A
I
NEWS
ღაზაში ზამთრის წვიმები ჰუმანიტარულ კრიზისს აუარესებს, ისრაელის კონტროლი კი დახმარებას ზღუდავს
The Guardian • 5 საათის წინ
ღაზაში ზამთრის წვიმები ჰუმანიტარულ კრიზისს აუარესებს, ისრაელის კონტროლი კი დახმარებას ზღუდავს

აბდულ ქარიმ ალ-საჰარი იცოდა, რომ ზამთარი ახლოვდებოდა ღამის წვიმიან და ქარიან საათებში, როცა ამ თვის დასაწყისში ქვიშის ნაპრალი მის კარავთან ახლოს ჩამოინგრა და ოთხი ადამიანი დაიღუპა.

„ეს იყო საშინელი სცენა. ვერ ვიაზრებდი, რასაც ვხედავდი,“ — ამბობს 30 წლის ალ-საჰარი. „შოკისგან ფეხები გამეყინა. დედა ქვიშაში დამარხული ვიპოვე.

„დედა გამოვიყვანეთ, მაგრამ სხვა ადამიანებიც ქვიშასა და ქვებს ქვეშ იყვნენ. არც ერთი არ მოძრაობდა, ხმა არ ამოსდიოდათ. მეზობელი კარავი მთლიანად გაქრა. მისი კვალი აღარ დარჩა.“

ალ-საჰარი წარმოშობით ბეით ჰანუნიდანაა, ჩრდილოეთ ღაზიდან, რომელიც ომის პირველ კვირებში თითქმის მთლიანად განადგურდა. მისი ნანგრევები ახლა „ყვითელი ხაზის“ გვერდითაა, რომელიც ღაზას ყოფს და ისრაელის კონტროლს ექვემდებარება.

ქვიშის ნაპრალის ჩამონგრევა ალ-მავასის სამხრეთ სანაპიროზე ძლიერმა წვიმამ გამოიწვია. როგორც ექსპერტები ამბობენ, უახლოეს კვირებსა და თვეებში ამგვარი ტრაგედიები კიდევ უფრო გახშირდება.

„ეს ყოველ ზამთარს ხდება, ყოველი ზამთარი ძალიან მძიმეა, მუდმივი ბუნებრივი კატასტროფაა,“ — ამბობს ვადაჰ ჰუბაიში, World Central Kitchen-ის რეგიონული დირექტორი.

ღაზაში ჰუმანიტარული ორგანიზაციების წარმომადგენლები ამბობენ, რომ ყველაზე მეტად გაჭირვებული, შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე, ხანდაზმული და ავადმყოფი ადამიანები დაზარალდებიან, თუმცა თითქმის არავინ გადაურჩება მომავალ თვეებს.

ალ-საჰარი, ყოფილი მუნიციპალური ნაგვის მუშა, ახლა უმუშევარია, არ აქვს შემოსავალი და დანაზოგი. ომის დროს მძიმედ დაშავდა, ღაზა კი ნანგრევებად იქცა — 80%-ზე მეტი შენობა დაზიანდა, გზები და სანიტარული ინფრასტრუქტურა განადგურდა.

„ჩემი ოჯახი და მე დიდი შიშით ვცხოვრობთ,“ — ამბობს ალ-საჰარი. „მაგრამ, გულწრფელად რომ ვთქვა, სხვა წასასვლელი ადგილი ვერ ვიპოვე. ჩვენთვის თავისუფალი ადგილები აღარ არის, და ის ადგილებიც, რომლებიც ქირით შეიძლება ავიღოთ, ძალიან ძვირი გახდა. საიდან უნდა ვიშოვო ფული, რომ ქირა გადავიხადო?“

ალ-მავასი ახლა კარვებითაა გადავსებული — აქ თითქმის 2 მილიონი დევნილი ცხოვრობს. სანიტარული პირობები, წყალი და სხვა აუცილებელი საშუალებები ძალიან შეზღუდულია. გაეროს ინფორმაციით, ბოლო წვიმებმა 220,000-ზე მეტი ადამიანი დააზარალა და 40,000-ზე მეტი თავშესაფარი დააზიანა.

