რძეზე გავრცელებული სკეპტიციზმის მიუხედავად, ეს პროდუქტი კვლავ ერთ-ერთ ყველაზე სრულფასოვან საკვებად მიიჩნევა. მართალია, მისი წარმოების შესახებ სხვადასხვა ვარაუდმა ბევრ ადამიანს დააეჭვა, თუმცა ფაქტია, რომ სწორი ინფორმაციის მიღება და პროდუქტის ეტიკეტის წაკითხვა მნიშვნელოვანია. ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაცია რეკომენდაციას უწევს დღეში სამი პორცია რძის ან რძის პროდუქტების მიღებას, რაც კიდევ ერთხელ უსვამს ხაზს მის მნიშვნელობას ყოველდღიურ რაციონში.
რძე მდიდარია აუცილებელი საკვები ნივთიერებებით, მათ შორის ცილებითა და მინერალებით, როგორიცაა კალციუმი, ფოსფორი და თუთია. ეს კომპონენტები ხელს უწყობს ძვლებისა და კბილების ჯანმრთელობას. სპეციალისტების შეფასებით, სამი ჭიქა რძე სრულად ფარავს მოზრდილი ადამიანის ყოველდღიურ კალციუმის მოთხოვნას. ამასთანავე, რძეში არსებული ნივთიერებები მნიშვნელოვან როლს თამაშობს ორგანიზმის მოდუნებასა და ძილის გაუმჯობესებაში, რადგან ტრიპტოფანი ხელს უწყობს სეროტონინის გამომუშავებას.
ორსულობის პერიოდში რძე განსაკუთრებით სასარგებლოა, რადგან უზრუნველყოფს ნაყოფის განვითარებისთვის საჭირო ცილებსა და კალციუმს. ასევე, ფიზიკური დატვირთვის შემდეგ რძის მიღება ეხმარება ორგანიზმს კუნთების აღდგენასა და ჰიდრატაციაში. კვლევების მიხედვით, რძე დადებითად მოქმედებს მეტაბოლიზმზე, ხელს უწყობს ქოლესტერინის დონის კონტროლს და შესაძლოა სიმსუქნისა და დიაბეტის მართვაშიც დაეხმაროს ორგანიზმს. კალციუმის, კალიუმისა და მაგნიუმის ერთობლივი მოქმედება კი ამცირებს მაღალი არტერიული წნევის რისკს და იცავს ძვლებს ასაკთან დაკავშირებული დასუსტებისგან.
კვლევები ასევე მიუთითებს, რომ რძეში არსებული კალციუმი, ვიტამინი D და ცილები შეიძლება ამცირებდეს კიბოს, განსაკუთრებით მსხვილი ნაწლავის კიბოს რისკს. მსოფლიოში რძის პროდუქტების მოხმარება ძალიან მაღალია და წლიურად დაახლოებით 479 მილიონ ტონას აღწევს. ისტორიული მონაცემების მიხედვით, ადამიანმა რძის გამოყენება დაახლოებით 11 000 წლის წინ დაიწყო, მას შემდეგ რაც ძუძუმწოვრების მოშინაურება მოხდა.
რაც შეეხება დამუშავებას, პასტერიზაცია რძის საკვებ ღირებულებას თითქმის არ ცვლის. ულტრა პასტერიზაციის დროს მცირდება მხოლოდ ვიტამინი C და ისიც დაახლოებით 10–20 პროცენტით. შესაბამისად, პასტერიზებული და UHT რძე დამატებით ადუღებას არ საჭიროებს, რადგან უკვე დამუშავებულია მავნე ბაქტერიებისგან. ასევე არ არსებობს მეცნიერული საფუძველი მოსაზრებისათვის, რომ რძე და მანგო ერთად არ უნდა მივიღოთ.
მიუხედავად სარგებლისა, არსებობს გარკვეული შეზღუდვებიც. რძემ შესაძლოა გაზარდოს ლორწოს გამომუშავება და გაციების ან გრიპის დროს მისი მიღება რეკომენდებული არ არის. ის ასევე ერთ-ერთი გავრცელებული ალერგენია. ზოგიერთი კვლევის მიხედვით, რძემ შეიძლება გაამწვავოს ისეთი მდგომარეობები, როგორიცაა ართრიტი, ბრონქიტი და რინიტი. გარდა ამისა, შესაძლებელია კუჭის პრობლემების გამწვავებაც, მათ შორის გასტრიტის, რადგან თავდაპირველი ეფექტის შემდეგ მჟავიანობის გამომუშავება იზრდება.
ლაქტოზის აუტანლობა კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი ფაქტორია. ამ შემთხვევაში ორგანიზმს არ გააჩნია საკმარისი ფერმენტი ლაქტაზა, რომელიც რძის შაქრის დაშლას უზრუნველყოფს. თუმცა დღეს უკვე არსებობს დაბალლაქტოზიანი და ლაქტოზისგან თავისუფალი პროდუქტები, რაც ასეთ ადამიანებს საშუალებას აძლევს, რძის პროდუქტები კვლავ გამოიყენონ.
რაც შეეხება გავრცელებულ მითს, რომ კატებს რძე უყვართ, სპეციალისტები აღნიშნავენ, რომ მათთვის რძის მიღება რეკომენდებული არ არის, მიუხედავად იმისა, რომ ეს მოსაზრება ფართოდ არის გავრცელებული.
