
ვაშინგტონი -- აშშ-ისა და ევროპის ოფიციალური პირები უფრო მეტად უახლოვდებიან უკრაინის მშვიდობის ჩარჩოზე შეთანხმებას, სადაც ვაშინგტონი მზადაა განიხილოს NATO-ს ტიპის უსაფრთხოების გარანტიები, ხოლო აშშ-ის წარმომადგენელი ჯარედ კუშნერი აცხადებს, რომ მოსკოვი შესაძლოა receptive იყოს ამ იდეის მიმართ.
თუმცა, რუსეთმა ეჭვქვეშ დააყენა ეს მტკიცება, ხოლო ბერლინში უკრაინელი და დასავლელი ოფიციალური პირების მონაწილეობით გამართული მოლაპარაკებები მნიშვნელოვან კითხვებს უპასუხოდ ტოვებს, მათ შორის: როგორ იქნება დაცული უკრაინა რუსეთის ახალი თავდასხმისგან, შეინარჩუნებს თუ არა ტერიტორიულ მთლიანობას და რა დათმობებზე შეიძლება იყოს საჭირო შეთანხმება.
ევროპელი ლიდერები ცდილობენ მშვიდობის მოლაპარაკებებში აშშ-ის, უკრაინისა და რუსეთის გვერდით საკუთარი როლის გაძლიერებას, ხოლო აშშ-ის წარმომადგენელი სტივ ვიტკოფი ამბობს, რომ „მნიშვნელოვანი სამუშაო ჯერ კიდევ დარჩენილია“.
ვიტკოფი, რომელიც ბერლინის შეხვედრას 19 ნოემბერს დაესწრო კუშნერთან ერთად, პრეზიდენტ დონალდ ტრამპის სიძესთან ერთად, მოხასიათა მოლაპარაკებები როგორც „ღია და პროდუქტიული“. მისი თქმით, ტრამპი მიზნად ისახავს ომის დასრულებას ისე, რომ უკრაინის უსაფრთხოება და სუვერენიტეტი იყოს დაცული და კონფლიქტის განმეორება თავიდან აცილებული.
„მოწადინებულთა კოალიციის“ შეხვედრა, რომელიც იმ ქვეყნების ჯგუფს აერთიანებს, რომლებიც უკრაინას სამხედრო და სხვა სახის დახმარებას უწევენ, გერმანიის კანცლერმა ფრიდრიხ მერცმა უმასპინძლა და მას უკრაინის პრეზიდენტი ვოლოდიმირ ზელენსკი და სხვა ლიდერები ესწრებოდნენ. შეხვედრის მიზანი იყო დასავლეთის მხარდაჭერის გაძლიერება კიევისთვის და ევროპის როლის უზრუნველყოფა აშშ-ის ხელმძღვანელობით მშვიდობის პროცესში.
კუშნერმა გაამჟღავნა აშშ-ის ადმინისტრაციის ხედვა უკრაინის ომისშემდგომ უსაფრთხოებაზე, აღნიშნა, რომ ვაშინგტონმა მიაღწია პროგრესს რუსეთის მხრიდან NATO-ს კოლექტიური თავდაცვის პრინციპის მსგავსი გარანტიის მიღების საკითხში — ანუ იმ ვალდებულებაში, რომლის მიხედვითაც ერთ წევრზე თავდასხმა ყველა წევრზე თავდასხმად ითვლება.
„ამერიკისთვის, მეხუთე მუხლის მსგავსი უსაფრთხოების გარანტიის მიცემა მართლაც ძალიან, ძალიან მნიშვნელოვანი საკითხია,“ — განაცხადა მან და დაამატა, რომ ტრამპი მზადაა განიხილოს ეს იდეა, თუ ის აშშ-ის ინტერესებს ემსახურება და ფართო უსაფრთხოების პაკეტის ნაწილია.
კუშნერის თქმით, ვაშინგტონმა მოსკოვს „კომფორტული“ გარემო შეუქმნა ამ კონცეფციასთან დაკავშირებით, არგუმენტით, რომ რუსეთიც არ სურს ახალი ომი ამჟამინდელი კონფლიქტის შემდეგ. თუმცა, მან აღიარა, რომ სკეპტიციზმი მოსკოვის განზრახვებთან დაკავშირებით კვლავ არსებობს.
რუსეთი, რომელიც ნებისმიერი მშვიდობის შეთანხმებაში უკრაინის NATO-ში გაწევრიანების აკრძალვას მოითხოვს, უარყოფითად გამოეხმაურა მოსკოვის მიერ მეხუთე მუხლის მსგავსი გარანტიების მიღების შესაძლებლობას უკრაინისთვის.
„მინდა ვთქვა, რომ ფორმულის ძიება კიევისთვის NATO-ში 'კვაზი-წევრობის' ან ამ სფეროში, ბრჭყალებში, 'კრეატიული გადაწყვეტის' ძიება ჩვენთვის მიუღებელი ვარიანტია,“ — განაცხადა რუსეთის საგარეო საქმეთა მინისტრის მოადგილემ სერგეი რიაბკოვმა 20 ნოემბერს.
