ჩინეთის პრეზიდენტმა სი ძინპინმა კიდევ ერთხელ გააჟღერა მოწოდება „გაერთიანებისკენ“ ტაივანთან, თუმცა ძალის გამოყენებაზე საუბარი არ დაუწყია.
„ისტორიული ტენდენციები შეუჩერებელია. ჩვენი სამშობლოს სრული გაერთიანება უნდა განხორციელდეს და ეს, ყოველგვარი ეჭვის გარეშე, აუცილებლად მოხდება,“ – განაცხადა სი ძინპინმა ხუთშაბათს.
მისი განცხადება გაკეთდა სუნ იატ-სენის 160 წლის იუბილესადმი მიძღვნილ სიტყვაში. სუნ იატ-სენი იყო პოლიტიკური ლიდერი, რომელმაც 1911 წლის რევოლუციაში მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა, დაამხო ჩინეთის იმპერიული დინასტია და საფუძველი ჩაუყარა ჩინეთის რესპუბლიკას.
ტაივანის მთავრობამ სწრაფადვე უპასუხა ამ განცხადებებს და აღნიშნა, რომ ტერიტორია არ დათანხმდება ჩინეთის კომუნისტური პარტიის მმართველობას.
ტაივანის კონფლიქტის არსი
ჩინეთის რესპუბლიკის დაარსების შემდეგ, 1912 წელს, 1927 წელს დაიწყო სამოქალაქო ომი ნაციონალისტებსა და კომუნისტებს შორის.
იაპონიის ოკუპაციისა და მეორე მსოფლიო ომის დასრულების შემდეგ, მაო ძედუნის ხელმძღვანელობით კომუნისტებმა უპირატესობა მოიპოვეს, ხოლო ნაციონალისტები 1949 წელს ტაივანის კუნძულზე გადაიხვეწნენ.
მას შემდეგ, როგორც ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკა მატერიკზე, ისე ჩინეთის რესპუბლიკა ტაივანში, საკუთარ თავს სუნ იატ-სენის პოლიტიკური მემკვიდრეობის ლეგიტიმურ გამგრძელებლად მიიჩნევენ.
ე.წ. „ერთი ჩინეთის პოლიტიკის“ ფარგლებში, საერთაშორისო საზოგადოების უმრავლესობა მხოლოდ მატერიკულ კომუნისტურ ჩინეთს აღიარებს სახელმწიფოდ. მიუხედავად ამისა, ბევრი ქვეყანა ინარჩუნებს არაოფიციალურ დიპლომატიურ, ეკონომიკურ და კულტურულ კავშირებს ტაივანთან, რომელიც თვითმმართველი და დემოკრატიულია.
რას ამბობს სი ძინპინი გაერთიანებაზე?
ჩინეთის პრეზიდენტის სიტყვა ძირითადად სუნ იატ-სენის ხსოვნისადმი იყო მიძღვნილი, თუმცა საერთაშორისო ყურადღება მისმა ტაივანთან დაკავშირებულმა განცხადებებმა მიიპყრო.
სი ძინპინმა აღნიშნა, რომ გაერთიანება კომუნისტური პარტიის ურყევი ისტორიული მისიაა და „ჩვენ არასოდეს დავტოვებთ სივრცეს ტაივანის დამოუკიდებლობის სეპარატისტული აქტივობებისთვის, ნებისმიერ ფორმაში.“
„აუცილებლად გავითვალისწინებთ ტაივანის რეალობას და სრულად შევაფასებთ ჩვენს თანამემამულეთა ინტერესებსა და გრძნობებს ტაივანში.
„ბატონი სუნ იატ-სენი ყოველთვის იცავდა ქვეყნის ერთიანობასა და ერის სოლიდარობას და მტკიცედ ეწინააღმდეგებოდა ყველა სიტყვასა და ქმედებას, რომელიც ქვეყანას ან ერს ყოფდა,“ – დასძინა მან.
მიუხედავად იმისა, რომ სიტყვაში სამხედრო ძალის გამოყენება არ უხსენებია, ჩინეთის ლიდერს წარსულში არაერთხელ უთქვამს, რომ პეკინი ტაივანის კონტროლზე მოსაყვანად სამხედრო ძალის გამოყენებას არ გამორიცხავს.
ხუთშაბათს სი ძინპინის გამოსვლაზე პასუხად, ტაივანის მატერიკთან ურთიერთობების საბჭომ კიდევ ერთხელ განაცხადა, რომ არც მთავრობა და არც ტაივანის ხალხი არ დათანხმდება პეკინის მმართველობას.
„რაც შეეხება გაერთიანების შესახებ განცხადებებს, ისინი დიდად არ განსხვავდება წარსულისგან,“ – განუცხადა ჟურნალისტებს საბჭოს სპიკერმა ლიან ვენ-ჯიემ.
ზეწოლის ზრდა ტაივანზე
სი ძინპინის გამოსვლა წინ უსწრებდა APEC-ის სამიტს ჩინეთის ქალაქ შენჟენში, სადაც ჩინეთის ლიდერი სავარაუდოდ შეხვდება აშშ-ის პრეზიდენტ დონალდ ტრამპს.
აშშ-მა ბოლო ათწლეულების განმავლობაში მხარი დაუჭირა ტაივანის წინააღმდეგობას ჩინეთის მოთხოვნებისადმი და კუნძულს მნიშვნელოვანი სამხედრო დახმარება გაუწია.
ბოლო წლებში ჩინეთმა გააძლიერა სამხედრო ოპერაციები კუნძულისა და ტაივანის სრუტის გარშემო, რაც ფართოდ განიხილება როგორც ტაიპეის დაშინების მცდელობა და, შესაძლოა, მომავალში სამხედრო ოპერაციისთვის მზადების ნაწილი.
ხუთშაბათს ტაივანმა განაცხადა, რომ ჩინეთის გამანადგურებლებმა და დრონებმა კუნძულის გარშემო ჩინეთის სამხედრო გემებთან ერთად „ერთობლივი საბრძოლო მზადყოფნის პატრულირება“ დაიწყეს.
