
ორი ათწლეულის შემდეგ, აშშ-მ დაკარგა წითელასგან თავისუფალი ქვეყნის სტატუსი, რაც ორი წლის განმავლობაში რეკორდული შემთხვევებისა და გარდაცვალების შემდეგ მოხდა.
პან-ამერიკული ჯანმრთელობის ორგანიზაციამ (PAHO), რომელიც გაეროს სპეციალიზებული სტრუქტურაა, დაადგინა, რომ აშშ-ში წითელას ერთი და იმავე შტამის უწყვეტი გადაცემა 12 თვეზე მეტია მიმდინარეობს.
PAHO-ს დირექტორმა, ჟარბას ბარბოზამ, განაცხადა, რომ მექსიკამ და ბოლივიამაც დაკარგეს წითელას ელიმინაციის სტატუსი, რეგიონში დაავადების დაბრუნება კი "ვაქცინაციის ხარვეზებს" მიაწერა.
აშშ-ის დაავადებათა კონტროლისა და პრევენციის ცენტრმა (CDC) განაცხადა, რომ მზად არის "წითელას ელიმინაციის სტატუსის აღსადგენად" ვაქცინებზე ხელმისაწვდომობის გაფართოების გზით.
ამ წელს აშშ-ში უკვე 5,400 წითელას შემთხვევა დაფიქსირდა და 10 ადამიანი გარდაიცვალა წითელას გამო — ეს ყველაზე მაღალი მაჩვენებელია 1990-იანი წლების შემდეგ.
წითელას ვირუსი — რომლის დამახასიათებელი ნიშნებია წითელი ლაქებიანი გამონაყარი — ადრე ყოველწლიურად მილიონობით ბავშვს აინფიცირებდა, სანამ ვაქცინა შეიქმნებოდა. ეს უკიდურესად გადამდები ვირუსი შესაძლოა ფატალური იყოს, ხოლო ზოგიერთ პაციენტს ხანგრძლივი გართულებები, მათ შორის ენცეფალიტი და იმუნური ამნეზია, ემართება, რაც იმუნურ სისტემას "გადატვირთავს" და ახალ ინფექციებზე რეაგირების უნარს ზღუდავს.
აშშ ბავშვებს 1-დან 6 წლამდე ასაკში ორი დოზა წითელას, ყბაყურას და წითურას (MMR) ვაქცინას ურჩევს, რომელიც დაავადებისგან დაცვის 97%-იან ეფექტურობას უზრუნველყოფს.
PAHO-მ, რომელიც მსოფლიო ჯანმრთელობის ორგანიზაციის ნაწილია, აშშ-ს წითელას ელიმინაციის სტატუსი ჩამოართვა მას შემდეგ, რაც დაადგინა, რომ ვირუსი ქვეყანაში უწყვეტად ვრცელდებოდა ერთი წლის განმავლობაში.
"ეს მონაცემები ჩვენი რეგიონისთვის სერიოზული გაფრთხილებაა," — განაცხადა ბარბოზამ სამშაბათს გამართულ პრესკონფერენციაზე. "წითელა მთელ მსოფლიოში ბრუნდება ვაქცინაციის ხარვეზების ფონზე."
მან ასევე აღნიშნა, რომ კანადა, რომელმაც წითელას ელიმინაციის სტატუსი გასულ წელს დაკარგა რამდენიმე დიდი აფეთქების შემდეგ, წელს გადაცემის შეწყვეტის მიმართულებით პროგრესი აჩვენა.
დანიელ სალასმა, PAHO-ს იმუნიზაციის აღმასრულებელმა მენეჯერმა, თქვა, რომ აშშ-ს და სხვა ქვეყნებს, რომლებმაც ელიმინაციის სტატუსი დაკარგეს, მოუწევთ წარადგინონ გამოსწორების გეგმები, სადაც აღწერენ, როგორ აპირებენ ვაქცინაციის მაჩვენებლების გაუმჯობესებას.
