
ბერინგის ზღვაში, ალასკის სანაპიროდან ასობით მილის მოშორებით, მკვლევართა ჯგუფი თრაულერ „ალასკა ნაითზე“ ზღვის ფსკერიდან კრაბების დიდ გროვას ამოჰყავს. როდესაც ისინი ნადავლს ასორტირებენ და ზომავენ, რაღაც უცნაურად ეჩვენებათ.
ჩვეულებრივ, ამ ნადავლში გვხვდება თოვლის კრაბი — ობობისებრი კრაბის სახეობა, რომელიც გაშლილი ფეხებით ერთ მეტრამდე იზრდება — ან მისი უფრო დიდი ნათესავი, ტანერის კრაბი. თუმცა ამჯერად, ნადავლში დომინირებს ამ ორი სახეობის უცნაური ჰიბრიდი.
ამ ჰიბრიდებს ახასიათებთ თვისებების უჩვეულო ნაზავი: პირის მიდამოში გაბრტყელებული M-ის ფორმა, რომელიც თოვლის კრაბის ბრტყელ პირსა და ტანერის კრაბის დამახასიათებელ M-ის ფორმას შორისაა, ასევე წითელი და მწვანე თვალების კომბინაცია — თითოეული მშობლისგან ერთი.
„მაოცებდა, რამდენად ჰიბრიდულები არიან,“ — ამბობს ერინ ფედევა, ბიოლოგი აშშ-ის ეროვნული ოკეანესა და ატმოსფეროს ადმინისტრაციის (NOAA) ალასკის თევზჭერის სამეცნიერო ცენტრიდან.
იმ რეგიონში, სადაც თოვლის კრაბისა და ტანერის კრაბის არეალები ერთმანეთს ემთხვევა, მკვლევრები ხანდახან პოულობდნენ ჰიბრიდებს, თუმცა ისინი იშვიათობა იყო. მაგრამ 2025 წელს, ჰიბრიდების რაოდენობა ისტორიულ საშუალო მაჩვენებელთან შედარებით 13-ჯერ მეტი დაფიქსირდა.
2025 წლის ანომალიის შემდეგ, მეცნიერები ინტერესით ელოდნენ ამ ზაფხულის კვლევას. „ხშირად რამდენიმე წელი გვჭირდება ჩვენი კვლევის მონაცემების შესაგროვებლად, რომ რეალურად გავიგოთ, რა ხდება,“ — ამბობს ფედევა.
თუმცა, როგორც თავად ამატებს: „პირველივე სადგურზე, რომელიც გამოვიკვლიეთ, ვხედავდი ამ დიდ მამრობითი სქესის ჰიბრიდებს. ჩემთვის ეს ერთგვარი დადასტურება იყო.“
2026 წლის კვლევამ აჩვენა, რომ ჰიბრიდების მატება გრძელდება და კომერციული ზომის ჰიბრიდი მამრები უკვე აღემატებიან თოვლის კრაბებს რაოდენობით.

ეს ფენომენი გამოიწვია უკიდურესმა სიცხის ტალღამ 2018 და 2019 წლებში, როდესაც ბერინგის ზღვა გაზაფხულის დასაწყისში თითქმის მთლიანად ყინულის გარეშე დარჩა. სიცხის ტალღამ მასობრივი შიმშილი და თოვლის კრაბების პოპულაციის კოლაფსი გამოიწვია, რის შედეგადაც დაახლოებით 10 მილიარდი კრაბი დაიღუპა.
განადგურების ადრეული ნიშნები 2019 წელს გამოჩნდა და 2021 წელს შოკისმომგვრელად აშკარა გახდა (2020 წლის მონაცემები არ არსებობს, რადგან კვლევა კოვიდის პანდემიის გამო გაუქმდა): ეს იყო ერთ-ერთი ყველაზე მასშტაბური საზღვაო მასობრივი სიკვდილის შემთხვევა, რაც კი ოდესმე დაფიქსირებულა.
კვლევაში, სადაც ფედევამ და მისმა კოლეგებმა სხვადასხვა კრაბის სახეობის რაოდენობასა და სიცხის ტალღას შორის კავშირი შეისწავლეს, აღმოჩნდა, რომ თოვლის კრაბების არარსებობამ — რომლებიც იმავე რესურსებზე კონკურენციაში არიან და შესაძლოა ახალგაზრდა კრაბებითაც იკვებებოდნენ — ჰიბრიდებს აყვავების საშუალება მისცა.
ჰიბრიდების მატების მასშტაბის გაცნობიერებისას, ფედევას პირველი აზრი იყო: „ეს თევზჭერის მართვისთვის ნამდვილი თავის ტკივილი იქნება.“
ალასკის თევზჭერის სამეცნიერო ცენტრი 1980-იანი წლებიდან ატარებს ყოველწლიურ კვლევებს კომერციულად მნიშვნელოვანი სახეობების, როგორიცაა ვალაიე პოლოკი, წყნარი ოკეანის კოდი, თოვლისა და ტანერის კრაბები, პოპულაციების შესაფასებლად. კვლევის შედეგები გამოიყენება პოპულაციის მოდელების შესაქმნელად, რაც თევზჭერის მენეჯერებს კვოტების განსაზღვრაში ეხმარება. თოვლის კრაბების კოლაფსის შემდეგ, თევზჭერა 2022-2024 წლებში შეჩერდა, რამაც ასობით მილიონი დოლარის ზარალი გამოიწვია.
კოლაფსის შემდგომ წლებში, თოვლის კრაბებმა თავდაპირველად აღდგენის ნიშნები აჩვენეს. თუმცა, ბოლო კვლევამ აჩვენა, რომ პროგრესი შეჩერდა და ზოგ ზომით კატეგორიაში შემცირებაც დაფიქსირდა. უცნობია, უკავშირდება თუ არა ეს ჰიბრიდების ბუმს.
ამჟამად, ჰიბრიდები კომერციული ზომის ნადავლის ნახევარზე მეტს შეადგენენ — თუმცა ისინი ოფიციალურად სახეობად არ ითვლებიან და შესაბამისად, მათზე თევზჭერის კვოტა განსაზღვრული არ არის.

