The Guardian • 2 საათის წინ
აშშ-ის ალასკაში მერი პელტოლა პირველი ალასკელი აბორიგენი გახდა, ვინც სენატში აირჩიეს
3 ნოემბრის ღამით, როცა აშშ-ის ქვედა 48 შტატი დემოკრატიული ტალღის ქვეშ ირყეოდა, მერი პელტოლა ანკორიჯის „შერატონის“ სასტუმროს ბალრუმში ავიდა სცენაზე, რათა მხარდამჭერებს მისალმებოდა.ეს არ იყო გამარჯვების სიტყვა – წინ კიდევ გრძელი დღეები ელოდა, სანამ ამ უზარმაზარ არქტიკულ შტატში ყველა ხმა დაითვლებოდა. მაგრამ ეს არ შეუშლია ხელს დემოკრატიული სენატის კანდიდატს, რომ სიხარული გამოეხატა: სცენაზე ხტუნავდა, ტაშს უკრავდა და თითებს აკლიკინებდა.სანამ სიტყვას დაიწყებდა, დარბაზის უკნიდან მოხალისემ დაიძახა: „აარიგა!“ პელტოლამ ეს შეძახილი აიტაცა და უკანვე დაუბრუნა:„აარიგა! შეგვიძლია უბრალოდ ვიძახოთ აარიგა? აარიგა! აარიგა!“ეს მხოლოდ ერთი სიტყვა იყო, მაგრამ მასში პელტოლას და მისი ამბიციური კამპანიის განსაკუთრებულობა აისახა – კამპანიისა, რომელიც მოქმედი რესპუბლიკელი სენატორის, დენ სალივანის დამარცხებას ისახავდა მიზნად.„აარიგა“ ინუპიაკური სიტყვაა, რომელიც ალასკის 229 ფედერალურად აღიარებულ ტომში ფართოდ ესმით. ეს არის ზეიმის, თითქმის შვების გამომხატველი სიტყვა, რომელიც დაახლოებით ნიშნავს: „ასე გააგრძელე!“ ან „ყოჩაღ!“ახლა პელტოლას ნამდვილად აქვს მიზეზი, რომ ეს სიტყვა დაიძახოს. სამშაბათს – შუალედური არჩევნებიდან ორი კვირის შემდეგ – ხმის დათვლის დამღლელი პროცესი დასრულდა და ის გამარჯვებულად გამოცხადდა.ამ გამარჯვებით, პელტოლა ხდება პირველი ალასკელი აბორიგენი, რომელიც აშშ-ის სენატში მოხვდა.https://i.guim.co.uk/img/media/ad6295109615bddcfa0cb0e37e77382802a7705a/0_215_4841_3227/master/4841.jpg?width=1920&dpr=1&s=none&crop=none„იმ მომენტში ძალიან ბედნიერი ვიყავი,“ – ამბობს ანა ჰოფმანი, სენატორად არჩეული პელტოლას ბავშვობის მეგობარი, რომელიც „შერატონის“ ბალრუმში იმყოფებოდა. „აარიგა! ამ სიტყვამ ენით გამოხატა ის, რაზეც მისი კამპანიაა აგებული: ჩართულობა, წარმომადგენლობა, იდენტობა.“2026 წლის ციკლის ბოლო სენატის არჩევნების შედეგი, პელტოლას გამარჯვება მრავალმნიშვნელოვანია. მთლიანად ამერიკული პოლიტიკისთვის, ეს დემოკრატებს სენატში კომფორტულ უმრავლესობას აძლევს – 56 მანდატი რესპუბლიკელების 44-ის წინააღმდეგ.აშშ-ის მასშტაბით აბორიგენებისთვის, ეს პირველი შემთხვევაა, როცა კონგრესში ერთდროულად შვიდი აბორიგენი იმსახურებს – წარმომადგენლები ჯოშ ბრეჩინი და ტომ კოული ოკლაჰომადან, შარის დევიდსი კანზასიდან, შონ მაკკანი მიჩიგანიდან და კლერ ვალდესი ნიუ-იორკიდან; სენატორები პეგი ფლანაგანი მინესოტადან და პელტოლა ალასკიდან.ალასკელი აბორიგენებისთვის კი ეს განსაკუთრებული ზეიმის მიზეზია: მას შემდეგ, რაც კონგრესი 237 წლის წინ შეიკრიბა, აშშ-ის წარმომადგენელთა პალატასა და სენატში 20,000-ზე მეტი ადგილი შეივსო.