აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა ეჭვქვეშ დააყენა შუალედური არჩევნების შედეგების ლეგიტიმურობა, რომლებშიც რესპუბლიკელებმა მასშტაბური მარცხი განიცადეს — სულ რამდენიმე დღის შემდეგ მას შემდეგ, რაც განაცხადა, რომ შედეგებს მიიღებდა.
"მართლა სჯერა ვინმეს, რომ ეს 'არჩევნები' სამართლიანი იყო? როგორ შეიძლებოდა გამოკითხვები ასე შეცდომაში შეყვანილიყო?" — დაწერა ტრამპმა ორშაბათს Truth Social-ზე.
ეს განცხადება ეწინააღმდეგება იმას, რაც მან არჩევნების ღამეს The New York Times-ს უთხრა, როცა აღნიშნა, რომ "აბსოლუტურად მზად იყო" შედეგების მისაღებად.
დემოკრატებმა გასულ კვირას გამართულ არჩევნებში კონგრესის ორივე პალატა დაიბრუნეს. შტატებისა და ადგილობრივი ხელისუფლების წარმომადგენლებმა მთელი აშშ-ის მასშტაბით განაცხადეს, რომ კენჭისყრა უმეტესად უპრობლემოდ ჩატარდა.
ზოგიერთი მნიშვნელოვანი რბოლა, მათ შორის სენატის არჩევნები ალასკასა და მისისიპიში, ჯერ კიდევ არ დასრულებულა.
Truth Social-ზე გამოქვეყნებულ პოსტში ტრამპმა ბუნდოვანი განცხადებები გააკეთა გამოკითხვებზე, ხმის მიცემის "დამატებებზე" და "მანქანებზე", თუმცა კონკრეტული მტკიცებულება არ წარუდგენია, რას გულისხმობდა და სჯეროდა თუ არა, რომ შეცდომა ან დარღვევა მოხდა.
მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიური ინსტიტუტის (MIT) პოლიტოლოგის, ჩარლზ სტიუარტ III-ის თქმით, არჩევნების ღამეს ხმების დათვლის პროცესი ჩვეულებრივად წარიმართა.
"ქვეყნის მასშტაბით ვიხილეთ ის სტანდარტული მოდელები, რაც ხმების დათვლის დროს ყოველთვის გვხვდება," — აღნიშნა მან.
სტიუარტმა დაამატა, რომ ზოგ შტატში, მაგალითად, ფლორიდასა და ჯორჯიაში, შედეგების საწყისი გამოქვეყნება სწრაფად ხდება, რადგან მათ უკვე აქვთ წინასწარი და ფოსტის ბიულეტენების შედეგები.
ტრამპს ადრეც უცდია ეჭვი შეეტანა იმ არჩევნების სანდოობაში, რომლებშიც დამარცხდა, თუმცა თავად შუალედურ არჩევნებში კანდიდატი არ ყოფილა.
"თუ ბიულეტენზე ვიქნებოდი, მარტივად მოვიგებდით," — განუცხადა ტრამპმა CBS News-ს, BBC-ის ამერიკულ პარტნიორს, მას შემდეგ, რაც დადასტურდა, რომ მისმა პარტიამ სენატიც და წარმომადგენელთა პალატაც დაკარგა.
არჩევნებამდე ჩატარებული გამოკითხვები რამდენიმე სოციოლოგიური სამსახურისა და მედია ორგანიზაციის მხრიდან მიუთითებდა, რომ რესპუბლიკელები შესაძლოა ორივე პალატაში ადგილებს დაკარგავდნენ.
ამ დროისთვის, დემოკრატებმა შუალედურ არჩევნებში მოიპოვეს აშშ-ის სენატის 54 და წარმომადგენელთა პალატის 254 ადგილი, რაც მათ კომფორტულ უმრავლესობას აძლევს კონგრესის ორივე პალატაში, მიუხედავად იმისა, რომ ზოგ რბოლაში დათვლა ჯერ კიდევ გრძელდება.
სატელევიზიო ქსელებს ჯერ არ გამოუცხადებიათ ზოგიერთი მნიშვნელოვანი რბოლის შედეგი, მათ შორის ალასკასა და მისისიპის სენატის ადგილების.
"შტატების კანონმდებლობა და პრაქტიკული გარემოებები ისეთია, რომ ზოგ შტატს მეტი დრო სჭირდება დათვლისთვის," — ამბობს რუთ გრინვუდი, ჰარვარდის სამართლის სკოლის საარჩევნო სამართლის კლინიკის დირექტორი.
