ევროკომისიას სურს უზრუნველყოს, რომ არცერთ უცხო მთავრობას ან კომპანიას არ ჰქონდეს წვდომა "მოკვლის გადამრთველზე", რათა გამორთოს ან დაარღვიოს კონტინენტზე სასიცოცხლო ტექნიკური სერვისები, როგორც აშშ-სა და ჩინეთზე დამოკიდებულების შემცირების მცდელობის ნაწილი.
ოთხშაბათს, დონალდ ტრამპთან შესაძლო შემდგომი დაძაბვის რისკის ქვეშ, ევროკომისიამ განაცხადა, რომ ბლოკს სჭირდება დამოკიდებულების შემცირება ღრუბლოვანი გამოთვლების, ხელოვნური ინტელექტისა და ნახევარგამტარული წარმოების უცხოურ მომწოდებლებზე.
ევროკავშირის დაუცველობა გამოაშკარავდა გასულ წელს, როდესაც ჩინეთმა შეაჩერა ნახევარგამტარული ექსპორტი, თითქმის შეაჩერა ევროპის საავტომობილო ინდუსტრია. იმავდროულად, არსებობს შეშფოთება, რომ ტრამპმა ან მომავალმა აშშ-ს პრეზიდენტმა შეიძლება გამოიყენოს "მოკვლის გადამრთველი", რათა შეწყვიტოს აშშ-ს ღრუბლოვანი გამოთვლითი სერვისები ღამით, ან მოითხოვოს პროვაიდერებისთვის მგრძნობიარე მონაცემების გადაცემა.
ჰენა ვირკუნენმა, ევროკომისიის ვიცე-პრეზიდენტმა ტექნიკური სუვერენიტეტისთვის, თქვა, რომ 2018 წლის აშშ-ს Cloud Act - რომელიც ფედერალურ ხელისუფლებას საშუალებას აძლევს წვდომა მიიღონ აშშ-ს პროვაიდერების მიერ სხვა ქვეყნებში შენახულ მონაცემებზე ეროვნული უსაფრთხოების მიზეზების გამო - "არ შეესაბამებოდა ჩვენს წესებს აქ".
ვირკუნენმა თქვა, რომ ევროკავშირი "არ გეგმავდა იზოლირებულად მუშაობას და ყველაფრის წარმოებას" საკუთარ თავზე, მაგრამ უნდა დაედგინა "რისკიანი დამოკიდებულებები" იმის უზრუნველსაყოფად, რომ მგრძნობიარე სერვისები და მონაცემები, რომლებიც დაკავშირებულია უსაფრთხოებასთან და სამართალდამცავ ორგანოებთან, კონტროლდებოდა ევროპაში.
ევროკავშირს უნდა ჰქონდეს "მოკვლის გადამრთველის შესაძლებლობა", თქვა მან და დასძინა, რომ "ძალიან რთული" იქნებოდა აშშ-ს კომპანიებისთვის მკაცრი ევროკავშირის კრიტერიუმების დაკმაყოფილება ღრუბლოვანი გამოთვლითი სერვისების მიწოდებისთვის ისეთ სფეროებში, როგორიცაა თავდაცვა.
ევროკავშირი დამოკიდებული იყო უცხოურ პროვაიდერებზე ციფრული პროდუქტებისა და სერვისების, ინფრასტრუქტურისა და ინტელექტუალური საკუთრების 80%-ზე მეტით, განაცხადა კომისიამ, რაც ქმნის "ტექნოლოგიურ დამოკიდებულებას".
წინადადებები, რომელთა შეთანხმებაც წევრ სახელმწიფოებსა და ევროპარლამენტს მოუწევს, შესაძლოა გახსნას ახალი ფრონტი აშშ-ს ადმინისტრაციასთან მიმდინარე დაძაბულობის ფონზე, რომელმაც გააკრიტიკა ევროკავშირის ციფრული რეგულაციები და რეგულარულად დაემუქრა მოკავშირეებს ტარიფებით.
წინადადებების თანახმად, ევროკავშირის წევრი სახელმწიფოები ვალდებულნი იქნებიან ჩაატარონ რისკის შეფასება მათი ღრუბლოვანი გამოთვლითი სერვისების პროვაიდერებისთვის მგრძნობიარე სფეროებში, როგორიცაა თავდაცვა, სისხლის სამართლის მართლმსაჯულება და საზღვრის მართვა. თუ სერვისი სარისკოდ ჩაითვლებოდა, ხელისუფლებას შეეძლო მოეთხოვა პროვაიდერების შეცვლა.
