ განაცხადა, რომ ქვეყანას წარმოების შენელება მოუწია შენახვის შეზღუდვების გამო და ახლა შეძლებს ამის შეცვლას.

ჰილგენშტაკმა განაცხადა, რომ კრიზისი ჰორმუზის სრუტეში რუსეთის პოლიტიკის პერსპექტივიდან ჰგავდა "ღვთის აქტს", რომელმაც დასავლეთის ანტირუსული სანქციების რეჟიმი თავის საზღვრებს მიღმა მიიყვანა.

სანქციები რუსეთის წინააღმდეგ ეყრდნობოდა გლობალური ნავთობის ბაზრის უნარს, შემოევლო ნავთობის მიწოდებისთვის. მან განაცხადა, რომ ეს უნარი ახლა გაქრა.

"ჰორმუზის სრუტეში გამოწვევა იმდენად მასიურია, რომ ეს უნარი ახლა გაქრა."

"ბევრი არაფერი შეგვიძლია, სანამ ეს არ დასრულდება."