
ისრაელის სამხედრო ძალებმა 3.5 მილიონი ფოტო ატვირთეს Amazon-ის ღრუბლოვან პლატფორმაზე, რათა ამერიკული კომპანიის სახის ამოცნობის ტექნოლოგია გამოეყენებინათ პალესტინელების გამოსახულებების ანალიზისთვის, ― ავრცელებს Guardian-ი.
გაჟონილი დოკუმენტებიდან ირკვევა, რომ ფოტოებისა და გამოსახულებების მასშტაბური კატალოგი Amazon-ის ღრუბლოვან სერვერებზე გადაიტანეს ისრაელის გამანადგურებელი საჰაერო დაბომბვებისა და სახმელეთო ოპერაციების პირველ თვეებში ღაზაში.
ფოტოები ატვირთა ისრაელის სამხედრო უწყების ერთ-ერთმა დეპარტამენტმა, რომელსაც პალესტინელების მასშტაბური ფოტოკოლექცია აქვს როგორც ღაზის, ისე დასავლეთ სანაპიროს მოსახლეობაზე.
დეპარტამენტმა Amazon-ს 2024 წლის დასაწყისში აცნობა, რომ ფოტოები ატვირთა, რათა გამოეყენებინა Rekognition ― კომპანიის ხელოვნურ ინტელექტზე დაფუძნებული გამოსახულებათა ანალიზის პლატფორმა ― სახის ამოცნობის პროექტისთვის.
Guardian-ის მიერ მოპოვებული დოკუმენტები წარმოადგენს გამოძიების ნაწილს, რომელიც ისრაელის სამხედრო ძალების დამოკიდებულებას იკვლევს Amazon-ის ღრუბლოვანი კომპიუტერული ბიზნესის ტექნოლოგიასა და ინფრასტრუქტურაზე პალესტინელების მონიტორინგისთვის.
ფაილებისა და სამხედრო წყაროებთან ინტერვიუების მიხედვით, ბოლო წლებში ისრაელმა უზარმაზარი მოცულობის მონაცემები ― მათ შორის სენსიტიური სადაზვერვო მასალები და ინფორმაცია ოკუპირებულ პალესტინელებზე ― Amazon-ის მონაცემთა ცენტრებში გადაიტანა.
ფოტოების დიდი ნაკრები Amazon-ის მონაცემთა ცენტრში თელ-ავივის მახლობლად გადაიტანა დეპარტამენტმა, რომელიც სამხედრო პროგრამული უზრუნველყოფის ერთეულშია და ფართოდ ცნობილია სახელწოდებით Rolling Stone.

დეპარტამენტმა სახელი მიიღო სისტემისგან, რომელსაც ისრაელის სამხედრო ძალები ფართოდ იყენებენ და რომელიც ცენტრალიზებულად აგროვებს ინფორმაციას ღაზასა და დასავლეთ სანაპიროზე მცხოვრებ პალესტინელებზე.
რამდენიმე ინფორმირებული წყაროს თქმით, იმ პერიოდში დეპარტამენტი სწავლობდა სახის ამოცნობის ტექნოლოგიების გამოყენების შესაძლებლობას მის ხელთ არსებულ პალესტინელთა მასშტაბური ფოტოკატალოგების ანალიზისთვის.
მას შემდეგ, რაც ისრაელმა 2023 წლის ოქტომბერში სახმელეთო ოპერაცია დაიწყო ღაზაში, სამხედროები სისტემატურად აგროვებდნენ პალესტინელთა ფოტოებს საკონტროლო-გამშვებ პუნქტებზე, ხშირად მას შემდეგ, რაც ისინი იძულებით გადაასახლეს დაბომბვების შედეგად.
არ არის ცნობილი, გადაღებულია თუ არა Amazon-ის Rekognition-ზე ატვირთული 3.5 მილიონი ფოტო სწორედ ამ საკონტროლო-გამშვებ პუნქტებზე, რომლებიც ფაქტობრივად დროებით სადამკვირვებლო პოსტებად იქცა.
თუმცა, სამხედრო წყაროს თქმით, რომელიც ჩართული იყო საკონტროლო-გამშვებ პუნქტებზე სახის ამოცნობის პროგრამაში, Amazon-ის ღრუბლოვანი ინფრასტრუქტურა გამოიყენეს „ძალიან დიდი მასშტაბის“ ფოტოების დამუშავებისთვის, რომლებიც ამ ადგილებში შეგროვდა.