აშშ-ის მხარდაჭერით შექმნილმა Board of Peace-მა, რომელიც 2025 წლის ოქტომბრის ცეცხლის შეწყვეტის შეთანხმების შესრულებას უზრუნველყოფს, გასულ კვირას ისრაელი და ჰამასი დაადანაშაულა ვალდებულებების შეუსრულებლობაში და გააფრთხილა, რომ „ცეცხლის შეწყვეტა, რომელიც არაფერს აჩვენებს, უსასრულოდ ვერ გაგრძელდება“.

ცეცხლის შეწყვეტამ ძირითადი ბრძოლები შეაჩერა, თუმცა ფართო გეგმა, რომელიც ჰამასის განიარაღებას, ისრაელის ჯარების გაყვანას და აღდგენის დაწყებას ითვალისწინებს, შეჩერებულია. ღაზას ჯანდაცვის სამინისტრო აცხადებს, რომ 2025 წლის ცეცხლის შეწყვეტის შემდეგ ისრაელის მიერ 1,600-ზე მეტი პალესტინელი დაიღუპა.

ჰამასმა ივლისში დათანხმდა იარაღის ჩაბარების და ღაზას მმართველობის სამოქალაქო გარდამავალ ხელისუფლებაზე გადაცემის გზას, მაგრამ ისრაელი აცხადებს, რომ ჯარებს არ გაიყვანს, სანამ ჰამასი სრულად არ განიარაღდება.

ისრაელის სამხედრო ძალები ღაზას დაახლოებით 70%-ს აკონტროლებენ, და ამ კვირაში ისრაელმა ყველაზე მასშტაბური სახმელეთო შეჭრა განახორციელა „ყვითელი ხაზის“ გადაღმა მას შემდეგ, რაც ძირითადი ბრძოლები დასრულდა — ათობით დევნილი პალესტინელი იძულებული გახდა კარვები დაეტოვებინა. ისრაელის ოფიციალური პირების თქმით, რეიდი ჰამასის სავარაუდო გვირაბს მიემართებოდა.

ცეცხლის შეწყვეტის შეთანხმების მიხედვით, ისრაელი დათანხმდა ყოველთვიურად 18,000 სატვირთო მანქანის ღაზაში შეშვებას. თუმცა, ისრაელის გაზეთ Haaretz-ის მონაცემებით, მარტიდან ეს რიცხვი არასდროს გადაცილებულა 13,000-ს. ზოგ თვეში 5,000-ზე ნაკლები სატვირთო შევიდა ღაზაში. არასამთავრობო ორგანიზაციები ასევე აცხადებენ, რომ ჰუმანიტარული დახმარების მანქანები ხშირად მხოლოდ ნაწილობრივ დატვირთულია.

„ისრაელის პოლიტიკა კვლავ აფერხებს კრიტიკული ნივთების შემოტანას და ღაზას ტერიტორიის უმეტეს ნაწილზე წვდომას, მათ შორის ისეთ ადგილებზე, რომლებიც სანაპიროდან მოშორებულია და ნაკლებად არის დატბორილი,“ — ნათქვამია გაეროს განცხადებაში. „შემომავალი მარაგები მრავალი დამტკიცების მოთხოვნას, შეზღუდულ გადასასვლელ შესაძლებლობებს და არაპროგნოზირებად ან ვიწრო მიწოდების ფანჯრებს აწყდება, რაც მათი შემოტანის დაგვიანებას იწვევს.“

მუბაში ამბობს, რომ მისმა ორგანიზაციამ ხის საკვები პლატფორმები კარვის ბოძებად გადააქცია, ძველი საკვების ტომრები ქვიშის ტომარებად გამოიყენა და გაცვეთილი მეტალის ქვაბები წყალდიდობისგან დაცვისთვის მიაწოდა.