აშშ-ის ჯანდაცვის მინისტრი რობერტ ფ. კენედი უმცროსი ცდილობს აშშ-ის ვაქცინაციის რეკომენდაციებისა და პოლიტიკის ძირეულ ცვლილებებს. ვაქცინების სკეპტიკოსი კენედი ხშირად აყენებს ეჭვქვეშ MMR ვაქცინის უსაფრთხოებას, მაშინ როცა ბოლო წლებში აშშ-ში ვაქცინაციის მაჩვენებლები შემცირდა.
კენედი ამტკიცებს, რომ წითელას შემთხვევების ზრდა მანამდე დაიწყო, სანამ ის ჯანდაცვის სამინისტროს ხელმძღვანელად დაინიშნებოდა, და რომ მეზობელ ქვეყნებშიც ინფექციების რაოდენობა გაიზარდა.
სამშაბათის განცხადებაზე პასუხად, CDC-მ აღნიშნა, რომ სააგენტო და მისი პარტნიორები "მტკიცედ არიან განწყობილნი წითელას აფეთქებების შეჩერების, ამერიკელების დაცვისა და წითელას ელიმინაციის სტატუსის აღდგენისკენ".
"ერთად, ჩვენ შევუწყობთ ხელს MMR ვაქცინაციას, გავაფართოვებთ ვაქცინებზე ხელმისაწვდომობას და დავეხმარებით საზოგადოებებს დაცვის ხარვეზების აღმოფხვრაში," — განაცხადა სააგენტომ.
CDC-ის დირექტორმა ერიკა შვარცმა თქვა, რომ წითელას ელიმინაციის სტატუსი არ არის ის, რაც ამერიკელებს იცავს.
"ვაქცინაცია იცავს," — აღნიშნა მან. "ჩვენ ვიცით, სად ხდება გადაცემა და უკვე $100 მილიონი დავხარჯეთ შტატებისა და ადგილობრივი ჯანდაცვის დეპარტამენტებისთვის, რათა მივაღწიოთ ამ საზოგადოებებს."
სოციალურ ქსელში გამოქვეყნებულ პოსტში კენედიმ თქვა: "მე კვლავ ვურჩევ MMR ვაქცინაციას, როგორც წითელას პრევენციის ყველაზე ეფექტურ საშუალებას."
"ჩვენ ვმუშაობთ ვაქცინაციის ხარვეზების აღმოსაფხვრელად და საზოგადოებრივი ნდობის აღსადგენად," — დასძინა მან. "ჩვენ პატიოსნად ვუპასუხებთ ოჯახების კითხვებს ვაქცინის სარგებელსა და რისკებზე და ვიმუშავებთ სანდო ჯანდაცვის პროვაიდერებთან და საზოგადოებრივ ლიდერებთან, რათა თავიდან ავიცილოთ წითელა, შევზღუდოთ მისი გავრცელება და უზრუნველვყოთ დროული მკურნალობა."
დიდი ბრიტანეთი, ესპანეთი და ავსტრია იმ ევროპულ ქვეყნებს შორის არიან, რომლებმაც წითელასგან თავისუფალი სტატუსი წელს დაკარგეს, ასევე რუსეთი, აზერბაიჯანი და უზბეკეთი.
ნუან გუნავარდჰანა, კოლუმბიის უნივერსიტეტის ირვინგის სამედიცინო ცენტრის მედიცინის ასისტენტ-პროფესორი, ამბობს, რომ აშშ-სთვის ელიმინაციის სტატუსის დაკარგვა "დიდი ნაბიჯია უკან".
აშშ იყო პირველი ქვეყანა ამერიკაში, რომელმაც ვაქცინაციის კამპანიების წყალობით წითელა გააქრო, აღნიშნა უილიამ მოსმა, ჯონს ჰოპკინსის ბლუმბერგის საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის სკოლის ბავშვთა ინფექციური დაავადებების სპეციალისტმა.