მათ შორის, მხოლოდ 29 იყო დაკავებული აბორიგენების მიერ, ხოლო პელტოლა ერთადერთი ალასკელი აბორიგენია, ვინც კონგრესში მოხვდა. მან 2022 წელს ალასკის ერთადერთი წარმომადგენლის მანდატი მოიპოვა, თუმცა ორი წლის შემდეგ რესპუბლიკელ ნიკ ბეგიჩთან დამარცხდა, ხოლო იანვარში სენატში ახალ წევრებთან ერთად დაიკავებს ადგილს.ჰოფმანი, რომელიც პელტოლას მშობლიური ქალაქ ბეთელის აბორიგენული კორპორაციის პრეზიდენტია, ამბობს, რომ მისი მეგობრის გამარჯვება გააძლიერებს ხალხს, „რომლებიც თაობების განმავლობაში მარგინალიზებულნი და არასაკმარისად წარმოდგენილნი იყვნენ. ‘ალასკელი აბორიგენი’ სენატში ცნებად აღარ დარჩება – ის კოლეგა გახდება.“https://i.guim.co.uk/img/media/5231bb1576408efdea584573ab2d7710491bfbaf/0_90_5491_3661/master/5491.jpg?width=1920&dpr=1&s=none&crop=noneალასკელი აბორიგენების წარმომადგენლობის ნაკლებობა არც ალასკისთვის და არც აშშ-სთვის უმნიშვნელო საკითხი არ არის. ალასკაში ცხოვრობს ქვეყნის ფედერალურად აღიარებული ტომების დაახლოებით 40%, ხოლო ყოველი მეხუთე ამომრჩეველი აბორიგენია – რაც შტატებს შორის ყველაზე მაღალი მაჩვენებელია.„ალასკელმა აბორიგენებმა აშშ-ის ისტორიაში გადამწყვეტი როლი ითამაშეს მიწის, რესურსებისა და განვითარების საკითხებში. თუმცა, მათი ცენტრალური ადგილი გადაწყვეტილებების მიღებაში ბევრისთვის კვლავ მოულოდნელია,“ – ამბობს სონია კასტანიედა დაუერი, ამერიკული პოლიტიკის მეცნიერებათა ასოციაციის კონგრესის სტიპენდიატი, რომელმაც ალასკის ტომების ძალაუფლება შეისწავლა.პელტოლა იუპიკია ბეთელიდან – ქალაქიდან, სადაც 7,000-ზე ნაკლები ადამიანი ცხოვრობს და რომელიც იუკონისა და კუსკოკვიმის მდინარეებზე მიმოფანტული 56 სოფლის ცენტრს წარმოადგენს. მისი იუპიკური სახელია აკალლეკი, რაც ნიშნავს „დაგორებულს“. დედა ახლომდებარე კვეთლუკიდან იყო, მამა – გერმანული წარმოშობის ამერიკელი, რომელიც ნებრასკადან ალასკაში პილოტად სამუშაოდ ჩავიდა.ბავშვობაში პელტოლა მამასთან ერთად კუსკოკვიმის მდინარეზე თევზაობას ექვსი წლიდან სწავლობდა. „მდინარეზე ერთმანეთს ვხვდებოდით,“ – იხსენებს ჰოფმანი, რომელიც ბეთელში ცხოვრობს და თავადაც იუპიკია. „ჩვენი თევზაობის ბანაკები ერთმანეთის მახლობლად იყო.“პელტოლამ აბორიგენული საკითხები და ხედვა თავისი საარჩევნო კამპანიის ცენტრში დააყენა. მან განსაკუთრებული ძალისხმევა გასწია იმ თემებთან მისასვლელად, რომლებიც იშვიათად არიან ჩართული პოლიტიკურ პროცესში – ფრენავდა ჰიდროპლანებით, ოთხბორბლიანებითა და თოვლმავლებით ალასკის ყველაზე შორეულ კუთხეებში – შტატში, რომელიც ფართობით კალიფორნიასა და ტეხასს ერთად აღემატება.