ისრაელი დიდი ხანია იყენებს სახის ამოცნობის ტექნოლოგიას, განსაკუთრებით დასავლეთ სანაპიროს ოკუპაციისას. სახის სკანირება ჩვეულებრივი პრაქტიკაა საკონტროლო-გამშვებ პუნქტებზე, ხოლო ისრაელის ჯარისკაცები სპეციალურად შექმნილ სმარტფონ აპლიკაციებს იყენებენ პალესტინელების გამოსახულებების შესაგროვებლად.
ღაზაში სამხედრო კამპანიის საწყის ეტაპზე ისრაელმა Rekognition გამოიყენა მძევლების იდენტიფიცირებისთვის, რომლებიც ჰამასის მიერ 2023 წლის 7 ოქტომბრის სამხრეთ ისრაელზე თავდასხმისას დაატყვევეს. სამხედროებმა ასევე გამოიყენეს სახის ამოცნობის ტექნოლოგია იმ პირთა გამოსავლენად, ვისაც მებრძოლებად მიიჩნევდნენ.
The New York Times-მა მანამდე გაავრცელა ინფორმაცია, რომ სამხედროები ღაზაში ექსპერიმენტებს ატარებდნენ კომერციულად ხელმისაწვდომი ტექნოლოგიებით, რათა ბრბოში და დრონების კადრებში სახეები ამოეცნოთ, თუმცა ზოგჯერ სამოქალაქო პირებს შეცდომით მებრძოლებად აღიქვამდნენ.
ახალი დოკუმენტები ასახავს, როგორ იყენებს ისრაელის სამხედრო ძალები Amazon-ის ტექნოლოგიას როგორც სახის ამოცნობის ექსპერიმენტებისთვის, ასევე უფრო მასშტაბური პროექტისთვის, რომლის მიზანიცაა მონაცემების გადატანა ჯეფ ბეზოსის მიერ დაარსებული კონგლომერატის კომპიუტერული განყოფილების სერვერებზე.

დოკუმენტები ასევე ნათელს ჰფენს, რას ანდობს ისრაელის სამხედრო ძალა ღრუბლოვან სერვერებს და როგორ იყენებს Amazon Web Services (AWS)-ის ინფრასტრუქტურას პალესტინელთა პირადი მონაცემების შეგროვებისა და დამუშავებისთვის, რაც, როგორც წესი, ხდება განურჩევლად, ინტრუზიული მეთოდებით და მათი თანხმობის გარეშე.
ფაილები მიუთითებს, რომ AWS-სა და ისრაელის სამხედრო ძალებს შორის კავშირი გაღრმავდა იმ პერიოდში, როდესაც ისრაელს ღაზაში მძიმე დანაშაულებში ადანაშაულებენ, მათ შორის გენოციდში ― ბრალდება, რომელსაც ისრაელი უარყოფს, თუმცა მხარს უჭერს გაეროს საგამოძიებო კომისია, ისრაელის უფლებადამცველი ორგანიზაციები და გენოციდის ექსპერტები.
AWS-ის წარმომადგენელმა განაცხადა, რომ კომპანიას არ აქვს „ხილვადობა“ იმ სამუშაოებზე, რასაც მისი კლიენტები ღრუბლოვან სერვერებში ინახავენ. მან დაამატა: „ჩვენ პატივს ვცემთ ჩვენს კლიენტთა კონფიდენციალურობას და მათ თანხმობის გარეშე ჩვენს ურთიერთობებზე არ ვსაუბრობთ“.
2024 წლის დასაწყისში AWS-ის თელ-ავივის ოფისში, რომელიც ერთ-ერთი ყველაზე მაღალი ცათამბჯენის 28-ე სართულზე მდებარეობს, მცირე ჯგუფი ისრაელი ჯარისკაცებისა მუშაობდა.
რამდენიმე სამხედრო წყაროს თქმით, ჯარისკაცები სწავლობდნენ, როგორ გამოეყენებინათ კომპანიის ღრუბლოვანი ინფრასტრუქტურა უფრო ეფექტურად მოქმედი სახის ამოცნობის პროგრამისთვის, რომელიც ღაზაში მიმდინარეობდა.
არ არის ცნობილი, გახდა თუ არა მათი მუშაობა ოპერაციული ან უკავშირდებოდა თუ არა Rekognition-ზე ატვირთულ 3.5 მილიონ ფოტოს. თუმცა, მათი ყოფნა AWS-ის ოფისში ხაზს უსვამს ისრაელის სამხედრო ძალებსა და ღრუბლოვანი სერვისის მომწოდებელს შორის მჭიდრო ურთიერთობას.