ჰუმანიტარული ორგანიზაციების წარმომადგენლები აცხადებენ, რომ სათადარიგო ნაწილების შემოტანა ისრაელის ხელისუფლების მიერ ხშირად იბლოკება, რის გამოც კრიტიკული აღჭურვილობის მოვლა მრავალწლიანი ინტენსიური გამოყენების შემდეგ თითქმის შეუძლებელი ხდება.

გასულ კვირას ავსტრალიამ, კანადამ, დიდმა ბრიტანეთმა და იტალიამ მოუწოდეს ისრაელს, რომ ზამთრის დაწყებამდე ღაზაში შეუშვას 150,000 კარავი და სხვა აუცილებელი მარაგი, რომელიც საზღვარზეა გაჩერებული.

ისრაელის ოფიციალური პირები აცხადებენ, რომ ღაზაში უკვე შევიდა 93,000-ზე მეტი კარავი და 8,600-ზე მეტი სატვირთო, რომლებიც ზამთრის მარაგებს და სხვა აუცილებელ აღჭურვილობას, მათ შორის ლაბორატორიულ ნივთებს, ძრავის ზეთს და ინკუბატორის ნაწილებს, მიიტანს.

ღაზაში შემოსული მარაგების უმეტესობა მცირე რაოდენობის კომერციული ოპერატორების მიერ შემოაქვს და ღია ბაზარზე იყიდება. ახალი ხორცი და ბოსტნეული, ასევე არაერთი არასაჭირო საკვები პროდუქტი, როგორიცაა შოკოლადი და სნეკები, ხელმისაწვდომია, მაგრამ უმრავლესობისთვის მიუწვდომელია.

გაეროს შეფასებით, ღაზას მოსახლეობის ორი მესამედი 2026 წლის ბოლომდე მძიმე საკვების დეფიციტს განიცდის, რაც მხოლოდ მცირედით შემცირდა 2025 წლის ბოლოს 77%-თან შედარებით.

მუჰამად შაფუტი, ღაზას ერთ-ერთი უძველესი რესტორნის, Shafoot Restaurant-ის მფლობელი, ამბობს, რომ ცეცხლის შეწყვეტის შემდეგ ბიზნესი კარგად მიდიოდა, მაგრამ ახლა სტუმრები მხოლოდ საერთაშორისო და ადგილობრივი ორგანიზაციების თანამშრომლები, ვაჭრები და მათი ოჯახები არიან.

„დღევანდელი პრობლემა მხოლოდ ის არ არის, არის თუ არა საქონელი ხელმისაწვდომი, არამედ ის, რომ ბევრ ადამიანს არ აქვს საკმარისი ფული, რომ იყიდოს საჭირო ნივთები ან რესტორანში იკვებოს,“ — ამბობს შაფუტი.

ემად ალ-ღული, ჩრდილოეთ ღაზას სავაჭრო პალატის გენერალური მდივანი, აცხადებს, რომ ცეცხლის შეწყვეტის შემდეგ კომერციულ ან ეკონომიკურ მდგომარეობაში რეალური გაუმჯობესება არ ყოფილა.

„ინდუსტრიული სექტორი თითქმის მთლიანად გაჩერდა — ადგილობრივი წარმოების 95% აღარ მუშაობს,“ — ამბობს ალ-ღული. „ვაჭრობა ძირითადად მცირე რაოდენობის მოვაჭრეების ხელშია. ეს ბაზარზე კონკურენციის ნაკლებობას და ფასების ზრდას იწვევს, რის შედეგსაც ჩვეულებრივი მოქალაქეები იღებენ.“

გაეროს აგვისტოს გეოსივრცული შეფასებით, ღაზას სასოფლო-სამეურნეო მიწების მხოლოდ 3% დარჩა ხელმისაწვდომი და დაუზიანებელი. დანარჩენი ისრაელის მიერ ოკუპირებულ ზონაშია.