"ეს არ ნიშნავს, რომ რაიმე ბოროტი ხდება — უბრალოდ უნდა ვენდოთ ადგილობრივ საარჩევნო მოხელეებს, რომ თითოეულ ხმას დაითვლიან და შედეგებს მოგვაწვდიან, როცა დაასრულებენ."
შედეგი არჩევნების ღამიდანვე ნათელი იყო. მაშინ ტრამპმა The New York Times-ს განუცხადა: "ველით თანამშრომლობას [დემოკრატებთან]", და დაამატა: "ალბათ, რაღაცაზე შევთანხმდებით."
მან ასევე საკუთარი ანალიზი გააკეთა რესპუბლიკელების მარცხის მიზეზებზე და Fox News-ზე აღიარა, რომ ირანის ომმა წარუმატებლობაში თავისი წვლილი შეიტანა.
"ხალხი ეთანხმება ჩემს პოლიტიკას ირანთან დაკავშირებით, მაგრამ, ალბათ, ისინი მზად არ იყვნენ მოკლევადიანი შედეგებისთვის — ბენზინზე მეტი გადახდისთვის — ამას ვიგებ," — განაცხადა ტრამპმა.
ვიცე-პრეზიდენტმა ჯეი დი ვენსმაც ირანის ომი დაადანაშაულა, რომელიც თებერვალში დაიწყო და რომელმაც სერიოზულად დაარღვია გლობალური ნავთობისა და გაზის მიწოდება, რამაც ფასების მკვეთრი ზრდა გამოიწვია და მათი პარტიის მარცხის მიზეზად იქცა.
შუალედური არჩევნების წინ ტრამპი ამტკიცებდა, რომ ფართომასშტაბიანი საარჩევნო გაყალბება ხდებოდა, მიუხედავად იმისა, რომ ამის მტკიცებულება იშვიათია.
მან და მისმა მოკავშირეებმა თვეების განმავლობაში ამტკიცებდნენ, რომ 2020 წლის საპრეზიდენტო არჩევნები, რომელშიც ტრამპი ყოფილ პრეზიდენტ ჯო ბაიდენთან დამარცხდა, მის წინააღმდეგ გაყალბდა. მისმა იურისტებმა და მოკავშირეებმა კვირების განმავლობაში სცადეს შედეგების გასაჩივრება, თუმცა სასამართლოებმა მათი სარჩელები არ დააკმაყოფილეს.
მისი ადმინისტრაციის დროს იუსტიციის დეპარტამენტმა უპრეცედენტო მცდელობა გააკეთა, რომ არჩევნებზე ფედერალური კონტროლი გაეზარდა — მაშინ, როცა კონსტიტუცია ამ უფლებამოსილებას ძირითადად შტატებს ანიჭებს.
ამ შუალედურ არჩევნებამდე რამდენიმე დღით ადრე, დეპარტამენტმა ფედერალურ სასამართლოებში სადავო სარჩელები შეიტანა ხმების დათვლისა და სერტიფიცირების გასაჩივრებლად ისეთ შტატებში, როგორიცაა კალიფორნია და ალასკა, თუმცა თითქმის ყველა შემთხვევაში მოსამართლეებმა მათ წინააღმდეგ მიიღეს გადაწყვეტილება.
საარჩევნო სამართლის ექსპერტებმა, შტატების ოფიციალურმა პირებმა და ადგილობრივმა საარჩევნო ოფისებმა BBC-ს განუცხადეს, რომ თვეების განმავლობაში ემზადებოდნენ სცენარისთვის, სადაც თეთრი სახლი ან არჩევნების სკეპტიკოსები ხმების ლეგიტიმურობას ეჭვქვეშ დააყენებდნენ.
მიუხედავად იმისა, რომ საარჩევნო სანდოობის საკითხი ორივე მხარისთვის ყურადღების ცენტრში იყო, შტატებისა და ადგილობრივი ხელისუფლების უმაღლესმა საარჩევნო მოხელეებმა განაცხადეს, რომ 2026 წლის შუალედური არჩევნების პროცესი ჯერჯერობით უმეტესად შეუფერხებლად მიმდინარეობს.
ექსტრემალურმა ამინდმა მართლაც გამოიწვია ზოგიერთი უბნის დახურვა, ხოლო რამდენიმე ადმინისტრაციულმა ან ტექნიკურმა პრობლემამ პროცესი ზოგ ადგილობრივ ოლქში შეანელა.