AWS-ის წარმომადგენელმა განაცხადა, რომ მისი კლიენტები „რეგულარულად სტუმრობენ ჩვენს ოფისებს ბრიფინგებისა და შეხვედრებისთვის“. მან დაამატა: „ნებისმიერი მინიშნება, რომ ეს ვიზიტები სხვა რამეს უკავშირდება, გარდა ჩვეულებრივი კლიენტური ურთიერთობისა, მცდარია და საფუძველს მოკლებული“.
ისრაელისა და Amazon-ის ურთიერთობის საფუძველია მასშტაბური 2021 წლის კონტრაქტი, რომელიც ცნობილია როგორც Project Nimbus. მრავალმილიარდიანი შეთანხმების ფარგლებში, AWS და Google ღრუბლოვან სერვისებს სთავაზობენ მთავრობისა და სამხედრო კლიენტების ფართო სპექტრს.
Guardian-მა გასულ წელს გაავრცელა ინფორმაცია, რომ Nimbus-ის კონტრაქტში უჩვეულო პირობებია, რომლებიც ამერიკულ კომპანიებს უკრძალავს ისრაელის მთავრობისა და სამხედრო ძალების ღრუბლოვანი სერვისების შეზღუდვას ან შეჩერებას, თუნდაც ისრაელმა დაარღვიოს მათი მომსახურების პირობები.
ეს გამორიცხავს Microsoft-ის მსგავს ერთპიროვნულ ქმედებას, რომელმაც გასულ წელს ისრაელის სამხედრო ძალებს წვდომა შეუწყვიტა ტექნოლოგიაზე, რომელიც მასობრივი მეთვალყურეობის სისტემის ფუნქციონირებისთვის გამოიყენებოდა ― სისტემის შესახებ Guardian-მა და +972 Magazine-მა გაავრცელეს ინფორმაცია.

Nimbus-ის შეთანხმების ფარგლებში, AWS-მა 2023 წლის დასაწყისში ისრაელში ახალი მონაცემთა ცენტრები გახსნა, რაც მთავრობისა და სამხედრო კლიენტებს საკუთარი სერვერებიდან მონაცემების მიგრირების საშუალებას აძლევდა, დოკუმენტების მიხედვით. მონაცემების დიდი ნაწილი ასევე გადაიტანეს AWS-ის ირლანდიის მონაცემთა ცენტრებიდან.
Nimbus-ის კონტრაქტის ცენტრალური კომპონენტი, როგორც ფაილები აჩვენებს, იყო AWS-ის ვალდებულება, რომ ისრაელის სამხედრო ძალებისთვის თელ-ავივის მონაცემთა ცენტრებში გამოყოფილი სივრცე დაეთმო, რომელიც გაძლიერებული ციფრული და ფიზიკური უსაფრთხოების ზომებით იყო დაცული.
AWS-ის ღრუბლოვან სერვერებში ეს იზოლირებული სივრცე ― სადაც ინახება სამხედრო ოპერაციებსა და სადაზვერვო საქმიანობასთან დაკავშირებული სენსიტიური მასალები ― კომპანიასა და მის კლიენტს შორის „გალავნით შემოსაზღვრულ ბაღად“ იყო მოხსენიებული.
ისრაელის სამხედრო ძალების დამოკიდებულება AWS-ზე ასახავს ბოლო წლებში წამყვანი ამერიკული ტექნოლოგიური კომპანიების ჩართვას ომის ტექნოლოგიური მოთხოვნების დასაკმაყოფილებლად სწრაფად მასშტაბირებადი საცავის, გამოთვლითი სიმძლავრისა და AI-ზე დაფუძნებული სერვისების სახით.
ხელოვნური ინტელექტის როლი ისრაელის ღაზის ოპერაციაში კვლავ ყურადღების ცენტრში მოექცა Guardian-ის მიერ წარმოებული დოკუმენტური ფილმის NAZA-ს გამოქვეყნების შემდეგ, რომელიც პალესტინელი სამოქალაქო პირების დისტანციურ მეთვალყურეობასა და მკვლელობებს ეხება.
დოკუმენტების მიხედვით, Rolling Stone დეპარტამენტი AWS-ის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი ისრაელი სამხედრო კლიენტია. მისი მიერ Rekognition-ის გამოყენება 2024 წლის დასაწყისში 3.5 მილიონი ფოტოს ანალიზისთვის მოჰყვა AWS-ის პროდუქტებისა და სერვისების გამოყენების გაფართოებას მონაცემთა შესანახად და დასაანალიზებლად.
