A
I
NEWS
რუსულმა კომპანია Between Digital-მა შვედეთში 425 ვებგვერდიდან ასობით ათასი მომხმარებლის მონაცემები ფარულად შეაგროვა
France 24 • 5 საათის წინ
რუსულმა კომპანია Between Digital-მა შვედეთში 425 ვებგვერდიდან ასობით ათასი მომხმარებლის მონაცემები ფარულად შეაგროვა

რუსი ტექნოლოგიური კომპანია, რომელსაც მხარს უჭერს ოლიგარქი, ახლო ურთიერთობით ვლადიმირ პუტინთან, ფარულად აგროვებდა მონაცემებს ასობით ათასი – შესაძლოა მილიონობით – შვედისგან, როგორც გაზეთმა გამოავლინა. ეს ინფორმაცია შეძრა სკანდინავიური ქვეყანა, რომლის სიახლოვე რუსეთთან და უჩვეულოდ ღია საჯარო ჩანაწერების სისტემა განსაკუთრებით მოწყვლადს ხდის მოსკოვის ჰიბრიდული ომის ტაქტიკების მიმართ.

ბევრი ინტერნეტ მომხმარებლისთვის, შვედეთის ყველაზე პოპულარულ ვებგვერდებზე „ქუქიების მიღების“ ღილაკზე დაჭერა უმეტესად უწყინარი ჩანდა. თავად ვებგვერდების მფლობელ კომპანიებსაც ასე ეგონათ – მათთვის, რეკლამა-ტექნოლოგიური ჯგუფები, რომლებიც ქუქიების საშუალებით მონაცემებს აგროვებდნენ, სანდოებად გამოიყურებოდნენ.

თუმცა, სულ მცირე ერთ შემთხვევაში, ყველაფერი მხოლოდ საფარი იყო.

შვედური გაზეთის Dagens Nyheter (DN) მიერ ჩატარებულ გამოძიებაში, შესაძლო სენსიტიური მომხმარებლის ინფორმაცია აგროვდებოდა – ლუქსემბურგში მდებარე ციფრული ფრონტის მეშვეობით – და შემდეგ გადაეცემოდა მოსკოვში დაფუძნებულ კომპანიას, რომელსაც ნაწილობრივ რუსი ოლიგარქი რომან აბრამოვიჩი აფინანსებს.

აბრამოვიჩი ჩელსის საფეხბურთო კლუბის ყოფილი მფლობელია და ვლადიმირ პუტინის ახლო მოკავშირე. როდესაც რუსეთმა 2022 წელს უკრაინაში სრულმასშტაბიანი შეჭრა დაიწყო, ის ერთ-ერთი პირველი ოლიგარქი იყო, რომელიც საერთაშორისო სანქციების სიაში მოხვდა, რის გამოც იძულებული გახდა კლუბი გაეყიდა – ამ გაყიდვის შემოსავალი დღემდე გაყინულია ბრიტანულ ბანკში.

ასობით ვებგვერდი

DN-ის გამოძიების შედეგად, ტრეფიკი 425 შვედური ვებგვერდიდან პირდაპირ აბრამოვიჩთან დაკავშირებულ კომპანიაში Between Digital მიდიოდა. ამ ვებგვერდებიდან ბევრი, მაგალითად ონლაინ დირექტორიები Eniro და Hitta.se, ასევე რამდენიმე ციფრული მედია პლატფორმა, შვედეთში ყველაზე პოპულარულია და ყოველდღიურად ათასობით ადამიანი იყენებს. მაგალითად, Hitta.se აცხადებს, რომ წელიწადში დაახლოებით 400 მილიონი ვიზიტი აქვს.

კარლ ჰიტი, შვედეთის სახელმწიფო კვლევითი ინსტიტუტ RISE-ის უფროსი მეცნიერი, გაზეთთან საუბარში განმარტავს, რომ რადგან Between Digital-ის ცენტრალური სერვერი მოსკოვშია, ყველაფერი, რასაც კომპანია აგროვებს, მარტივად ხელმისაწვდომია რუსეთის ხელისუფლებისთვის, მათ შორის FSB-სთვის – ქვეყნის უსაფრთხოების და სადაზვერვო სააგენტოსთვის.

„ვინ ვის ეძებს, საიდან და როდის – სწორედ ასეთი მონაცემები შეიძლება აინტერესებდეს უცხო ძალას,“ ამბობს ჰიტი და აღნიშნავს, რომ შეგროვებული ინფორმაცია ბევრად დეტალურია, ვიდრე უბრალოდ IP-მისამართები.

საცხოვრებელი მისამართები, სასამართლოს ჩანაწერები, გაცნობის ჩვევები

ვებგვერდების ნაწილი, რომელზეც Between Digital თვალყურს ადევნებს, ისეთი პლატფორმებია, რომლებმაც თავიანთი ბიზნეს მოდელი შვედეთის უჩვეულოდ ფართო ინფორმაციის თავისუფლების პრინციპზე ააგეს.

ეს პრინციპი გულისხმობს, რომ შვედეთის ყველა ოფიციალური ჩანაწერი, გარდა სპეციალურად კლასიფიცირებულისა, საჯაროდ ხელმისაწვდომია. პრაქტიკაში, ეს ნიშნავს, რომ ნებისმიერს შეუძლია ანონიმურად მოძებნოს ადამიანის საცხოვრებელი მისამართი, ხელფასი, დაბადების თარიღი ან ნებისმიერი სასამართლო გადაწყვეტილება, რომელშიც ის მონაწილეობდა.

და ამ ინფორმაციის დიდი ნაწილი უკვე ონლაინ არის.