დოქტორ გუნავარდჰანას თქმით, საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ოფიციალური პირებისა და კლინიკოსების დიდი ძალისხმევა იყო საჭირო, რათა პაციენტებთან ნდობა აეშენებინათ და MMR ვაქცინის მიღება გაეზარდათ, რაც აშშ-ში ათწლეულების განმავლობაში ინფექციებისა და გარდაცვალების მცირე რაოდენობას უზრუნველყოფდა.
მაგრამ ეს ნდობა თანდათანობით ირღვევა COVID-19 პანდემიის შემდეგ, როდესაც, გუნავარდჰანას თქმით, პაციენტები ვაქცინების უსაფრთხოების შესახებ დეზინფორმაციას შეხვდნენ და კიდევ უფრო დაკარგეს ნდობა საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის სისტემების მიმართ.
აშშ-ში MMR ვაქცინაციის მაჩვენებელი 92.4%-მდე დაეცა, რაც 95%-იან ზღვარს ქვემოთაა — ეს ზღვარი უზრუნველყოფს კოლექტიურ იმუნიტეტს, რომელიც წითელას გავრცელებას ზღუდავს და იცავს მათ, ვისაც ვაქცინაცია არ შეუძლია, მათ შორის ახალშობილებს.
პენსილვანიაში აფეთქებამ 1,400-ზე მეტი ადამიანი დააინფიცირა — სავარაუდოდ, ეს რიცხვი მნიშვნელოვნად ნაკლებია რეალურ შემთხვევებთან შედარებით — და შვიდი ადამიანი გარდაიცვალა, აცხადებენ შტატის ოფიციალური პირები.
კენედი, ჯანდაცვის მინისტრი, პენსილვანიის ოფიციალურ პირებთან დაპირისპირდა წითელას გარდაცვალების შემთხვევების დათვლის მეთოდზე, ხოლო CDC-მა ამ ეტაპზე უარი თქვა ზოგი გარდაცვალების შემთხვევის თავის მონაცემთა ბაზაში შეტანაზე.
გასულ წელს, ჯანდაცვის მინისტრმა ვაქცინების მთავარი საკონსულტაციო საბჭოს ყველა წევრი გაათავისუფლა და საკუთარი კანდიდატებით ჩაანაცვლა, რომელთაგან ზოგი ვაქცინების კრიტიკოსი იყო.
საბჭომ ვაქცინების ცვლილებები რეკომენდაციაში შეიტანა — მათ შორის, ახალშობილებისთვის B ჰეპატიტის ვაქცინის სავალდებულო მოთხოვნის გაუქმება — თუმცა ამ რეკომენდაციებს ფედერალურმა მოსამართლემ ბლოკი დაუდო.
პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა წელს ასევე ეჭვქვეშ დააყენა MMR ვაქცინის უსაფრთხოება, გამოსცა აღმასრულებელი ბრძანება, რომ ვაქცინა სამ ცალკეულ იმუნიზაციად გაიყოს — წითელას, ყბაყურას და წითურასთვის — რაც, საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ექსპერტების თქმით, ძვირია და შეიძლება დაბნეულობა გამოიწვიოს უკვე უსაფრთხო ვაქცინის შესახებ.
ექიმები და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ოფიციალური პირები ამბობენ, რომ კენედისა და ტრამპის მიერ გავრცელებულ დეზინფორმაციას დიდი წვლილი მიუძღვის ვაქცინაციის მაჩვენებლების შემცირებაში.
"ეს პაციენტებს აბნევს. ეს ოჯახებს აბნევს," — ამბობს გუნავარდჰანა. "ჩვენ გვჭირდება მკაფიო გზავნილი ზემოდან."
ფედერალური მთავრობის ვაქცინებთან დაკავშირებულმა ქმედებებმა საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ოფიციალური პირები და შტატები დატოვა, რომ მათ თავად შეავსონ ხარვეზები, საკუთარი, დამოუკიდებელი რეკომენდაციებით, რომლებიც ათწლეულების განმავლობაში დამკვიდრებულ პრაქტიკას ემყარება.