ფაილები აჩვენებს, რომ დეპარტამენტმა 2023 წლის განმავლობაში მასშტაბური მონაცემები გადაიტანა AWS-ის ღრუბლოვან „გალავნით შემოსაზღვრულ ბაღში“. სამხედრო წყაროს თქმით, რომელიც ამ პროცესში იყო ჩართული, დაგეგმილი იყო ყველა მონაცემთა ბაზის სამხედრო სერვერებიდან AWS-ის ღრუბლოვან სერვერებში გადატანა.
წყარომ, რომელმაც ანონიმურობის პირობით ისაუბრა, განაცხადა: „Rolling Stone-ში გეგმა იყო გადაგვეტანა ფოტოები, ვიდეოები, ყველა საიდუმლო სადაზვერვო ინფორმაცია ― ყველაფერი“.
ისრაელის თავდაცვის ძალების (IDF) წარმომადგენელმა განაცხადა, რომ „არ აპირებს კომენტარს ოპერაციულ საჭიროებებთან დაკავშირებულ ჩართულობასა თუ სერვისებზე“.
Rolling Stone დეპარტამენტი ზედამხედველობს რამდენიმე მასშტაბურ მონაცემთა ბაზას, რომლებიც პალესტინელებზე ინფორმაციას აგროვებს, მათ შორის იმ სისტემას, რომლის სახელიც დეპარტამენტმა მიიღო.
Rolling Stone-ის სისტემა სამხედრო ძალებში ათწლეულებია გამოიყენება, მუდმივად ახლდება და მოიცავს ისეთ მონაცემებს, როგორიცაა პირადი და საოჯახო დეტალები, ქონების ფლობა, საკონტროლო-გამშვებ პუნქტებზე გადაადგილება, სამუშაო ნებართვები და კრიმინალური აქტივობა.
ჯარისკაცმა, რომელმაც 2016 წელს ისრაელის არასამთავრობო ორგანიზაცია Breaking the Silence-ს ჩვენება მისცა, Rolling Stone ასე აღწერა: „ეს არის კომპიუტერიზებული სისტემა, სადაც თავმოყრილია პალესტინელი სამოქალაქო მოსახლეობის კონტროლისთვის საჭირო ყველა ინფორმაცია“.
ისრაელის მიერ ღაზისა და დასავლეთ სანაპიროს მოსახლეობის რეესტრების კონტროლის შედეგად, Rolling Stone დეპარტამენტმა მილიონობით პალესტინელის ფოტო დააგროვა, რომლებიც პირადობის მოწმობებისთვის იღებენ 16 წლის ასაკში.
წყაროების თქმით, ფოტოები სისტემატურად გამოიყენებოდა სახის ამოცნობის პროგრამებისთვის. მათ შორისაა Blue Wolf ― სმარტფონ აპლიკაცია, რომელსაც ისრაელის ჯარისკაცები დასავლეთ სანაპიროზე პალესტინელების სახეების დასასკანერებლად იყენებენ და მათზე ინფორმაციის მისაღებად, მათ შორის იმის გასარკვევად, არიან თუ არა დაკავების ეჭვმიტანილთა სიაში.
ღაზაში, დროებით საკონტროლო-გამშვებ პუნქტებზე, რომლებიც სახმელეთო ოპერაციის შემდეგ დაარსდა, პალესტინელებზე დამონტაჟებული კამერები იღებდა მათ გამოსახულებებს, როდესაც ისინი პუნქტებს უახლოვდებოდნენ. შემდეგ სახის ამოცნობის ტექნოლოგია გამოიყენებოდა Rolling Stone-ის სისტემაში არსებული ფოტოებთან შესადარებლად, აცხადებენ წყაროები.
საკონტროლო-გამშვებ პუნქტები ღაზაში ცნობილი გახდა როგორც ადგილები, სადაც ადამიანებს გვერდზე გაიყვანდნენ და აკავებდნენ. ბევრს ისრაელის სამხედრო ძალები აკავებდა და კომუნიკაციის გარეშე ამყოფებდა, რაც გაეროს რამდენიმე ორგანოსა და უფლებადამცველი ჯგუფების შეფასებით, იძულებით გაუჩინარებად მიიჩნევა.
დოკუმენტების მიხედვით, 2024 წლის განმავლობაში AWS-ის ღრუბლოვანი ტექნოლოგია ზოგჯერ გამოიყენებოდა საკონტროლო-გამშვები პუნქტების მუშაობის მხარდასაჭერად. სამხედრო წრეებში ამბობენ, რომ ამ პუნქტებს ისრაელის ჯარისკაცები „ნაკაზ“-ს (ებრაულად ― დრენაჟი) უწოდებდნენ.