„კიევმა და დასავლეთმა უნდა აღიარონ ჩვენი მოთხოვნის არამოლაპარაკებადი ხასიათი, რომ [უკრაინა] NATO-ში არ უნდა გაწევრიანდეს,“ — ციტირებს რიაბკოვს საინფორმაციო სააგენტო ინტერფაქსი. „როდესაც ეს მოხდება, ვფიქრობ, უსაფრთხოების გარანტიების საკითხი შეიძლება, ერთგვარად, განხილული იყოს.“
პენტაგონის წარმომადგენელი ამბობს, რომ უკრაინის ომი, სავარაუდოდ, გაგრძელდება ზამთრის განმავლობაში, მიუხედავად შუამავლობის მცდელობებისა
მეხუთე მუხლის მსგავსი გარანტია შეიძლება NATO-ს კოლექტიური თავდაცვის ვალდებულების ელემენტებს იმეორებდეს, უკრაინის ალიანსში გაწევრიანების გარეშე. მისი სანდოობა დამოკიდებული იქნება სამართლებრივ ვალდებულებებზე, სამხედრო მოწყობაზე და მონაწილე ქვეყნების მზადყოფნაზე, რომ რუსეთის ახალი თავდასხმის შემთხვევაში რეაგირება მოახდინონ.
ამასობაში, საფრანგეთის პრეზიდენტმა ემანუელ მაკრონმა უკრაინის მოკავშირეებს მოუწოდა, გადახედონ NATO-ში გაწევრიანების საკითხს და არ დაეყრდნონ მხოლოდ ალტერნატიულ უსაფრთხოების მექანიზმებს.
„რუსეთის პოზიციის მაქსიმალისტური ხასიათის ფონზე, ვფიქრობ, საჭიროა უკრაინის NATO-ში გაწევრიანების საკითხის ხელახლა გახსნა,“ — განაცხადა მაკრონმა.
მაკრონმა ასევე მოუწოდა, სასწრაფოდ მიეწოდოს უკრაინას საჰაერო თავდაცვის სისტემები და გადამჭერი საშუალებები, რათა დაიცვან უკრაინელი მშვიდობიანი მოსახლეობა და კრიტიკული ინფრასტრუქტურა რუსეთის რაკეტებისა და დრონების თავდასხმებისგან.
ერთობლივი განცხადება ბერლინის შეხვედრის შემდეგ, გერმანიის, საფრანგეთის, ბრიტანეთისა და უკრაინის ლიდერებმა კიდევ ერთხელ დაადასტურეს, რომ კიევმა უნდა მიიღოს ძლიერი, სამართლებრივად სავალდებულო უსაფრთხოების გარანტიები, როგორც კი ცეცხლის შეწყვეტა ძალაში შევა.
შემოთავაზებული ჩარჩო შეიძლება მოიცავდეს მუდმივ სამხედრო, ფინანსურ და ტექნიკურ დახმარებას, აშშ-ის ხელმძღვანელობით ცეცხლის შეწყვეტის მონიტორინგის მექანიზმში მონაწილეობას და ევროპის ხელმძღვანელობით მრავალეროვნულ ძალას, რომელსაც ვაშინგტონი დაუჭერს მხარს.
ფართო ევროპული მიმოხილვა: ევროპის უშედეგო ძიება უკრაინის მშვიდობის წარმომადგენლისთვის; ევროკავშირის უსაფრთხოების ზომები მონტენეგროსთვის
ეს ძალა შეიძლება უზრუნველყოს დამამშვიდებელი ზომები ხმელეთზე, ზღვაზე და ჰაერში, ასევე დაეხმაროს უკრაინის შეიარაღებული ძალების კონსოლიდაციას. ლიდერები ასევე ხედავენ სამართლებრივად სავალდებულო ვალდებულებას, რომელიც ეროვნული პროცედურების მიხედვით იქნება მიღებული, რუსეთის ახალი თავდასხმის შემთხვევაში მშვიდობისა და უსაფრთხოების აღდგენის ზომების მიღებაზე.
მოსკოვი ღიად ეწინააღმდეგება დასავლეთის ჯარების განთავსებას უკრაინაში უსაფრთხოების გარანტიების ფარგლებში, პოზიცია, რომელიც პრეზიდენტმა ვლადიმირ პუტინმა ამ კვირაში კიდევ ერთხელ გაიმეორა.
ერთობლივ განცხადებაში ხაზგასმულია, რომ უკრაინის სუვერენიტეტი, ტერიტორიული მთლიანობა და უსაფრთხოების მექანიზმების არჩევის უფლება უნდა იყოს პატივისცემული. ასევე უარყოფილია საერთაშორისო საზღვრების ძალით შეცვლა.
