მოსკოველებმა დაიწყეს სიარული სასაუბრო რადიოებით და პეიჯერებით, ინტერნეტის მომსახურების აუხსნელი შეფერხებების ფონზე დედაქალაქში, რადგან კრემლი, როგორც ჩანს, აძლიერებს კონტროლს ონლაინ აქტივობაზე რუსეთში.
მომხმარებლებმა ცენტრალურ მოსკოვში, ასევე სანქტ-პეტერბურგში, პირველად განაცხადეს მობილური ინტერნეტის წვდომის სირთულეები დაახლოებით ერთი კვირის წინ. ბევრმა თქვა, რომ მათ არ შეეძლოთ ვებსაიტების ან აპლიკაციების ჩატვირთვა, ზოგი კი საერთოდ დაკარგა სერვისი, რის გამოც მათ ტელეფონის ზარების განხორციელება არ შეეძლოთ.
კრემლმა ამ კვირაში განაცხადა, რომ გათიშვა დაინერგა "უსაფრთხოების უზრუნველსაყოფად" და დარჩება ძალაში "სანამ დამატებითი ზომები საჭირო იქნება", დამატებითი დეტალების გარეშე შეზღუდვების მიზეზების შესახებ.
თვეების განმავლობაში, მომხმარებლები მთელ რუსეთში უჩიოდნენ მობილური ინტერნეტის გათიშვის ფართო სპექტრს, თუმცა შეფერხებებმა გაცილებით ნაკლები ყურადღება მიიპყრო, ვიდრე ახლა გავლენას ახდენს მოსკოვის შიდა ცენტრზე, ქვეყნის პოლიტიკურ და ეკონომიკურ ცენტრში.
გათიშვა იყო "მასიური თავის ტკივილი", - თქვა დიმიტრიმ, 31 წლის კონსულტანტმა მოსკოვში. "მე მიჭირს ტაქსის გამოძახება, სამუშაო ელ.ფოსტის გაგზავნა ან თუნდაც უბრალოდ ოჯახისთვის მესიჯის გაგზავნა."
ადამიანის უფლებათა აქტივისტებმა განაცხადეს, რომ გათიშვა შეიძლება დაკავშირებული იყოს ახალი ეგრეთ წოდებული "თეთრი სიის" სისტემის ტესტირებასთან, რომლის მიხედვითაც მხოლოდ მთავრობის მიერ დამტკიცებული შეზღუდული რაოდენობის ვებსაიტები და აუცილებელი ონლაინ სერვისები დარჩება ხელმისაწვდომი რუსებისთვის.
მოსკოვის ოფიციალურმა პირებმა ადრე განაცხადეს, რომ "თეთრი სიის" ხელმისაწვდომი ვებსაიტები მოიცავს "ყველა რესურსს, რომელიც საჭიროა სიცოცხლისთვის", მათ შორის ბაზრებს, მიწოდების სერვისებს და ონლაინ აფთიაქებს. თუმცა, დამკვირვებლები ამბობენ, რომ სისტემა მკვეთრად ცენზურას გაუწევს რუსების წვდომას ფართო ვებ-ზე.
ინტერნეტის გათიშვა სულ უფრო ხშირი გახდა რუსეთში მას შემდეგ, რაც სრულმასშტაბიანი შეჭრა უკრაინაში. 2025 წელს, ქვეყანამ პირველ ადგილზე დაიკავა გლობალურად ინტერნეტის გათიშვის რაოდენობის მიხედვით, კვლევითი ჯგუფის Top10VPN-ის შეფასებით.
რუსმა ოფიციალურმა პირებმა ადრე განაცხადეს, რომ ინტერნეტის გათიშვა იყო უკრაინის დრონების თავდასხმების თავიდან აცილების მცდელობა, თუმცა ექსპერტები ამბობენ, რომ ასეთი ზომები ნაკლებად სავარაუდოა, რომ ეფექტური იყოს.
უახლესი შეფერხებები განსაკუთრებით მძიმედ მოხვდა კურიერულ სერვისებზე, ტაქსის აპებსა და საცალო ბიზნესებზე. რუსეთის ბიზნეს ყოველდღიურმა კომერსანტმა შეაფასა, რომ ინტერნეტის გათიშვის ზარალი მოსკოვში შეიძლება მიაღწიოს დაახლოებით 1 მილიარდ რუბლს (12,6 მილიონი დოლარი) დღეში.
გათიშვა ასევე აღწევს რუსეთის პარლამენტს, სახელმწიფო დუმას, სადაც კანონმდებლებმა ხუთშაბათს განაცხადეს, რომ მობილური ქსელები და wifi არ მუშაობდა შენობაში, რის გამოც დეპუტატები ფაქტობრივად მოწყვეტილი იყვნენ გარე სამყაროსგან და ვერ ახერხებდნენ ინტერნეტზე წვდომას.
გათიშვის წინაშე, ბევრმა მიმართა კომუნიკაციის ძველ ფორმებს. რუსებმა დაიწყეს მეტი სასაუბრო რადიოსა და პეიჯერის შეძენა, რუსული მედიის მიერ ელექტრონული კომერციის პლატფორმის Wildberries & Russ-ის მონაცემების მიხედვით.
გასულ წელს სასაუბრო რადიოს გაყიდვები 27%-ით გაიზარდა, ხოლო კლიენტებთან და პერსონალთან კომუნიკაციისთვის გამოყენებული პეიჯერები 73%-ით გაიზარდა. მოსკოვის ქაღალდის რუკებზე მოთხოვნა თითქმის გასამმაგდა.
გათიშვა ხდება რუსეთში ონლაინ სივრცის განახლებული დარბევის ფონზე. ხელისუფლებამ უკვე დაბლოკა WhatsApp, Facebook და YouTube და იზრდება ჭორები, რომ ფართოდ გამოყენებული შეტყობინებების აპლიკაცია Telegram შეიძლება დაექვემდებაროს შეზღუდვებს უკვე მომავალ თვეში.
ხუთშაბათს რუსმა კანონმდებელმა განაცხადა, რომ ქვეყნის უსაფრთხოების სამსახურებს შეუძლიათ მიიღონ VPN ტრაფიკის შეზღუდვის უფლებამოსილება მომდევნო ექვსი თვის განმავლობაში, რაც პოტენციურად გათიშავს ერთ-ერთ ბოლო გზას, რომლითაც ბევრი რუსი წვდება დაბლოკილ ვებსაიტებს.
ამავდროულად, ოფიციალური პირები უბიძგებენ რუსებს შეუერთდნენ სახელმწიფო დაფინანსებულ "სუპერ აპს" სახელწოდებით Max, რომელიც მოდელირებულია ჩინეთის WeChat-ის მიხედვით, რომელიც ფართოდ ითვლება რუსეთის უსაფრთხოების სამსახურების კონტროლქვეშ.