Ratsit.se, ონლაინ საძიებო სისტემა და ერთ-ერთი ვებგვერდი, რომელსაც Between Digital მიზანში იღებდა, ამ ტიპის მონაცემებსაც კი აწვდის მომხმარებლებს – მათ შორის, არის თუ არა ადამიანი დაქორწინებული ან რა მანქანა ჰყავს.

იონას ლეიონი, კიბერუსაფრთხოების ექსპერტი და IT უსაფრთხოების კომპანია Triop-ის დამფუძნებელი, ამბობს, რომ ონლაინ ქცევის თვალყურის დევნის და საჯარო ჩანაწერებიდან ამდენი პირადი ინფორმაციის ამოღების კომბინაცია უკიდურესად საშიშია.

„შეგიძლია ადამიანების შესახებ პაზლი ააწყო. შეგიძლია ისე დააპროფილო, რომ ზუსტად იცოდე, ვინ არიან,“ ამბობს ის.

„საბოლოოდ, ეს შეიძლება გამოიყენონ ადამიანებზე ზეწოლის, შანტაჟისა და სხვა მუქარისთვის.“

Familjeliv.se, შვედეთის ყველაზე დიდი ონლაინ საზოგადოება და მშობლობის პორტალი, ასევე Between Digital-ის მონაცემების შეგროვების ობიექტი იყო. ბოლო 30 დღის განმავლობაში, ვებგვერდმა თითქმის 2 მილიონი სესია დააფიქსირა – და თუ გავითვალისწინებთ, რომ ქვეყნის მოსახლეობა 11 მილიონზე ნაკლებია, ეს ტრეფიკი უზარმაზარია.

ბევრი მომხმარებელი Familjeliv.se-ზე ფსევდონიმებს იყენებს, რათა დაიცვას საკუთარი იდენტობა, რადგან განხილული თემები ხშირად სენსიტიურია და მოიცავს ურთიერთობებსა თუ სამუშაოსთან დაკავშირებულ საკითხებს.

„არ ვიცოდით“

所谓 persistent cookies, ანუ ქუქიები, რომლებიც კონკრეტულ ონლაინ სესიაზე მეტხანს რჩება, ადამიანის ინტერნეტ აქტივობას კვირების ან თვეების განმავლობაში ადევნებს თვალს, თუ მომხმარებელი ბრაუზერის ქეშს (ფოლდერი, რომელიც იმახსოვრებს მონახულებულ ვებგვერდებს) არ გასუფთავებს. DN-ის გამოძიებაში არ იყო მითითებული, რა ტიპის ქუქიებს იყენებს Between Digital.

მიკო ჰიპონენი, ფინეთის ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი კიბერუსაფრთხოების ექსპერტი, ამბობს, რომ ასეთი მონაცემები ნამდვილი ოქროს საბადოა სადაზვერვო სააგენტოებისთვის – რომლებიც ახლა უკვე AI-საც იყენებენ სასარგებლო ინფორმაციის ამოსაღებად.

„მონაცემები დღეს ყველაფრის გასაღებია. რაც მეტი გაქვს, მით უკეთესი, და ეს განსაკუთრებით ძვირფასია სადაზვერვო სააგენტოებისა და ჯაშუშობისთვის,“ ამბობს ჰიპონენი.

თუნდაც ქუქიებმა ზუსტად ვერ განსაზღვროს, რას აკეთებს ადამიანი ვებგვერდზე, თავად ვიზიტი ბევრ რამეს ამბობს.

„ვთქვათ, ყოველ ღამით გვიან საათებში რეგულარულად სტუმრობ გაცნობის საიტს, ან კვირაში ერთხელ psychotherapy ცენტრის ვებგვერდს, ან ალკოჰოლიკების ანონიმური ჯგუფის გვერდს. შეიძლება ზუსტად არ ვიცოდეთ, რას აკეთებდი საიტზე, მაგრამ შეგვიძლია ვივარაუდოთ,“ ამბობს ჰიპონენი.

მომხმარებლის მონაცემები მანამდე არაერთხელ იქნა ბოროტად გამოყენებული. სულ ახლახან, ოქტომბერში, Al Jazeera-მ გაავრცელა ინფორმაცია, რომ ისრაელის ტექნოლოგიური რეკლამა-კომპანიამ რეკლამების ტექნოლოგია გამოიყენა, რათა ჯაშუშური პროგრამა დაეყენებინა მედია ჯგუფის მოწყობილობებზე. 2023 წელს კი Washington Post-მა გამოავლინა, რომ აშშ-ში კონსერვატიულმა კათოლიკურმა ჯგუფმა მილიონობით დოლარი დახარჯა იმ მღვდლების ონლაინ ქცევის თვალყურის დევნაზე, რომელთაც ჰომოსექსუალობაში ეჭვობდნენ.

DN-ის Between Digital-ზე გამოძიების შემდეგ, ბევრმა შეშფოთებულმა ვებგვერდმა გაწყვიტა კავშირი კომპანიასთან და შიდა გამოძიება დაიწყო.

„არ ვიცოდით, სანამ თქვენ დაგვიკავშირდით,“ განუცხადა Ratsit-ის ხელმძღვანელმა გუსტავ ქინდემ გაზეთს, რაც სხვა კომპანიების ხელმძღვანელების რეაქციებსაც ასახავს.

მსგავსი სიახლეები

ახალი ამბები
AI Shop
ეკონომიკა
პოლიტიკა
საქართველო
სპორტი
კულტურა
მეცნიერება

© 2026 AI News. ყველა უფლება დაცულია.