პელტოლა 50-ზე მეტ თემში ჩავიდა, ზოგან მოსახლეობა 300 კაცსაც არ აღემატებოდა.https://i.guim.co.uk/img/media/c90f62f3d085d89aa16bf737a11f14ea17b80b59/0_0_5000_3333/master/5000.jpg?width=1920&dpr=1&s=none&crop=noneიუპიკური სიმბოლიკა მისი კამპანიის განუყოფელი ნაწილი იყო. შეხვედრებზე ის ატარებდა მუკლუკის ჩექმებსა და აბორიგენულ კუსპუკის პერანგებს. კამპანიის წრიული ლოგო იუპიკური თვალის მიხედვით იყო შექმნილი – ტრადიციული ნიშანი, რომელიც ასევე მიუთითებს ხის ან ვალრუსის ძვლისგან დამზადებულ სათვალეებზე, რომლებსაც იუპიკები არქტიკული თოვლის ბრწყინვალებისგან თავის დასაცავად იყენებდნენ.„პელტოლამ თავისი იუპიკური იდენტობა წარმოაჩინა, როგორც კვალიფიკაცია იმ პოლიტიკის გასატარებლად, რომელიც ალასკელების ფართო ფენას იზიდავდა,“ – ამბობს ელის ბლეიზინგეიმი, ემორის უნივერსიტეტის პოლიტოლოგი და ოსეჯის ტომის წარმომადგენელი, რომელიც აბორიგენთა წარმომადგენლობას იკვლევს. ის ამატებს: „შეხედეთ მის კამპანიის სუვენირებს – კიდევ ვინ გაყიდიდა ჩვილის ბოდეს წარწერით: ‘მე გამხმარი ორაგულით ვიკბინები?’“შეიძლება იკითხოთ, კიდევ ვინ დააყენებდა ორაგულს ეროვნული არჩევნების ცენტრში? კამპანიის ოფიციალური სლოგანი იყო „თევზი, ოჯახი, თავისუფლება“ – ლოზუნგი, რომელიც პელტოლას გზავნილის ორმაგ ბუნებას გამოხატავს და ერთდროულად მიმართავს როგორც აბორიგენულ თემებს, ასევე ალასკურ და ამერიკულ პატრიოტიზმს.თევზი ამ ორმაგ გზავნილს განასახიერებს. როგორც პელტოლამ ოქტომბრის ინტერვიუში განმარტა, იუპიკების ტრადიციული რაციონის დაახლოებით 80% თევზია, რომლის ნახევარიც ორაგულია. „ჩვენი ზოგადი სიტყვა თევზისთვის იგივეა, რაც საკვებისთვის,“ – ამბობს ის. „ნეკა.“ჩინუკის, ანუ მეფე ორაგულის, რაოდენობის კატასტროფული შემცირება კუსკოკვიმის მდინარეზე ბოლო წლებში – ნაწილობრივ კლიმატის კრიზისის, ნაწილობრივ კი ბერინგის ზღვაში გადაჭარბებული თევზჭერის გამო – ალასკელი აბორიგენებისთვის ეგზისტენციალური გამოწვევაა. მათი სოფლები სწორედ ორაგულის მიგრაციის გზებზეა განლაგებული.„თევზი და ჩვენი წვდომა მასზეა ჩვენი თემების არსებობის მიზეზი,“ – ამბობს ჰოფმანი.თუმცა თევზი ალასკის მთლიანი ეკონომიკისთვისაც ცენტრალურია, იქნება ეს აბორიგენული თუ არა. შტატი აშშ-ში მოპოვებული ველური ზღვის პროდუქტების დაახლოებით 60%-ს აწვდის, ხოლო საარსებო თევზჭერის, ინდუსტრიული გადამუშავებისა და ტურიზმის კომბინაცია ალასკის 740,000 მცხოვრებისთვის კრიტიკულია.ამიტომ, როცა პელტოლამ კამპანიის მთავარ თემად აქცია ბრალდება, რომ მისი ოპონენტი, მოქმედი რესპუბლიკელი სენატორი, ხალხის ინტერესებს მსხვილი თევზმჭერი კომპანიების სასარგებლოდ ყიდდა, ეს მხოლოდ 20%-იან აბორიგენულ ამომრჩეველს კი არა, ყველა ალასკელს შეეხო. ამის გარეშე მას შანსი არ ექნებოდა – უნდა მიეღწია დამოუკიდებელი და მერყევი რესპუბლიკელი ამომრჩევლებისთვის, რომლებმაც 2024 წელს დონალდ ტრამპი მასობრივად აირჩიეს და ვისთვისაც აბორიგენული საკითხები პრიორიტეტი არ არის.