ქალები, რომლებსაც რასელ ბრენდმა გაუპატიურა და სექსუალურად შეავიწროვა, უკვე რამდენიმე კვირაა, საჯაროდ გაშუქებული სასამართლო პროცესის მძიმე გამოცდას გადიან. ამ დროის განმავლობაში ბრენდი თავის მიმდევრებთან ერთად ონლაინ ლოცვებს ატარებდა. განიცდის კი ის ქრისტიანულ თანაგრძნობას ამ ქალების მიმართ?
ამ კითხვაზე პასუხი მხოლოდ ბრენდმა იცის, თავისი სინდისის ყველაზე ღრმა კუთხეში.
ეს პასუხი საუკეთესო მაჩვენებელი იქნებოდა იმისა, ატარებს თუ არა სამარცხვინო კომიკოსი, მსახიობი და „განახლებული ქრისტიანი“ თავის ახალ რწმენას მხოლოდ საფარველად, რათა ყურადღება გადაიტანოს მის წინააღმდეგ წაყენებული მძიმე ბრალდებებიდან, თუ მისი მოქცევა ნამდვილად ღრმა და გულწრფელია — სულიერი საყრდენი, რომელიც შესაძლოა მომავალ წლებში დასჭირდეს.
სიმართლე როგორიც არ უნდა იყოს, ბრენდის საქმე ნათლად აჩვენებს, რომ ქრისტიანობა კულტურულ ომებში ერთ-ერთ ფრონტად იქცა, სადაც ბრძოლა ეთიკურ, პოლიტიკურ და იურიდიულ საკითხებზეც კი მიმდინარეობს.
არ არის რთული იმის დანახვა, რატომ იწვევს ეჭვს ბრენდის ქრისტესკენ მიქცევა. მისი კარიერის უმეტესი ნაწილი სკანდალებით იყო ცნობილი, და მაშინაც კი, როცა სულიერება მის ცხოვრებაში შემოვიდა, თავდაპირველად აღმოსავლური ტრადიციები — ბუდიზმი და ჰარე კრიშნას მოძრაობა — მიიზიდა.
ახლა, როცა ბრენდი ქრისტეს სწავლებას მიუძღვნა თავი, მისი საჯარო რელიგიური გამოხატულებები ზოგჯერ ფარსადაც კი გამოიყურება.
აპრილში, როცა ბრენდი პირს მორგანთან ინტერვიუზე იყო, ერთი მომენტი ვირუსულად გავრცელდა: ბრენდს სთხოვეს, ციტატა მოეყვანა ბიბლიიდან, რომელიც თან ჰქონდა — იმავე ბიბლიიდან, რომელიც სასამართლოში, საუთვარკის კრაუნ ქორთში მიიტანა. როცა მორგანმა სთხოვა, ეპოვა შესაბამისი მონაკვეთები, ბრენდი დაბნეულად ათვალიერებდა გვერდებს და წუთზე მეტხანს ვერ პოულობდა.
წმინდა წერილთან ახლობლობა ქრისტიანისთვის მთელი ცხოვრების გზაა. მაგრამ სკეპტიკოსებისთვის ეს მომენტი გამოკვეთილი მტკიცებულება იყო იმისა, რომ ბრენდის „გადახალისება“ უფრო გათვლილი ნაბიჯია, ვიდრე სულიერი აღორძინება.
რამდენიმე წელი სტენდაპ-კომიკოსად მუშაობის შემდეგ, რავი ჰოლი, ფოლქსტონის ტრინიტი ბენეფის ეკლესიის მღვდელი, დიდი ხანია ესმოდა ბრენდის მტაცებლური ქცევის შესახებ ჭორები და იცოდა, რომ ის ევანგელისტურ წრეებში ჯერ კიდევ მანამდე ტრიალებდა, სანამ ბრენდი საჯაროდ გამოვიდოდა.
ჰოლი ამბობს: „არსებობს ცნობილი მუხლი, სადაც პავლე ამბობს, რომ ზოგი ქრისტეს ჭეშმარიტი მოტივებით ქადაგებს, ზოგი კი ამაო ამბიციით, მაგრამ მთავარია, რომ ქრისტე იქადაგოს. ვიღაცას შეიძლება ბრენდზეც ასე ეგონოს, მაგრამ მე ასე არ ვფიქრობ. მე პიროვნების მოტივები მაინტერესებს“.
