
მიკოლა ელოდება, რომ თავის დაღლილ, ბეჟ ფერის სამგზავრო მიკროავტობუსს დღეში 20-24-ჯერ გაატარებს კიევის დაზიანებული ჩრდილოეთის ხიდის გზაზე გაჩენილ ორმოებთან, რომლებიც რუსული ბალისტიკური რაკეტის თავდასხმამ სამშაბათს გამოიწვია.
ამჟამად ხიდზე, რომელიც ჩვეულებრივ მრავალზოლიანი და გადატვირთულია, მხოლოდ ავტობუსებს შეუძლიათ გადაადგილება. ქალაქის ცენტრისკენ მიმავალ ავტობუსებს კი ასფალტში გაჩენილ ნაპრალებს უნდა აუარონ გვერდი და ერთადერთი მოქმედი ზოლი გამოიყენონ.
„აბა რა, ორმოა და რა მოხდა? ხიდი ხომ არ ჩამონგრეულა. ცოტა ხიდების კონსტრუქციაში უნდა ერკვეოდე,“ ამბობს 65 წლის მიკოლა, ნახევრად სავსე დღის ავტობუსის საჭესთან, როცა მანქანა დასავლეთისკენ მიემართება და ხმაურით გადის დაზიანებულ მონაკვეთზე.

მიკოლა მართავს მარშრუტკას — კერძო ერთსართულიან ავტობუსს, რომლის მძღოლებიც კიევის ლეგენდებში ცნობილნი არიან მრავალფუნქციურობით: საუბრობენ, ეწევიან, ხურდას აგროვებენ და თან მაქსიმალური სიჩქარით ცდილობენ მგზავრების წაყვანას კონკურენტების წინაააღმდეგ.
მგზავრები 25 გრივნას (42 პენსი) ნაღდი ფულით იხდიან და, როგორც წესი, ერთ-ერთი მგზავრი იღებს არაოფიციალურ მოვალეობას, მძღოლის ნაცვლად ფული შეაგროვოს და ხურდა დაარიგოს. აღმოჩნდა, რომ ეს ამოცანა Guardian-ის ჟურნალისტს შეხვდა, რათა ინტერვიუ ჩაეტარებინა.
„ძალიან რთული იქნება ხიდის განადგურება. ამისთვის უზარმაზარი რაოდენობის რაკეტაა საჭირო, და თუ ერთი-ორი მოხვდება, ეს სამყაროს დასასრული არ იქნება,“ განაგრძობს მიკოლა საჭესთან, თავისი დაკვირვებებით, რომლებიც ჯერჯერობით სწორია. ლანჩისთვის ორმოები უკვე დაფარულია, ალბათ იმისთვის, რომ მგზავრები ქვემოთ, დნეპრისკენ არ მიაპყრონ შეშფოთებული მზერა.

რუსეთი კიევის ელექტროენერგიის, გათბობისა და წყალმომარაგების სისტემებზე თავდასხმებთან ერთად, ოქტომბრის დასაწყისიდან ხიდებსაც უტევს, ცდილობს ქალაქის დასავლეთ, ძველ ცენტრს newer, ძირითადად საცხოვრებელი აღმოსავლეთისგან მოწყვიტოს, სადაც მოსახლეობის დაახლოებით მესამედი ცხოვრობს.
მოსკოვმა ამ კვირაში ორჯერ დაარტყა ხიდებს — პირველად სამშაბათს, რაც უკრაინის მიერ ქერჩის საავტომობილო ხიდის ნაწილობრივი განადგურების ფონზე დარჩა ჩრდილში. შემდეგ კი ხმაურიან ხუთშაბათ ღამეს, მას შემდეგ, რაც ვლადიმირ პუტინმა პირობა დადო, რომ „მეტად მტკივნეულ“ პასუხს გასცემდა მის საყვარელ პროექტზე თავდასხმას.

პარასკევის მდგომარეობით, უკვე გადატვირთულ ქალაქში, კიევის მეორე მთავარი საავტომობილო ხიდი — სამხრეთის ხიდი — მხოლოდ აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ უშვებდა მანქანებს. ახალი პოდილსკის ხიდი, რომელიც პარასკევს დილით დაზიანდა, ანალოგიურად იყო შეზღუდული, ხოლო ქალაქის მერმა, ვიტალი კლიჩკომ, მოსახლეობას მოუწოდა, თავი შეეკავებინათ მანქანით გადაადგილებისგან, მას შემდეგ, რაც ღამით ექვსი ადამიანი დაიღუპა.
ჩრდილოეთის ხიდი კვლავ ღიაა საზოგადოებრივი ტრანსპორტისთვის — ასევე ველოსიპედისტებისთვის, სკუტერით მგზავრებისთვის და ფეხით მოსიარულეთათვის, ვინც მზადაა სველი შემოდგომის ამინდში დააიგნოროს სარაკეტო და დრონების განგაშები. თუმცა, ქვემოთ უკვე დაწყებულია მიწის სამუშაოები მცურავი პონტონური ხიდის მოსამზადებლად — სულ რვა ასეთი ხიდია დაგეგმილი, ყველაზე ცუდი სცენარისთვის.

