საშობაო ეპისტოლე და 1700 წლის წინ გაკეთებული არჩევანი: როგორ აირჩია საქართველომ ქრისტიანობით დასავლური ცივილიზაცია?

საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის 2026 წლის საშობაო ეპისტოლეში ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი აქცენტი კეთდება ისტორიულ თანხვედრაზე, რომელიც მხოლოდ ქრონოლოგიური ფაქტი კი არა, ცივილიზაციური არჩევანის სიმბოლოც არის. საუბარია ნიკეის I მსოფლიო კრების (325 წ.) მნიშვნელობაზე და იმაზე, რომ სულ ერთი წლის შემდეგ, 326 წელს, საქართველომ ქრისტიანობა სახელმწიფო რელიგიად აღიარა.ნიკეის კრება იქცა იმ ფუნდამენტურ წერტილად, სადაც ჩამოყალიბდა ქრისტიანული სამყაროს ერთიანი სარწმუნოებრივი ჩარჩო, საეკლესიო წესრიგი და ეკლესია–სახელმწიფოს ურთიერთობის ახალი მოდელი. სწორედ ამ მოდელზე აიგო შემდგომში აღმოსავლეთ და დასავლეთ ქრისტიანული ცივილიზაციის პოლიტიკური, სოციალური და კულტურული არქიტექტონიკა. პატრიარქის ეპისტოლე ხაზგასმით გვახსენებს, რომ საქართველომ ეს არჩევანი გააკეთა არა საუკუნეების შემდეგ, არამედ ამ გარდამტეხ პროცესებთან თითქმის თანადროულად.ეს ფაქტი განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია იმ კონტექსტში, როცა საქართველო ჯერ კიდევ წარმართული სახელმწიფო იყო, ძლიერი ადგილობრივი კულტითა და რელიგიური ტრადიციებით. ქრისტიანობის მიღება არ ყოფილა მხოლოდ სარწმუნოებრივი ცვლილება — ეს იყო ცნობიერი სახელმწიფოებრივი გადაწყვეტილება, რომელმაც საქართველო ჩართო იმ ცივილიზაციურ სივრცეში, რომელსაც დღეს დასავლურ ქრისტიანულ სამყაროს ვუწოდებთ.ამ ისტორიულ არჩევანზე არაერთ ქართველ და უცხოელ მოაზროვნეს დაუწერია. ილია ჭავჭავაძე ქრისტიანობას განიხილავდა როგორც იმ ღირებულებით საყრდენს, რომელმაც ქართველ ერს სახელმწიფოებრივი თვითშეგნება და ზნეობრივი ერთიანობა შეუნარჩუნა. ივანე ჯავახიშვილი ხაზს უსვამდა იმას, რომ საქართველოს გაქრისტიანება არა იზოლაციის, არამედ ფართო კულტურულ-სამართლებრივ სივრცეში ინტეგრაციის დასაწყისი იყო. მოგვიანებით, ცივილიზაციის თეორეტიკოსები, მათ შორის არნოლდ ტოინბი, ქრისტიანობას ხედავდნენ როგორც იმ საფუძველს, რომელმაც ევროპული ცივილიზაციის საერთო კოდი შექმნა — სამართლის, პასუხისმგებლობისა და ადამიანის ღირსების იდეებით.ამავე ხაზს აგრძელებს პატრიარქის ეპისტოლეც, როცა ამბობს, რომ ქრისტიანობის სახელმწიფო რელიგიად გამოცხადება იყო შედეგი იმ რწმენისა, რომელიც საქართველოში მოციქულთა დროიდან, I საუკუნიდან დაითესა. ეს ნიშნავს, რომ 326 წლის არჩევანი არ ყოფილა მოულოდნელი ან გარედან თავსმოხვეული — ის იყო ხანგრძლივი სულიერი პროცესის ლოგიკური გაგრძელება.დღეს, როდესაც საქართველო კვლავ დგას რთული კულტურული და მსოფლმხედველობითი გამოწვევების წინაშე, 325–326 წლების ისტორიული თანხვედრა განსაკუთრებულ მნიშვნელობას იძენს. პატრიარქის გზავნილი მკაფიოა: ქართველი ერის სიძლიერე ეფუძნება ქრისტიანული ღირებულებების ერთიანობას, სულიერ და სამოქალაქო წესრიგს და იმ არჩევანს, რომელიც ჩვენმა ქვეყანამ 1700 წლის წინ გააკეთა.ამ კონტექსტში, საშობაო ეპისტოლე მხოლოდ წარსულის გახსენება არ არის. ის არის მოწოდება მომავლისკენ — შეგვახსენოს, რომ ქრისტიანული ღირებულებების დაცვა ნიშნავს არა დროის წინააღმდეგ წასვლას, არამედ იმ მუდმივ ღირებულებებზე დაყრდნობას, რომლებიც ცვალებად ეპოქებს უძლებენ. როგორც ეპისტოლეშია ნათქვამი, უფლის სწავლება ჭეშმარიტია და დროის ცვალებადობას არ ექვემდებარება — და სწორედ ამ მუდმივობაზე ააგო საქართველომ თავისი ცივილიზაციური გზა.ამონარიდი საშობაო ეპისტოლედან: ,, 2025 წელს ქრისტიანულმა სამყარომ აღნიშნა ნიკეის I მსოფლიო კრების 1700 წლისთავი. ეს კრება კაცობრიობისათვის იქცა დიდი შემობრუნების საწყისად. მან განსაზღვრა ქრისტიანული მსოფლიოს ერთიანი რწმენა, საეკლესიო წესრიგი, ეკლესიისა და სახელმწიფოს ურთიერთობის ახალი მოდელი, რაც შემდგომში მთელი აღმოსავლეთ-დასავლეთის ცივილური პოლიტიკური და სოციალური არქიტექტონიკის საფუძვლად იქცა.საამაყოა, რომ ამ უმნიშვნელოვანესი მოვლენიდან ზუსტად ერთი წლის შემდეგ, ანუ 326 წელს, საქართველომ სახელმწიფო რელიგიად ქრისტიანობა აღიარა. ეს ნიშნავს, რომ ჩვენი ქვეყანა იმ დროინდელი სამყაროს მოწინავე ქვეყანათა შორის იყო თავისი სულიერი ღირებულებებით, სამართლიანობის სწორი აღქმით და იმ უმაღლესი იდეალებისადმი სახელმწიფოებრივი პასუხისმგებლობით, რაც ნიკეის კრებამ ქრისტიანული მსოფლიოსათვის განსაზღვრა.სახელმწიფო რელიგიად ქრისტიანობის გამოცხადება იყო შედეგი იმ რწმენისა, რომელიც მოციქულების დროიდან, ანუ I საუკუნიდან, დაითესა ჩვენს ერში.დღეს, როდესაც არაერთი კულტურული და მსოფლმხედველობითი გამოწვევის წინაშე ვდგავართ, 325-326 წლების მონაკვეთი და ისტორიული თანხვედრა კიდევ ერთხელ შეგვახსენებს, რომ ქართველი ერის სიძლიერე ეყრდნობა ქრისტიანული ღირებულებების ერთიანობას, სულიერ და სამოქალაქო წესრიგს და იმ არჩევანს, რომელსაც ჩვენი ქვეყანა 1700 წლის წინ შეუდგა. ამ ღირებულებათა დაცვა არის არა მხოლოდ წარსულისადმი ერთგულება, არამედ მომავალშიც ჩვენი სწორი ორიენტირის უმთავრესი პირობაც, რადგან უფალი და მისი სწავლება ჭეშმარიტია და დროის ცვალებადობას არ ექვემდებარება”.