რა ვქნათ ქვეყანაში, სადაც გაერთიანებულ სამეფოში ყველაზე მდიდარ 56 ადამიანს იმდენივე ქონება აქვს, რამდენიც ყველაზე ღარიბ 27 მილიონ ადამიანს? რა ვქნათ სამყაროში, რომელმაც სულ ახლახან თავისი პირველი ტრილიონერის დაბადება იხილა? რა ვქნათ ეპოქაში, როცა შეგიძლია ტელეკომუნიკაციების კომპანიის მფლობელს მის მრავალმილიონფუნტიან ჰაიდ-პარკის აპარტამენტში ინტერვიუ ჩამოართვა, ხოლო სასწრაფო დახმარების წინა ხაზის თანამშრომელი იძულებულია იცხოვროს საკუთარ ფურგონში, რომელიც ბრისტოლის გარეუბნის ქუჩაზეა გაჩერებული?
გარი სტივენსონმა იცის, რა უნდა ვქნათ. ის ამის შესახებ თითქმის მისიონერული ენთუზიაზმით საუბრობს. გარის ზუსტად უთხრეს, რა უნდა გაეკეთებინა, მას შემდეგ, რაც ქალაქში ქონება დააგროვა იმაზე ფსონის დადებით, რომ 2011 წლის ფინანსური და მიმდინარე ევროზონის კრიზისების შემდეგ ქვეყნის ეკონომიკა მალე არ გამოცოცხლდებოდა. გაერთიანებულ სამეფოს ქონების გადასახადი სჭირდება — მისი რეკომენდაციაა 2% ყველაფერზე, რასაც ვინმე 10 მილიონ ფუნტზე ზემოთ ფლობს. ეს წელიწადში დაახლოებით 24 მილიარდ ფუნტს მოიტანდა, რომლის დახარჯვაც შეიძლებოდა NHS-ზე, ხელმისაწვდომ საცხოვრებელზე ან — გარისთვის სასურველ ვარიანტზე, რადგან ეს უფრო პირდაპირ გადაანაწილებდა იმ სიმდიდრეს, რომელსაც ეს 56 ადამიანი და მათი მსგავსნი აგროვებენ — „ჩვეულებრივი ადამიანებისთვის“ გადასახადების შემცირებაზე.
სტივენსონი ასეთი გადასახადის აქტიური მხარდამჭერია მას შემდეგ, რაც ქალაქი დატოვა, სინდისის ქენჯნით შეპყრობილმა იმ კარიერის გამო, რომელიც ეფუძნებოდა სარგებლის მიღებას იმ დემოგრაფიული ჯგუფის მზარდი გაჭირვებიდან, რომლის ნაწილშიც თავად გაიზარდა, როგორც მუშათა კლასის ბიჭი 80-იანი წლების ბოლოსა და 90-იანი წლების დასაწყისში ილფორდში. მისი გარდაქმნის ამბავი მოთხრობილია მის 2024 წლის ბესტსელერ ავტობიოგრაფიაში The Trading Game, ხოლო ახლა ის ამ იდეას ავრცელებს YouTube-ის არხით, სხვა მედიაგამოჩენებით და ამ ერთსაათიანი დოკუმენტური ფილმით How to Get Filthy Rich With Gary Stevenson.
ქონების გადასახადი ძლიერი, მარტივი და მიმზიდველი იდეაა (ვვარაუდობ, ჩემს აუდიტორიაში ამ 56-დან ძალიან ბევრი არ იქნება), გზა იმ უზარმაზარი, უმეტესობასთვის აშკარად ამორალური და არამდგრადი უფსკრულის შესამცირებლად, რომელიც რამდენიმე მდიდარსა და მილიონობით და მილიონობით ღარიბს შორის არსებობს. სტივენსონის ბექგრაუნდიც და Garynomics-ის წარმოშობაც თითქმის ისეთივე მიმზიდველია. თუმცა, სანამ მის დიდ იდეას შევაფასებთ, ორი მთავარი დაბრკოლება გვხვდება.
