ჩინეთი AI ტექნოლოგიების ექსპორტზე კონტროლს ამზადებს — რა შეიცვლება მოდელებსა და სერვისებზე წვდომაში

ჩინეთმა ხელოვნური ინტელექტის 23 ტექნოლოგიის ექსპორტზე კონტროლის დაწესების პროექტი წარადგინა. ინიციატივა მოიცავს AI მოდელებს, აგენტებსა და გამოთვლით ინფრასტრუქტურასთან დაკავშირებულ ტექნოლოგიებს. თუმცა პროექტი ერთმანეთისგან განასხვავებს ტექნოლოგიის საზღვარგარეთ გადაცემასა და მზა AI სერვისით სარგებლობას — API-ებით, აპებითა და ვებსაიტებით წვდომა შემოთავაზებული კონტროლის მიღმა რჩება.16 ოქტომბერს გამოქვეყნებული წინადადება ტექნოლოგიების ექსპორტის ჩინური კატალოგის უფრო ფართო განახლების ნაწილია. მთლიანობაში ის ხელოვნური ინტელექტის, ბიოტექნოლოგიებისა და მზის ენერგეტიკის 40 ტექნოლოგიას ეხება. საბოლოო წესები ჯერ მიღებული არ არის: საჯარო განხილვა 2026 წლის 15 ნოემბრამდე გაგრძელდება.პროექტის მთავარი საკითხია, გადადის თუ არა შეზღუდვას დაქვემდებარებული ტექნოლოგია ჩინეთიდან უცხოეთში. მაგალითად, ასეთი AI მოდელის სხვა ქვეყანაში სერვერზე განთავსება შეიძლება საექსპორტო კონტროლს დაექვემდებაროს. კომპანიის საკუთარ უცხოურ ღრუბლოვან ინფრასტრუქტურაში განთავსებისთვის კი გამარტივებული პროცედურებია გათვალისწინებული.ეს განსხვავება მნიშვნელოვანია დეველოპერებისთვის: ჩინური მოდელის საკუთარ ინფრასტრუქტურაში გაშვება და იმავე მოდელზე ინტერნეტით მოთხოვნის გაგზავნა რეგულაციის თვალსაზრისით სხვადასხვა შემთხვევაა. API პროგრამებს საშუალებას აძლევს, AI სერვისს დაუკავშირდნენ და მისგან პასუხი მიიღონ, თავად მოდელის გადმოტანის გარეშე.ჩინეთის კომერციის სამინისტროს განმარტებით, ინიციატივის ერთ-ერთი მიზანია იმ ტექნოლოგიების ბოროტად გამოყენების თავიდან აცილება, რომლებსაც მავნე პროგრამული კოდის შექმნა და შეცვლა ან კრიტიკულ სისტემებზე თავდასხმის ხელშეწყობა შეუძლიათ. უწყება აცხადებს, რომ AI ტექნოლოგიების უმრავლესობის თავისუფალი ექსპორტი შესაძლებელი დარჩება.ღიად გავრცელებულ ტექნოლოგიებზე პროექტი გამონაკლისებსაც ითვალისწინებს. სამინისტროს განცხადებით, ტექნოლოგიები, რომლებიც ღია გამოქვეყნების ან სამეცნიერო ნაშრომების მეშვეობით უკვე საჯარო სივრცეშია, შემოთავაზებული კონტროლის ფარგლებში არ შევა.ამასთან, გარკვეული ვალდებულება უკვე ამოქმედდა: 16 ოქტომბრიდან შესაბამისი ტექნოლოგიების ექსპორტიორებისთვის დროებითი რეგისტრაციაა საჭირო. ის მოიცავს ტექნოლოგიაზე საკუთრების უცხოეთში გადაცემას, საზღვარგარეთ გამოყენების ლიცენზირებასა და უცხოურ სუბიექტზე საკუთრების გადასვლის შემთხვევებს. მოთხოვნა შეიძლება დაწყებულ, მაგრამ ჯერ დაუსრულებელ გარიგებებსაც შეეხოს.ქართველი დეველოპერებისა და კომპანიებისთვის პრაქტიკული მნიშვნელობა სწორედ გამოყენების ფორმას ექნება. პროექტის ამჟამინდელი განმარტებით, ჩინურ AI სერვისზე ვებსაიტით ან API-ით წვდომა თავისთავად ტექნოლოგიის ექსპორტად არ განიხილება. საკუთარი სერვერისთვის მოდელის მიღებისა და ადგილობრივად გაშვების შემთხვევაში კი გადასამოწმებელი იქნება, ხვდება თუ არა კონკრეტული ტექნოლოგია შეზღუდულ კატეგორიაში.ამ ეტაპზე ჩინურ AI სერვისებზე წვდომის საყოველთაო შეზღუდვა გამოცხადებული არ არის. მომხმარებლებსა და კომპანიებზე საბოლოო გავლენა დამოკიდებული იქნება მიღებულ წესებზე, ტექნოლოგიების ზუსტ ჩამონათვალსა და გამოყენების ფორმაზე.