დმიტრო ბესპალოვი, კიევის ეროვნული სამშენებლო და არქიტექტურის უნივერსიტეტის სატრანსპორტო დაგეგმარების ექსპერტი, ამბობს, რომ რთულია ჩრდილოეთის მსგავსი საკიდი ხიდის განადგურება. „მტკიცე კონსტრუქცია აქვს, ადვილად შეკეთებადია,“ განმარტავს ის, რაც ნიშნავს, რომ დაზიანება, როგორც წესი, შეიძლება გამოსწორდეს. მიუხედავად იმისა, რომ გზის საფარში ორმოებია, მისი დამჭერი კონსტრუქციები ჯერჯერობით უვნებელია.
მიჩნეულია, რომ რუსეთი ბალისტიკურ რაკეტებს ხიდის საყრდენ პილონზე უმიზნებდა, რაც ზუსტ და რთულად შესასრულებელ დარტყმას მოითხოვს — სწორედ ასე მოიქცა უკრაინა ქერჩის საავტომობილო ხიდზე განხორციელებული რთული ოპერაციის ბოლოს, როდესაც Flamingo-ს ტიპის რაკეტამ ხიდის საყრდენ თაღს დაარტყა და ხიდი ჩამოინგრა.
თუმცა, ბესპალოვი აფრთხილებს, რომ კიევი სტრატეგიულად მოწყვლადია, თუ რუსეთი ხიდებს „ათეულობით ან ასეულობით“ რაკეტით დაუწყებს მიზანში ამოღებას, რადგან ქალაქს ომამდე საკმარისი ხიდები არ ჰქონდა. „2021 წელს კიევი ევროპაში მესამე ადგილზე იყო TomTom-ის სატრანსპორტო გადატვირთულობის ინდექსით,“ ამბობს ის, სტამბოლისა და მოსკოვის შემდეგ.

განსაკუთრებული შეშფოთება უკავშირდება პონტონური ხიდების ალტერნატივას. მათ ნაკლები ტვირთამწეობა აქვთ: „20 პონტონური ხიდი დასჭირდება, რომ ამჟამინდელი გამტარუნარიანობის ნახევარი მაინც შეინარჩუნოს,“ ამბობს ბესპალოვი — და ისინი ბევრად უფრო მოწყვლადია სარაკეტო და დრონების თავდასხმების მიმართ. „არ მგონია, რომ პონტონების გამოყენება შესაძლებელი იყოს წითელი [სარაკეტო] ან ყვითელი [დრონების] განგაშის დროს,“ — მით უმეტეს, რომ მანქანები შეიძლება წყალში აღმოჩნდნენ.
აღმოსავლეთ სანაპიროზე, პირველ გადატვირთულ ავტობუსის გაჩერებაზე, 40 წლის ნატალია და 39 წლის ირინა კმაყოფილები არიან, რომ ჩრდილოეთის ხიდზე გადავლენ. ამბობენ, რომ ომის სირთულეებს უკვე შეეგუენ: „მთავარია, პირველ 24 საათს სახლში გავუძლოთ დისკომფორტის შემდეგ, მერე კი მოვერგებით,“ ამბობს ნატალია, მომხმარებელთა მომსახურების სპეციალისტი.

ირინა ამატებს: „თუ სასოწარკვეთას დავიწყებთ, ზუსტად ამას ელიან ისინი. ხიდი აშენდება. მთავარია, თავდასხმის დროს იქ არც მშვიდობიანი მოსახლეობა იყოს და არც სამხედროები. ეს უბრალოდ ბეტონია, მეტი არაფერი. ან შეაკეთებენ, ან ახალს მოიფიქრებენ.“
ეს არის კიევში დარჩენილი მოსახლეობის ძირითადი განწყობა, რომლებიც უკვე საათობით ელექტროენერგიის და გათბობის გარეშე ცხოვრობენ, მაშინ როცა ზამთრის სრული სიცივე ჯერ კიდევ წინ არის. ხალხი ცდილობს პრობლემებს მაშინ გაუმკლავდეს, როცა ისინი ჩნდება, ვიდრე ზედმეტად ინერვიულოს მომავალზე — თუმცა ეს ყოველთვის ადვილი არ არის ყოველდღიური თავდასხმების ფონზე, მათ შორის ხუთშაბათს დღისით განხორციელებული დრონის თავდასხმისას, როცა აფეთქება ნიდერლანდების საელჩოსთან ახლოს მოხდა.

ოლექსანდრი, 42 წლის მშენებელი, ხიდზე გადასვლას ელოდებოდა. „თუ ხიდებს გაანადგურებენ, წასვლა მოგვიწევს,“ აღიარებს ის. ასეთ შემთხვევაში, ის და მისი ცოლი მდინარის გაღმა, ცოლის მშობლებთან გადავიდოდნენ. „მათთვის გენერატორი ვიყიდე, საკუთარი ჭა აქვთ. ჭა ომის დროსვე ამოვთხარეთ. ადრე გაზის გათბობა ჰქონდათ, მაგრამ შეშაზე გადავიყვანეთ. ვემზადებით,“ ამბობს ოლექსანდრი.
დამატებითი რეპორტაჟი: გალია რუდიკი

