პელტოლამ, როგორც ქვეყნის მასშტაბით დემოკრატებმა, კამპანიაში ხელმისაწვდომობის საკითხი წამოწია. როცა შტატის ყველაზე იზოლირებულ ნაწილებში რძის გალონი 21 დოლარამდე ღირს, ხოლო სასურსათო ფასები დონალდ ტრამპის ირანთან ომის გამო ცაშია, ეს ყველა ალასკელისთვის პრობლემაა.ჰოფმანისთვის სწორედ ეს იყო პელტოლას დამღლელი გამარჯვების გასაღები – მან საკუთარი აბორიგენული პოლიტიკიდან ის ამოიღო, რაც ყველა ამომრჩევლისთვის უნივერსალურია.„აი, ეს არის მერის სილამაზე – მან ალასკელების უნივერსალურობა სწორად გაიგო. თევზზე წვდომა ალასკელებისთვის ბედნიერების ძიებას ჰგავს.“ბოლოს, მიუხედავად იმისა, რომ ბრძოლა დაძაბული იყო, სალივანმა ამ უნივერსალურ მიზიდულობას ვერ აჯობა. მეორე დენ სალივანის ბიულეტენზე გამოჩენამ, რაც „ნიუ-იორკ ტაიმსმა“ არჩევნებამდე რამდენიმე კვირით ადრე გამოავლინა და რაც დემოკრატიული ოპერატორების მიერ პელტოლას კამპანიასთან შეთანხმებით მოწყობილ ხრიკად შეფასდა, რესპუბლიკელ მოქმედ სენატორს საარჩევნო ციკლის ბოლოს დამატებითი არგუმენტები მისცა.https://i.guim.co.uk/img/media/4c1ebe6129d85dba302109880794c7be2c362811/0_0_4285_2868/master/4285.jpg?width=1920&dpr=1&s=none&crop=noneსალივანის მხარდამჭერებმაც თავიანთი ბინძური ხრიკები გამოიყენეს. სექტემბერში რესპუბლიკელებთან დაკავშირებულმა Senate Leadership Fund Pac-მა გამოაქვეყნა რეკლამა სათაურით: „ვინ არის მერი პელტოლა?“ ვიდეოში შუახნის თეთრკანიანი კაცი ამბობს: „მას გამოაწყობენ, სადღაც ნაკადულზე გააგზავნიან, ალასკელს დაამსგავსებენ.“თუ ეს კომენტარი საკმარისად არ იყო რასისტული, რეკლამაში შემდეგ თეთრკანიანი ქალი ამბობს: „ყოველ ჯერზე, როცა მერი პელტოლა თავის ხალხთან ერთად ოთახშია, ის ჩვენს ხალხთან არ არის.“აბორიგენების „სხვაობაზე“ აპელირებამ საბოლოოდ შედეგი ვერ გამოიღო. მიუხედავად იმისა, რომ დეტალური მონაცემები ჯერ არ არსებობს, ანეკდოტური მტკიცებულებები მიუთითებს, რომ ალასკელი აბორიგენების ამომრჩეველთა აქტივობის ზრდამ სალივანის დამარცხებას შეუწყო ხელი.არჩევნების ღამეს პელტოლამ სიტყვით გამოსვლისას ბეთელის ერთ-ერთი იუპიკი მცხოვრები, სიუზან მერფი ახსენა. „გარდიანმა“ მერფის, რომელიც ახლა 85 წლისაა, ტელეფონით დაუკავშირდა.მან თქვა, რომ არჩევნების დღეს თავისი სახლის მახლობლად მდებარე საარჩევნო უბანთან რამდენჯერმე გაიარა. უბანი ავტოსადგომზე იყო განთავსებული და ყოველ ჯერზე, როცა გვერდით ჩაუარა, სავსე იყო ამომრჩევლებით, რომლებიც მოთმინებით ელოდნენ რიგში.ეს სცენა 1958 წლის 26 აგვისტოს ბეთელში მომხდარს აგონებდა. მაშინ 17 წლის იყო და სკოლაში სწავლობდა. ქალაქი მაშინ ბევრად პატარა იყო. „მაშინ ბეთელში მხოლოდ 500-მდე ადამიანი ცხოვრობდა,“ – ამბობს ის.იმ აგვისტოსაც ქალაქის შთამბეჭდავი ნაწილი მივიდა საარჩევნო უბანზე. ისინი ალასკის 49-ე შტატად გახდომას, ანუ შტატის სტატუსს აძლევდნენ ხმას.ახლა, პელტოლას სენატში მოხვედრით, უფრო სრულყოფილი კავშირის შექმნის შანსი გაჩნდა. „ეს მნიშვნელოვანია, რა თქმა უნდა,“ – ამბობს მერფი. „ეს დასაწყისია.“