დოქტორი მარია პაუერი, ოქსფორდის უნივერსიტეტის ქრისტიანული ნაციონალიზმის ექსპერტი, ამბობს: „ვერ ვიმსჯელებ, ნამდვილად ჰქონდა თუ არა ბრენდს პირადი მოქცევა, მაგრამ აშკარაა, რომ მისი ქმედებები ძალიან თეატრალურია: მისი [2024 წლის] ნათლობა ტემზაში სწორედ იმ სტილში იყო, როგორც ქრისტიანობის ასეთი მითვისებისას მოსალოდნელია“.
„არ ვამბობ, რომ რასელ ბრენდი ქრისტიანული ნაციონალისტური მოძრაობის ნაწილია, მაგრამ ის აშკარად მანიპულირებს ამ ძალით, რათა საკუთარი თავისთვის მხარდაჭერა მოიპოვოს“.
ქრისტიანული ნაციონალიზმი ამ კონტექსტში მნიშვნელოვანია. აშშ-ში ტრამპის ეპოქის პოპულისტი პლუტოკრატები, შეთქმულების თეორეტიკოსები, „მანოსფეროს“ გავლენიანი ფიგურები და მემარჯვენე პოპულისტები ქრისტიანობას იყენებენ საკუთარი ბრენდის გასამყარებლად და ხშირად რასისტული და მისოგინიური ნარატივების გასათეთრებლად.
ამასობაში, კეთილგანწყობილი პოდკასტერები ქრისტიანულ რწმენას ახალ მნიშვნელობას სძენენ იმ ადამიანებისთვის, ვინც გაურკვეველ სამყაროში აზრს ეძებს; ეს არის დრო, როცა პაპი ლეო XIV და კენტერბერის არქიეპისკოპოსი სარა მალალი სოციალური სამართლიანობის თეოლოგიას ავითარებენ.
ბრიტანეთში ქვეყნის ყველაზე მდიდარმა ანგლიკანურმა ეკლესიამ, ჰოლი ტრინიტი ბრომპტონმა (HTB), და მისმა ალფა-კურსებმა მილიონობით ადამიანს გააცნეს ქრისტიანული რწმენის საფუძვლები.
HTB-ს ევანგელიზმმა განსაზღვრა ჯასტინ უელბის სულიერი ცხოვრება, სანამ ის კენტერბერის არქიეპისკოპოსი გახდებოდა და ლიბერალურ და ევანგელისტურ თეოლოგიურ პოზიციებს დააკავშირებდა.
ოლდ იტონელი ავანტიურისტი ბეარ გრილსი, რომელმაც ბრენდის ტემზაში ნათლობაში მიიღო მონაწილეობა, HTB-ს „სიყვარულითა და მიღებით სავსე“ უწოდა. მილიარდერმა პოლ მარშალმა, რომელიც Spectator-ის მფლობელი და GB News-ის თანამფლობელია, HTB-სა და ეკლესიის განახლების ფონდს (CRT) Sequoia Trust-ის მეშვეობით 13 მილიონი ფუნტი შესწირა.
ქრისტიანული ნაციონალიზმის იმიჯი ბრიტანეთში — ტომი რობინსონის მხარდამჭერები, რომლებიც ჯვაროსნებად იმოსებიან — სრულიად განსხვავდება HTB-ს ნაირფერი სკამებისგან ნაითსბრიჯში.
პაუერი ბრიტანულ ქრისტიანულ ნაციონალიზმს ხედავს, როგორც მდიდარი ევანგელისტებისა და „პოსტლიბერალი“ იდეოლოგების კარგად დაფინანსებულ მცდელობას, ქრისტიანული სოციალური აზროვნება პოლიტიკას შეუერთონ — „ძალის“ მოსაპოვებლად და არა როგორც ფესვებიდან წამოსული, მუშათა კლასის მოძრაობა.
მისი თქმით, ქრისტიანულ ნაციონალიზმს ევროპაში 800-წლიანი ისტორია აქვს, დაწყებული ჰენრი VIII-დან პორტუგალიელ დიქტატორ ანტონიუ დე ოლივეირა სალაზარამდე, მე-19 საუკუნის ანტისემიტიზმითა და ანტიკათოლიციზმით, და ირლანდიის „თითქმის თეოკრატიული“ წარსულით.