პირველი ის არის, რომ სტივენსონი მიმზიდველი წამყვანი არ არის. მასში არის რაღაც მოზარდული თავდაჯერებულობა, რომელიც ეკრანზე ცუდად ჩანს და მაყურებელში ერთგვარ ბრძოლა-გაქცევის რეაქციას იწვევს, ნაცვლად იმისა, რომ ჩართულობა წაახალისოს. მის საუბარსა და სტილს გამსჭვალული მკაცრი იდეალიზმი ახალგაზრდობაში მაინც უფრო მისაღებია, რადგან იქ მაინც ეკუთვნის, მაგრამ 39 წლის კაცზე ნაკლებად კარგად ჯდება — ზრდასრულებს უნდა ჰქონდეთ თავდაჯერებულობა, გამოცდილება და სიბრძნე, რაც მეტს სთავაზობს.
მეორე ის არის, რომ მას თითქმის ყველა რესპონდენტი აჯობებს და ამარცხებს კიდეც. ტელეკომუნიკაციების მაგნატი ბასიმ ჰაიდარი, რომელიც შარშან სათაურებში მოხვდა იმით, რომ კონსერვატიული პარტიიდან რეფორმისკენ გადაიხარა და შემოწირულობებიც იქ გადაიტანა, ამას თავაზიანობით აკეთებს. ის სტივენსონს სთხოვს, უპასუხოს კითხვას, რას იზამდა მაშინ, როცა მის მიერ შემოთავაზებული გადასახადი მისნაირ ინვესტორებს აიძულებდა, მთელი ფული ბრიტანეთიდან გაეტანათ და უფრო მეგობრული ადგილი ეპოვათ. მიწის 28-ე თაობის მფლობელი ფრენსის ფულფორდი (დიახ, იმ F**king Fulfords-ისა და Life is Toff-ის ცნობილი სახე, თუმცა აქ ნაკლებად ექსცენტრულ რეჟიმში) ამას მკვახე ხუმრობით აკეთებს („შენ მიერ გამოყენებული მაჩვენებლების საფუძვლად აღებული ღირებულებები ჩამოიშლება! ეს ნოდილენდია — არ იმუშავებს“) და კითხვებით, თუ როგორ გადაიხდიან მასავით ქონებით მდიდარი, მაგრამ შემოსავლით ღარიბი ადამიანები. Andrew Henderson of Nomad Capitalist, რომელიც კლიენტებს ურჩევს, როგორ შეამცირონ საგადასახადო ვალდებულებები ქვეყნიდან ქვეყანაში გადასვლით, ამას სუფთა აგრესიით აკეთებს („არ მგონია, ცხოვრება სამართლიანი იყოს და ვფიქრობ, ეს ფუნდამენტურად აღიზიანებს იმ ადამიანებს, რომლებიც უთანასწორობაზე საუბრობენ, რადგან თქვენ თავს მდიდარი ადამიანების ფულზე უფლებამოსილად მიიჩნევთ“). საგადასახადო იურისტი და მრჩეველი დენ ნაიდლი პროგრამის ბოლოს საბოლოო დარტყმას აყენებს, როცა ყველაფრის ძირეულ პრობლემას აჯამებს, რაც მანამდე ითქვა. „თქვენ არ შეგიძლიათ,“ ეუბნება ის სტივენსონს მშვიდად, მაგრამ მტკიცედ, „უთანასწორობაზე თქვენი ემოციური რეაქცია გამოყოთ იმაზე რაციონალური შეფასებისგან, თუ რა არის ამისთვის საუკეთესო ინსტრუმენტები.“
სწორედ აქ შეიძლებოდა დაწყებულიყო მართლაც გამორჩეული დოკუმენტური ფილმი. იმის ნაცვლად, რომ სტივენსონი დაბნეული დარჩენილიყო და მათგან არც ერთზე დამაჯერებელი პასუხი არ ჰქონოდა (ნუთუ არ მოამზადეს? კამერის წინ გაიყინა? უბრალოდ ზედმეტად დიდხანს ქადაგებდა უკვე დარწმუნებულებისთვის და დაავიწყდა, როგორია გამოწვევის წინაშე დგომა? თუ ნაიდლი მართალია თავის გაღიზიანებულ დასკვნაში, რომ „არანაირი მტკიცებულება არ არსებობს, რომ ამაზე ოდესმე გიფიქრიათ!“), შეიძლებოდა გვქონოდა ერთი საათი, როცა მას ნამდვილ ექსპერტთან ერთად უფრო ფართო საკითხებში გაატარებდნენ და ამ პროცესში ყველას რაღაც ახალს გვასწავლიდნენ. ამ გზით კი ეს მხოლოდ ოდნავ შემარცხვენელი დროის ფლანგვა გამოვიდა.