3 ნოემბრის ღამით, როცა აშშ-ის ქვედა 48 შტატი დემოკრატიული ტალღის ქვეშ ირყეოდა, მერი პელტოლა ანკორიჯის „შერატონის“ სასტუმროს ბალრუმში ავიდა სცენაზე, რათა მხარდამჭერებს მისალმებოდა.ეს არ იყო გამარჯვების სიტყვა – წინ კიდევ გრძელი დღეები ელოდა, სანამ ამ უზარმაზარ არქტიკულ შტატში ყველა ხმა დაითვლებოდა. მაგრამ ეს არ შეუშლია ხელს დემოკრატიული სენატის კანდიდატს, რომ სიხარული გამოეხატა: სცენაზე ხტუნავდა, ტაშს უკრავდა და თითებს აკლიკინებდა.სანამ სიტყვას დაიწყებდა, დარბაზის უკნიდან მოხალისემ დაიძახა: „აარიგა!“ პელტოლამ ეს შეძახილი აიტაცა და უკანვე დაუბრუნა:„აარიგა! შეგვიძლია უბრალოდ ვიძახოთ აარიგა? აარიგა! აარიგა!“ეს მხოლოდ ერთი სიტყვა იყო, მაგრამ მასში პელტოლას და მისი ამბიციური კამპანიის განსაკუთრებულობა აისახა – კამპანიისა, რომელიც მოქმედი რესპუბლიკელი სენატორის, დენ სალივანის დამარცხებას ისახავდა მიზნად.„აარიგა“ ინუპიაკური სიტყვაა, რომელიც ალასკის 229 ფედერალურად აღიარებულ ტომში ფართოდ ესმით. ეს არის ზეიმის, თითქმის შვების გამომხატველი სიტყვა, რომელიც დაახლოებით ნიშნავს: „ასე გააგრძელე!“ ან „ყოჩაღ!“ახლა პელტოლას ნამდვილად აქვს მიზეზი, რომ ეს სიტყვა დაიძახოს. სამშაბათს – შუალედური არჩევნებიდან ორი კვირის შემდეგ – ხმის დათვლის დამღლელი პროცესი დასრულდა და ის გამარჯვებულად გამოცხადდა.ამ გამარჯვებით, პელტოლა ხდება პირველი ალასკელი აბორიგენი, რომელიც აშშ-ის სენატში მოხვდა.https://i.guim.co.uk/img/media/ad6295109615bddcfa0cb0e37e77382802a7705a/0_215_4841_3227/master/4841.jpg?width=1920&dpr=1&s=none&crop=none„იმ მომენტში ძალიან ბედნიერი ვიყავი,“ – ამბობს ანა ჰოფმანი, სენატორად არჩეული პელტოლას ბავშვობის მეგობარი, რომელიც „შერატონის“ ბალრუმში იმყოფებოდა. „აარიგა! ამ სიტყვამ ენით გამოხატა ის, რაზეც მისი კამპანიაა აგებული: ჩართულობა, წარმომადგენლობა, იდენტობა.“2026 წლის ციკლის ბოლო სენატის არჩევნების შედეგი, პელტოლას გამარჯვება მრავალმნიშვნელოვანია. მთლიანად ამერიკული პოლიტიკისთვის, ეს დემოკრატებს სენატში კომფორტულ უმრავლესობას აძლევს – 56 მანდატი რესპუბლიკელების 44-ის წინააღმდეგ.აშშ-ის მასშტაბით აბორიგენებისთვის, ეს პირველი შემთხვევაა, როცა კონგრესში ერთდროულად შვიდი აბორიგენი იმსახურებს – წარმომადგენლები ჯოშ ბრეჩინი და ტომ კოული ოკლაჰომადან, შარის დევიდსი კანზასიდან, შონ მაკკანი მიჩიგანიდან და კლერ ვალდესი ნიუ-იორკიდან; სენატორები პეგი ფლანაგანი მინესოტადან და პელტოლა ალასკიდან.ალასკელი აბორიგენებისთვის კი ეს განსაკუთრებული ზეიმის მიზეზია: მას შემდეგ, რაც კონგრესი 237 წლის წინ შეიკრიბა, აშშ-ის წარმომადგენელთა პალატასა და სენატში 20,000-ზე მეტი ადგილი შეივსო.