ბოლო კვირებში ისრაელის საჰაერო დარტყმები გაძლიერდა, და ჰამასის ძალებსა და ისრაელის მხარდაჭერით მოქმედ მილიციებს შორის „ყვითელი ხაზის“ მიღმა ბაზებიდან შეტაკებები ხშირია.

„დავიღალეთ ამ ტანჯვით. გვჭირდება, რომ ვინმემ ჩვენი პრობლემები მოაგვაროს... ვინც კარვებში ცხოვრობს, ისინი იხრჩობიან. ვინც ქუჩაშია, ისინი იღებენ ჭრილობებს. ვინც აქაა, ისინი იღებენ ჭრილობებს,“ — ამბობს 44 წლის აბდ ალივა, რომელიც ნუსეირატის ლტოლვილთა ბანაკში, ნანგრევების გროვასთან ზის — ეს ადგილი გასულ კვირას ისრაელის შეჭრის სამიზნე იყო.

ღაზაში დაღუპულთა რაოდენობა 2023 წლის ოქტომბრიდან, როცა ჰამასმა მოულოდნელი თავდასხმა განახორციელა ისრაელზე და 1,200 ადამიანი, ძირითადად მშვიდობიანი მოქალაქეები, მოკლა, უკვე 74,000-ს აღწევს — უმეტესობა მშვიდობიანი მოქალაქეა. ივნისში გაეროს დამოუკიდებელმა გამოძიებამ დაადგინა, რომ ისრაელი განაგრძობს გენოციდს, პალესტინელ ბავშვებს მიზანმიმართულად უტევს.

მუჰამად აბუ დაკა, რომელიც წარმოშობით ხან იუნისიდანაა, ახლა ცოლთან და შვიდ შვილთან ერთად ალ-ქარარას სანაპიროზე გაცვეთილ კარავში ცხოვრობს. 39 წლის ყოფილი აგრარული მუშა ომის დაწყებიდან შემოსავალი არ აქვს. ომის დროს მამა, ძმა და ორი დეიდაშვილი დაეღუპა, ხოლო ქალიშვილი ფეხში ნამსხვრევით დაშავდა.

„ზამთარი ჩვენთვის მუდმივი ბრძოლა გახდა,“ — ამბობს აბუ დაკა. „ეს უკვე მესამე ზამთარია, რომელსაც ოჯახთან ერთად ამავე ადგილას ვატარებ... და ყოველ წელს იგივე პირობებს ვხვდებით: სიცივე, წვიმა და ძლიერი ქარი. კარავი უკვე გაცვეთილია და ამინდისთვის წინააღმდეგობის გაწევა აღარ შეუძლია. ბავშვებს კარვის კიდეებს უნდა ჩაეჭიდონ, რომ ქარმა არ წაიღოს ან არ დახიოს.“

ოჯახმა სახლის დასაცავად მცირე თხრილი გაათხარა, მაგრამ იცის, რომ ეს ზღვის წყლის მოზღვავებისგან მხოლოდ მცირე დაცვას იძლევა. საერთო სამზარეულოები ცოტაოდენ საკვებს აწვდიან, ცხელი კერძები World Central Kitchen-იდან მოდის. აბუ დაკას არ აქვს საშუალება, რომ სარეცხი ფხვნილი ან საპონი იყიდოს, რის გამოც ცოლი სხვა დევნილ ოჯახებს სთხოვს დახმარებას.

„ყველაფერი, რაც მინდა, ამ ტანჯვის დასრულებაა და შესაძლებლობა, რომ ღირსეულ თავშესაფარში ვიცხოვრო, რომელიც ჩემს ოჯახს დაიცავს,“ — ამბობს ის.

მსგავსი სიახლეები

ახალი ამბები
AI Shop
ეკონომიკა
პოლიტიკა
საქართველო
სპორტი
კულტურა
მეცნიერება

© 2026 AI News. ყველა უფლება დაცულია.