პროექტის კანონში ვარაუდობენ, რომ აშშ-ს ღრუბლოვან პროვაიდერებს, რომლებიც მუშაობენ ევროკავშირში, შეიძლება მოეთხოვოთ ევროკავშირის მონაცემთა დაცვის წესების დაცვა და იმის დამტკიცება, რომ ისინი არ იქნებიან იძულებულნი გადასცენ ევროკავშირის მონაცემები აშშ-ს ხელისუფლებას.
აშშ-ს კომპანიებს შეუძლიათ ამტკიცონ, რომ მათ უკვე დაარსებულ ერთეულებს ევროკავშირში აკმაყოფილებენ ევროკავშირის სუვერენიტეტის მოთხოვნები.
ლარა ნატალემ, ბრიუსელის ბაზაზე არსებული "მომავლის თაობების ცენტრის" უფროსი დირექტორის საჯარო საქმეთა უფროსმა, თქვა: "ისინი მომდევნო თვეებში დიდ ფულს დახარჯავენ, რათა შეეცადონ ლობირება, შეეცადონ შექმნან საერთო პოზიციები, შეეცადონ განათავსონ თავი ახალი სუვერენიტეტის დისკუსიის მხარეს."
კომპიუტერისა და კომუნიკაციების ინდუსტრიის ასოციაციამ, რომლის წევრებიც არიან Amazon და Google, განაცხადა, რომ კომისიამ წარმოადგინა "საშიში რეცეპტი ბაზრის თანდათანობითი დახურვისთვის", რომელიც სანდო პროვაიდერებს ევროკავშირის ბაზრის ნაწილებიდან განდევნიდა.
კომისია ასევე სურს გააძლიეროს ევროპის ხელოვნური ინტელექტის ინფრასტრუქტურა მონაცემთა ცენტრების მშენებლობის დაჩქარებით და ევროპული ნახევარგამტარული წარმოების ხელშეწყობით, ტექნოლოგიის განვითარების რბოლაში აშშ-სა და ჩინეთს დაეწიოს.
თუმცა, ოლივიე დარბუნმა, HEC Paris-ის ასოცირებულმა პროფესორმა, ეჭვი შეიტანა ევროკავშირში "დაწინაურებული საწარმოო ობიექტის" აშენების გეგმებში ყველაზე მოწინავე ნახევარგამტარებისა და ხელოვნური ინტელექტის ჩიპებისთვის. ევროკავშირში ასეთი ჩიპების აშენება არ იყო რეალისტური "იმ ვადებში, რომელიც მათ სჭირდებათ აშშ-სთან დასაწევად და თუნდაც შეეცადონ მათ დაუპირისპირდნენ ხელოვნური ინტელექტის ლიდერობის თვალსაზრისით", - თქვა მან. თუმცა, სხვა ჩიპების - RAM ჩიპებისა და მეხსიერების ჩიპების აშენება, რომელთა გლობალური დეფიციტიც ახლა არსებობს - მაინც შეიძლება სასარგებლო იყოს.
მიუხედავად იმისა, რომ 2023 წელს მიიღო ევროპული ჩიპების აქტი, ევროკავშირი აწარმოებს მსოფლიოს ნახევარგამტარების მხოლოდ 10%-ს და თითქმის მთლიანად დამოკიდებულია აშშ-სა და აღმოსავლეთ აზიაზე ყველაზე მოწინავე ჩიპებისთვის, მათ შორის ხელოვნური ინტელექტის ჩიპებისთვის. მოწინავე ხელოვნური ინტელექტის ჩიპების დასამზადებლად საჭირო ქარხნების აშენება მრავალწლიანი, მრავალმილიარდდოლარიანი ძალისხმევაა.
მონაცემთა ცენტრების სიმძლავრის გასამმაგების გეგმის ფარგლებში ხუთ-შვიდ წელიწადში, კომისია დანერგავს რეიტინგების სისტემას ენერგიის ეფექტურობის უზრუნველსაყოფად ენერგიის მშიერი ობიექტებისთვის. ის ასევე შექმნის "აჩქარების ზონებს" მონაცემთა ცენტრებისთვის დაჩქარებული ნებართვის შეთავაზებისთვის.
დარმუნმა თქვა, რომ წინადადებები, როგორც ჩანს, გვერდს უვლის კითხვას, თუ როგორ შეუძლია ევროკავშირს დააკავშიროს მონაცემთა ცენტრების მშენებლობა მის კლიმატის მიზნებთან: "ძალიან მალე ეს იქნება ევროპაში, ისევე როგორც აშშ-ში, სადაც ხალხი შეშფოთებულია, რომ მონაცემთა ცენტრებმა შეიძლება გააფუჭოს მათი ელექტროენერგიის გადასახადი - და კლიმატის ტრაექტორია დაზარალდება ამის გამო."