მათ შორის, მხოლოდ 29 იყო დაკავებული აბორიგენების მიერ, ხოლო პელტოლა ერთადერთი ალასკელი აბორიგენია, ვინც კონგრესში მოხვდა. მან 2022 წელს ალასკის ერთადერთი წარმომადგენლის მანდატი მოიპოვა, თუმცა ორი წლის შემდეგ რესპუბლიკელ ნიკ ბეგიჩთან დამარცხდა, ხოლო იანვარში სენატში ახალ წევრებთან ერთად დაიკავებს ადგილს.ჰოფმანი, რომელიც პელტოლას მშობლიური ქალაქ ბეთელის აბორიგენული კორპორაციის პრეზიდენტია, ამბობს, რომ მისი მეგობრის გამარჯვება გააძლიერებს ხალხს, „რომლებიც თაობების განმავლობაში მარგინალიზებულნი და არასაკმარისად წარმოდგენილნი იყვნენ. ‘ალასკელი აბორიგენი’ სენატში ცნებად აღარ დარჩება – ის კოლეგა გახდება.“https://i.guim.co.uk/img/media/5231bb1576408efdea584573ab2d7710491bfbaf/0_90_5491_3661/master/5491.jpg?width=1920&dpr=1&s=none&crop=noneალასკელი აბორიგენების წარმომადგენლობის ნაკლებობა არც ალასკისთვის და არც აშშ-სთვის უმნიშვნელო საკითხი არ არის. ალასკაში ცხოვრობს ქვეყნის ფედერალურად აღიარებული ტომების დაახლოებით 40%, ხოლო ყოველი მეხუთე ამომრჩეველი აბორიგენია – რაც შტატებს შორის ყველაზე მაღალი მაჩვენებელია.„ალასკელმა აბორიგენებმა აშშ-ის ისტორიაში გადამწყვეტი როლი ითამაშეს მიწის, რესურსებისა და განვითარების საკითხებში. თუმცა, მათი ცენტრალური ადგილი გადაწყვეტილებების მიღებაში ბევრისთვის კვლავ მოულოდნელია,“ – ამბობს სონია კასტანიედა დაუერი, ამერიკული პოლიტიკის მეცნიერებათა ასოციაციის კონგრესის სტიპენდიატი, რომელმაც ალასკის ტომების ძალაუფლება შეისწავლა.პელტოლა იუპიკია ბეთელიდან – ქალაქიდან, სადაც 7,000-ზე ნაკლები ადამიანი ცხოვრობს და რომელიც იუკონისა და კუსკოკვიმის მდინარეებზე მიმოფანტული 56 სოფლის ცენტრს წარმოადგენს. მისი იუპიკური სახელია აკალლეკი, რაც ნიშნავს „დაგორებულს“. დედა ახლომდებარე კვეთლუკიდან იყო, მამა – გერმანული წარმოშობის ამერიკელი, რომელიც ნებრასკადან ალასკაში პილოტად სამუშაოდ ჩავიდა.ბავშვობაში პელტოლა მამასთან ერთად კუსკოკვიმის მდინარეზე თევზაობას ექვსი წლიდან სწავლობდა. „მდინარეზე ერთმანეთს ვხვდებოდით,“ – იხსენებს ჰოფმანი, რომელიც ბეთელში ცხოვრობს და თავადაც იუპიკია. „ჩვენი თევზაობის ბანაკები ერთმანეთის მახლობლად იყო.“პელტოლამ აბორიგენული საკითხები და ხედვა თავისი საარჩევნო კამპანიის ცენტრში დააყენა. მან განსაკუთრებული ძალისხმევა გასწია იმ თემებთან მისასვლელად, რომლებიც იშვიათად არიან ჩართული პოლიტიკურ პროცესში – ფრენავდა ჰიდროპლანებით, ოთხბორბლიანებითა და თოვლმავლებით ალასკის ყველაზე შორეულ კუთხეებში – შტატში, რომელიც ფართობით კალიფორნიასა და ტეხასს ერთად აღემატება.