„იურიდიულად, ჰიბრიდები არ არსებობენ,“ — ამბობს ბენ დეილი, ალასკის თევზისა და ველური ბუნების დეპარტამენტის რეგიონული ხელმძღვანელი, რომელიც ბერინგის ზღვის კრაბების კვლევასა და მართვას კურირებს. „ან თოვლის კრაბი ხარ, ან ტანერის კრაბი. ტანერის კრაბს აქვს ორი წითელი თვალი და M-ის ფორმის პირი; დანარჩენი ყველაფერი თოვლის კრაბია.“
ამიტომ, ჰიბრიდების გაყიდვა შესაძლებელია როგორც თოვლის კრაბების, თუმცა ისინი ასევე იყენებენ კვოტას, რომელიც კოლაფსის შემდეგ კვლავ კონსერვატიულ დონეზე რჩება. იმედით, რომ სიუხვე ჰიბრიდებში გამოიყენონ და წლების განმავლობაში მიღებული ზარალი აანაზღაურონ, თევზჭერის ინდუსტრია ჰიბრიდებისთვის ცალკე კვოტის დაწესებას ითხოვს.
„ეს სურვილი გარკვეულ საფუძველს ნამდვილად შეიცავს,“ — ამბობს დეილი. „პრობლემა ორმაგია. პირველი, ჩვენ ძალიან ცოტა რამ ვიცით ჰიბრიდი კრაბების ეკოლოგიაზე. მეორე, თოვლის კრაბები კვლავ ძალიან დათრგუნულ მდგომარეობაში არიან. ასე რომ, თუ კვოტას თოვლისა და ჰიბრიდების მიხედვით დავადგენთ, მაგრამ ფლოტი მხოლოდ თოვლის კრაბებზე გადაერთვება, მოულოდნელად თოვლის კრაბების გადაჭარბებულ მოპოვებას მივიღებთ.“
ჩრდილოეთ წყნარი ოკეანის თევზჭერის მართვის საბჭო, რომელიც კვოტების განსაზღვრაზეა პასუხისმგებელი, ამ საკითხს ჯერჯერობით ღიად ტოვებს. იანვარში დაგეგმილია შეხვედრა, სადაც მეცნიერები, თევზჭერის მენეჯერები და დაინტერესებული მხარეები ერთად განიხილავენ, როგორ შეიძლება ჰიბრიდების მოპოვების რეგულირება.

ამასობაში, ფედევა და მისი კოლეგები უკანასკნელი ექსპედიციიდან რამდენიმე ჰიბრიდი ლაბორატორიაში გადაიყვანეს, რათა მათი ეკოლოგიის შესახებ მეტი გაიგონ. ჯერაც არავინ იცის, შეუძლიათ თუ არა ჰიბრიდებს ერთმანეთთან გამრავლება.
საზღვაო სიცხის ტალღის ასეთი მასშტაბური ჰიბრიდული ბუმის გამოწვევასთან დაკავშირება სამეცნიერო ლიტერატურაში უნიკალურია, თუმცა ეს შესაძლოა კვლევის სირთულეს ასახავდეს. ახლო ნათესავი სახეობების ჰიბრიდები შეიძლება ძალიან ჰგავდნენ ერთმანეთს და შეუმჩნეველი დარჩნენ.
„გამიკვირდება, თუ ეს სინამდვილეში გავრცელებული ფენომენი არ არის,“ — ამბობს თომას ვერნბერგი, დასავლეთ ავსტრალიის უნივერსიტეტისა და ნორვეგიის საზღვაო კვლევების ინსტიტუტის საზღვაო ეკოლოგი, რომელიც სიცხის ტალღების ზეგავლენას საზღვაო ეკოსისტემებზე იკვლევს.
„საზღვაო სიცხის ტალღებისა და ექსტრემალური მოვლენების გავლენა ყოვლისმომცველია. ბიოლოგიური იერარქიის არც ერთი საფეხური არ არის ამ ზემოქმედებისგან თავისუფალი,“ — ამატებს ის.
იმ ფონზე, როდესაც მსოფლიო 1.5°C (2.7°F) დათბობის ზღვრის გადალახვის ზღვარზეა, საზღვაო სიცხის ტალღები ნორმად იქცევა და არა გამონაკლისად, ხოლო შედეგები შეიძლება შორსმავალი იყოს როგორც სახეობებისთვის, ისე ადამიანური საზოგადოებებისთვის.
„ვფიქრობ, ეს იდეალური მაგალითია იმისა, რამდენად არადამორჩილებელია თევზჭერის მართვის სისტემა აშშ-ში,“ — ამბობს ფედევა. „როდესაც ასეთი მოვლენები ან ახალი შედეგები მომავალში უფრო ხშირი გახდება, ჩვენი თევზჭერის მართვის სისტემა უნდა შეიცვალოს და უფრო მოქნილი გახდეს.“

