კოალიციამ პირობა დადო, რომ გააგრძელებს სამხედრო და ფინანსურ მხარდაჭერას კიევისთვის და გაზრდის ეკონომიკურ ზეწოლას მოსკოვზე, მათ შორის ზომებს რუსეთის ენერგეტიკული შემოსავლების, კრიპტოვალუტის ტრანზაქციების, უკანონო ფინანსური ნაკადებისა და სამხედრო-სამრეწველო კომპლექსის წინააღმდეგ.
ევროპელმა ლიდერებმა ასევე მოითხოვეს ენერგეტიკული ცეცხლის შეწყვეტა ზამთრის პერიოდში და მექანიზმი, რომელიც დაიცავს საკვების ექსპორტს შავი ზღვის გავლით, რადგან რუსეთის თავდასხმები უკრაინის ენერგომომარაგებას ემუქრება და ომი კვლავ არღვევს საზღვაო ვაჭრობას.
პუტინს არ გამოუჩენია სურვილი უკრაინის ომის დასრულებისკენ, ამბობს მაიკ პომპეო
მერცმა განაცხადა, რომ მშვიდობის შემდგომი მოლაპარაკებები მალე გაიმართება, სადაც ევროპა აშშ-ის, რუსეთისა და უკრაინის გვერდით მიიღებს მონაწილეობას. მან შესაძლო ნეიტრალურ ადგილად არაბთა გაერთიანებული საემიროები დაასახელა.
კუშნერმა აღნიშნა, რომ ტრამპს სურს შეთანხმება, რომელიც ევროპისა და უკრაინის მონაწილეობით იქნება შემუშავებული და არა ვაშინგტონის მიერ ერთპიროვნულად დაწესებული. „პრეზიდენტ ტრამპს სურს შეთანხმება, სადაც ევროპა მის გვერდით იქნება,“ — თქვა მან.
დიპლომატიური ძალისხმევა მიმდინარეობს ვაშინგტონში ტრამპის ბოლო შეხვედრების კრიტიკის ფონზე, სადაც ის რუსეთის პრეზიდენტ ვლადიმირ პუტინს და ჩინეთის ლიდერ სი ძინპინს შეხვდა.
ტრამპი პუტინს და სი ძინპინს შეხვდა უპრეცედენტო სამმხრივ სამიტზე შენჟენში, ჩინეთში, 19 ნოემბერს, თუმცა breakthrough არ იქნა მიღწეული რუსეთის ომის დასრულების საკითხში უკრაინაში. აშშ-ჩინეთ-რუსეთის ერთობლივ განცხადებაში ომზე არ იყო საუბარი.
აშშ-ის სენატის უმაღლესი დემოკრატი ჩაკ შუმერი შეაფასა სამმხრივი შეხვედრა როგორც დიპლომატიური სირცხვილი, არგუმენტით, რომ ტრამპმა უკრაინისა და საერთაშორისო უსაფრთხოების საკითხებზე არსებითი ვალდებულებები ვერ მიიღო. სენატის საგარეო პოლიტიკის უმაღლესი დემოკრატი ჟან შაჰინი ამბობს, რომ პუტინის დამარცხება უკრაინაში კვლავაც აუცილებელია აშშ-ის ეროვნული უსაფრთხოებისთვის.
ტრამპი, სი და პუტინი ქმნიან ისტორიას, მაგრამ breakthrough არ არის: 4 მთავარი დასკვნა სამმხრივი სამიტიდან
წარმომადგენელთა პალატის საგარეო საქმეთა კომიტეტის უმაღლესი დემოკრატი გრეგორი მიკსი განაცხადა, რომ სამიტმა არ წაახალისა ბირთვული გაუვრცელებლობა, არ დაასრულა რუსეთის ომი და არ შეეხო ჩინეთის ადამიანის უფლებების დარღვევებს.
რესპუბლიკელი სენატორი ტომ ტილისი ასევე სვამს კითხვებს მოსკოვისა და პეკინის განზრახვებზე, ხოლო წარმომადგენელი დონ ბეიკონი ტრამპის მიდგომას აკრიტიკებს, ამბობს, რომ რესპუბლიკელები ტრადიციულად რუსეთისა და ჩინეთის წინააღმდეგ იდგნენ.
დემოკრატი სენატორი ტიმ კეინი წარადგინა რეზოლუცია, რომელიც ადმინისტრაციისგან პასუხებს ითხოვს რუსეთის საწვავის შესყიდვებზე, სანქციების შემსუბუქებაზე და უკრაინისთვის საჰაერო თავდაცვის საბრძოლო მასალის მიწოდების დაგვიანებაზე. მან დასძინა, რომ რუსეთის საწვავის შეძენა მოსკოვს ომის დაფინანსების შემოსავლებს აძლევს.
ალექს რაუფოღლუ არის RFE/RL-ის უფროსი კორესპონდენტი ვაშინგტონში.

