პელტოლა 50-ზე მეტ თემში ჩავიდა, ზოგან მოსახლეობა 300 კაცსაც არ აღემატებოდა.https://i.guim.co.uk/img/media/c90f62f3d085d89aa16bf737a11f14ea17b80b59/0_0_5000_3333/master/5000.jpg?width=1920&dpr=1&s=none&crop=noneიუპიკური სიმბოლიკა მისი კამპანიის განუყოფელი ნაწილი იყო. შეხვედრებზე ის ატარებდა მუკლუკის ჩექმებსა და აბორიგენულ კუსპუკის პერანგებს. კამპანიის წრიული ლოგო იუპიკური თვალის მიხედვით იყო შექმნილი – ტრადიციული ნიშანი, რომელიც ასევე მიუთითებს ხის ან ვალრუსის ძვლისგან დამზადებულ სათვალეებზე, რომლებსაც იუპიკები არქტიკული თოვლის ბრწყინვალებისგან თავის დასაცავად იყენებდნენ.„პელტოლამ თავისი იუპიკური იდენტობა წარმოაჩინა, როგორც კვალიფიკაცია იმ პოლიტიკის გასატარებლად, რომელიც ალასკელების ფართო ფენას იზიდავდა,“ – ამბობს ელის ბლეიზინგეიმი, ემორის უნივერსიტეტის პოლიტოლოგი და ოსეჯის ტომის წარმომადგენელი, რომელიც აბორიგენთა წარმომადგენლობას იკვლევს. ის ამატებს: „შეხედეთ მის კამპანიის სუვენირებს – კიდევ ვინ გაყიდიდა ჩვილის ბოდეს წარწერით: ‘მე გამხმარი ორაგულით ვიკბინები?’“შეიძლება იკითხოთ, კიდევ ვინ დააყენებდა ორაგულს ეროვნული არჩევნების ცენტრში? კამპანიის ოფიციალური სლოგანი იყო „თევზი, ოჯახი, თავისუფლება“ – ლოზუნგი, რომელიც პელტოლას გზავნილის ორმაგ ბუნებას გამოხატავს და ერთდროულად მიმართავს როგორც აბორიგენულ თემებს, ასევე ალასკურ და ამერიკულ პატრიოტიზმს.თევზი ამ ორმაგ გზავნილს განასახიერებს. როგორც პელტოლამ ოქტომბრის ინტერვიუში განმარტა, იუპიკების ტრადიციული რაციონის დაახლოებით 80% თევზია, რომლის ნახევარიც ორაგულია. „ჩვენი ზოგადი სიტყვა თევზისთვის იგივეა, რაც საკვებისთვის,“ – ამბობს ის. „ნეკა.“ჩინუკის, ანუ მეფე ორაგულის, რაოდენობის კატასტროფული შემცირება კუსკოკვიმის მდინარეზე ბოლო წლებში – ნაწილობრივ კლიმატის კრიზისის, ნაწილობრივ კი ბერინგის ზღვაში გადაჭარბებული თევზჭერის გამო – ალასკელი აბორიგენებისთვის ეგზისტენციალური გამოწვევაა. მათი სოფლები სწორედ ორაგულის მიგრაციის გზებზეა განლაგებული.„თევზი და ჩვენი წვდომა მასზეა ჩვენი თემების არსებობის მიზეზი,“ – ამბობს ჰოფმანი.თუმცა თევზი ალასკის მთლიანი ეკონომიკისთვისაც ცენტრალურია, იქნება ეს აბორიგენული თუ არა. შტატი აშშ-ში მოპოვებული ველური ზღვის პროდუქტების დაახლოებით 60%-ს აწვდის, ხოლო საარსებო თევზჭერის, ინდუსტრიული გადამუშავებისა და ტურიზმის კომბინაცია ალასკის 740,000 მცხოვრებისთვის კრიტიკულია.ამიტომ, როცა პელტოლამ კამპანიის მთავარ თემად აქცია ბრალდება, რომ მისი ოპონენტი, მოქმედი რესპუბლიკელი სენატორი, ხალხის ინტერესებს მსხვილი თევზმჭერი კომპანიების სასარგებლოდ ყიდდა, ეს მხოლოდ 20%-იან აბორიგენულ ამომრჩეველს კი არა, ყველა ალასკელს შეეხო. ამის გარეშე მას შანსი არ ექნებოდა – უნდა მიეღწია დამოუკიდებელი და მერყევი რესპუბლიკელი ამომრჩევლებისთვის, რომლებმაც 2024 წელს დონალდ ტრამპი მასობრივად აირჩიეს და ვისთვისაც აბორიგენული საკითხები პრიორიტეტი არ არის.პელტოლამ, როგორც ქვეყნის მასშტაბით დემოკრატებმა, კამპანიაში ხელმისაწვდომობის საკითხი წამოწია. როცა შტატის ყველაზე იზოლირებულ ნაწილებში რძის გალონი 21 დოლარამდე ღირს, ხოლო სასურსათო ფასები დონალდ ტრამპის ირანთან ომის გამო ცაშია, ეს ყველა ალასკელისთვის პრობლემაა.