დღევანდელ ფორმაში, მისი თქმით, ის იზიდავს „აზრის ძიებას“ დაუცველობის ეპოქაში.
ამ ფონზე ბრენდი თავის აუდიტორიას აჩვენებს თავს, როგორც დისიდენტ მოწამეს — ისინი საკუთარ თავს ჭეშმარიტების მაძიებლებად აღიქვამენ — და ამავდროულად, ბრენდი ცნობილ ქრისტიანებში, როგორც ვარსკვლავი მოქცეული, გარკვეულ მიღებასაც პოულობს.
მათ შორის არიან ისეთებიც, ვინც იმედოვნებს, რომ ბრენდის ქრისტიანობის გაგება განვითარდება, ისევე როგორც იმედოვნებენ, რომ ქრისტიანული ნაციონალიზმის მიმდებარე მოძრაობა ნამდვილი სახარების გაგებით შეიცვლება და საზოგადოებას უკეთესობისკენ შეცვლის.
კირკსტოლის ეპისკოპოსი არუნ არორა ღიად საუბრობს იმ საფრთხეზე, რასაც ქრისტიანული ნაციონალისტების მიერ ქრისტიანული სიმბოლიკის მითვისება წარმოადგენს, რათა ავტორიტარული ნაციონალიზმი გააძლიერონ.
მაგრამ ის აფრთხილებს, რომ არ შეიძლება „ადამიანის სულში ფანჯრის გაჭრა“, და ამატებს, რომ უხარია, როცა ადამიანები რწმენას პოულობენ, „ვინიც არ უნდა იყვნენ ისინი“.
„არ არის უჩვეულო, რომ ადამიანები პირადი კრიზისის დროს რწმენას პოულობენ, — ამბობს ის. — ამ მხრივ, ვარსკვლავები ჩვენგან არაფრით განსხვავდებიან. არცერთი ჩვენგანი არ არის გამოსწორების მიღმა.
„ვაცნობიერებ, რომ რასელ ბრენდისა და სტივენ იაქსლი-ლენონის [ტომი რობინსონის ნამდვილი სახელი] მსგავსი ადამიანების გარეგნულ რელიგიურობას ცინიზმით უყურებენ, მაგრამ ყოველთვის არსებობს რწმენის პოვნის შესაძლებლობა გამოცდის დროს“.
ნიკ სპენსერისთვის, ქრისტიანული ანალიტიკური ცენტრის Theos-ის უფროსი მკვლევარისთვის, სადავო მოქცეულები სამართლიანობასა და მოწყალებას შორის დაძაბულობას უსვამენ ხაზს.
ის ამბობს: „ერთი მხრივ, თუ ბრენდი იტყვის: ‘ქალებისა და სექსის მიმართ ჩემი დამოკიდებულება ღრმად არამორალური იყო და როგორც ქრისტიანი, ვნანობ’, ეს კარგია. მაგრამ სასამართლო საქმე არ ეხება მის არამორალურობას. საქმე ეხება იმას, რომ მან ადამიანები გააუპატიურა, რომ მან უკანონო რამ ჩაიდინა.
„აქ მუდმივი დაძაბულობაა, რადგან გინდა, მადლი, პატიება, მონანიება და ახალი ცხოვრების შესაძლებლობა დაადასტურო, ისე, რომ სამართლიანობის მოთხოვნები არ უგულებელყო“.
მღვდელი ჰოლი იმედოვნებს, რომ თუ ბრენდის მოქცევა ნამდვილია, ის აიძულებს მას, „შეხედოს თვალებში იმას, რაც ამ ქალებს გაუკეთა“, საჯაროდ მოიბოდიშოს და აღიაროს.
ის ამატებს: „მე მჯერა გამოსწორების — თუ ნამდვილი მონანიებაა — მაგრამ აქ ამას ვერ ვხედავ.
„ვიღაც შეიძლება მითხრას: ‘აბა, შენ ხომ პატიებაში გჯერა’. კი, მაგრამ ეს არ ნიშნავს, რომ თუ ვინმემ მძიმე დანაშაული ჩაიდინა და მერე ქრისტიანი გახდა, უნდა თქვა: ‘ჰო, კარგი, ეგეც იყოს’“.