ჰოფმანისთვის სწორედ ეს იყო პელტოლას დამღლელი გამარჯვების გასაღები – მან საკუთარი აბორიგენული პოლიტიკიდან ის ამოიღო, რაც ყველა ამომრჩევლისთვის უნივერსალურია.„აი, ეს არის მერის სილამაზე – მან ალასკელების უნივერსალურობა სწორად გაიგო. თევზზე წვდომა ალასკელებისთვის ბედნიერების ძიებას ჰგავს.“ბოლოს, მიუხედავად იმისა, რომ ბრძოლა დაძაბული იყო, სალივანმა ამ უნივერსალურ მიზიდულობას ვერ აჯობა. მეორე დენ სალივანის ბიულეტენზე გამოჩენამ, რაც „ნიუ-იორკ ტაიმსმა“ არჩევნებამდე რამდენიმე კვირით ადრე გამოავლინა და რაც დემოკრატიული ოპერატორების მიერ პელტოლას კამპანიასთან შეთანხმებით მოწყობილ ხრიკად შეფასდა, რესპუბლიკელ მოქმედ სენატორს საარჩევნო ციკლის ბოლოს დამატებითი არგუმენტები მისცა.https://i.guim.co.uk/img/media/4c1ebe6129d85dba302109880794c7be2c362811/0_0_4285_2868/master/4285.jpg?width=1920&dpr=1&s=none&crop=noneსალივანის მხარდამჭერებმაც თავიანთი ბინძური ხრიკები გამოიყენეს. სექტემბერში რესპუბლიკელებთან დაკავშირებულმა Senate Leadership Fund Pac-მა გამოაქვეყნა რეკლამა სათაურით: „ვინ არის მერი პელტოლა?“ ვიდეოში შუახნის თეთრკანიანი კაცი ამბობს: „მას გამოაწყობენ, სადღაც ნაკადულზე გააგზავნიან, ალასკელს დაამსგავსებენ.“თუ ეს კომენტარი საკმარისად არ იყო რასისტული, რეკლამაში შემდეგ თეთრკანიანი ქალი ამბობს: „ყოველ ჯერზე, როცა მერი პელტოლა თავის ხალხთან ერთად ოთახშია, ის ჩვენს ხალხთან არ არის.“აბორიგენების „სხვაობაზე“ აპელირებამ საბოლოოდ შედეგი ვერ გამოიღო. მიუხედავად იმისა, რომ დეტალური მონაცემები ჯერ არ არსებობს, ანეკდოტური მტკიცებულებები მიუთითებს, რომ ალასკელი აბორიგენების ამომრჩეველთა აქტივობის ზრდამ სალივანის დამარცხებას შეუწყო ხელი.არჩევნების ღამეს პელტოლამ სიტყვით გამოსვლისას ბეთელის ერთ-ერთი იუპიკი მცხოვრები, სიუზან მერფი ახსენა. „გარდიანმა“ მერფის, რომელიც ახლა 85 წლისაა, ტელეფონით დაუკავშირდა.მან თქვა, რომ არჩევნების დღეს თავისი სახლის მახლობლად მდებარე საარჩევნო უბანთან რამდენჯერმე გაიარა. უბანი ავტოსადგომზე იყო განთავსებული და ყოველ ჯერზე, როცა გვერდით ჩაუარა, სავსე იყო ამომრჩევლებით, რომლებიც მოთმინებით ელოდნენ რიგში.ეს სცენა 1958 წლის 26 აგვისტოს ბეთელში მომხდარს აგონებდა. მაშინ 17 წლის იყო და სკოლაში სწავლობდა. ქალაქი მაშინ ბევრად პატარა იყო. „მაშინ ბეთელში მხოლოდ 500-მდე ადამიანი ცხოვრობდა,“ – ამბობს ის.იმ აგვისტოსაც ქალაქის შთამბეჭდავი ნაწილი მივიდა საარჩევნო უბანზე. ისინი ალასკის 49-ე შტატად გახდომას, ანუ შტატის სტატუსს აძლევდნენ ხმას.ახლა, პელტოლას სენატში მოხვედრით, უფრო სრულყოფილი კავშირის შექმნის შანსი გაჩნდა. „ეს მნიშვნელოვანია, რა თქმა უნდა,“ – ამბობს მერფი. „ეს დასაწყისია.“