სამხრეთ აფრიკელებმა ოთხშაბათს დაიწყეს ხმის მიცემა მუნიციპალიტეტების არჩევნებში, რომლებიც შესაძლოა აფრიკის ეროვნული კონგრესისთვის (ANC) ახალი დანაკარგების მიზეზი გახდეს.
ნელსონ მანდელას პარტია, რომელიც ქვეყნის სათავეშია აპარტეიდის დასრულების შემდეგ, ბოლო ათწლეულის განმავლობაში პოპულარობის მკვეთრ ვარდნას განიცდის. წინა ადგილობრივ არჩევნებში, 2021 წელს, ANC-მა პირველად მიიღო ხმების 50%-ზე ნაკლები, ხოლო ბოლო გამოკითხვები მიუთითებს, რომ ამჯერად შესაძლოა 40%-ზეც ჩამოიშალოს.
ოთხშაბათის არჩევნები იმართება მზარდი უკმაყოფილების ფონზე, რომელიც გამოწვეულია საჯარო სერვისების ჩავარდნით — მათ შორის წყლისა და ელექტროენერგიის არასანდო მიწოდებით, მაღალი დანაშაულის დონით, უმუშევრობითა და ხელმისაწვდომი საცხოვრებლის დეფიციტით. არადოკუმენტირებული მიგრაციის საკითხიც მნიშვნელოვანი თემაა რამდენიმე საარჩევნო კამპანიაში.
ეს არჩევნები, რომელსაც საზოგადოებრივი განწყობის ინდიკატორად მიიჩნევენ 2029 წლის ეროვნული არჩევნების წინ, გადაწყვეტს, ვინ უხელმძღვანელებს სამხრეთ აფრიკის რვა მთავარ ქალაქს, 44 რაიონულ მუნიციპალიტეტსა და 205 ადგილობრივ საბჭოს.
ბრძოლა იოჰანესბურგისთვის
ერთ-ერთი მთავარი საარჩევნო არენა იოჰანესბურგია. ეკონომიკური ცენტრი ამჟამად მყიფე ANC-ის კოალიციის მიერ იმართება, თუმცა გამოკითხვები აჩვენებს, რომ ლიბერალური დემოკრატიული ალიანსი (DA), რომელიც სამხრეთ აფრიკის მეორე უდიდესი პარტიაა, შესაძლოა აქ ყველაზე მეტი ხმა მიიღოს.
DA-მ იოჰანესბურგის მერობის კანდიდატად წარადგინა ყოფილი ეროვნული ლიდერი ჰელენ ზილე. ასევე, DA-სგან ელოდებიან, რომ შეინარჩუნებს კონტროლს კეიპტაუნში.
სხვა ყურადღების ცენტრშია ტშვანე, სადაც მდებარეობს ადმინისტრაციული დედაქალაქი პრეტორია, და პორტული ქალაქი დურბანი, სადაც ყოფილი პრეზიდენტის, ჯეიკობ ზუმას MK პარტია ძლიერ კონკურენციას უწევს.
ამომრჩევლები პირდაპირ არ ირჩევენ მერებს — ისინი ირჩევენ მუნიციპალიტეტის საბჭოს წევრებს, რომლებიც შემდეგ მერებს და ადმინისტრაციებს ნიშნავს ქალაქების მართვისთვის.
ANC-ის პოპულარობის ვარდნა
მიუხედავად იმისა, რომ ANC-ს კვლავ ჰყავს ერთგული მხარდამჭერები აპარტეიდის დასრულებაში შეტანილი წვლილის გამო, სულ უფრო მეტი სამხრეთ აფრიკელი დაღლილია მუდმივი პრობლემებით, როგორიცაა უმუშევრობა, ელექტროენერგიის გათიშვები და წყლის დეფიციტი.
„მუნიციპალიტეტების ჩავარდნებმა შეამცირა საზოგადოებრივი ნდობა და რწმენა დემოკრატიული მმართველობის მიმართ,“ — განაცხადა პრეზიდენტმა სირილ რამაფოსამ, რომელმაც აღიარა პარტიის შეცდომები, თუმცა ოპტიმიზმიც გამოხატა: „ეს არჩევნები შესაძლებლობაა, რომ სიტუაცია შემოვაბრუნოთ.“
ANC-მა 30-წლიანი საპარლამენტო უმრავლესობა დაკარგა 2024 წლის ეროვნულ არჩევნებში, რის გამოც DA-სთან და რამდენიმე სხვა პარტიასთან ეროვნული კოალიციის შექმნა მოუწია.
ANC-ის პოპულარობის კიდევ უფრო ვარდნა ადგილობრივ დონეზე ნიშნავს, რომ რამდენიმე ქალაქში შესაძლოა მყიფე კოალიციური მთავრობები ჩამოყალიბდეს.
29 მილიონზე მეტი მოქალაქეა რეგისტრირებული ხმის მისაცემად, თუმცა 2021 წლის მუნიციპალიტეტების არჩევნებში მათგან ნახევარზე ნაკლებმა მიიღო მონაწილეობა.
საიდანაც ხმის მიცემა ადგილობრივი დროით საღამოს 9 საათზე (19:00 GMT) დასრულდება, შედეგები კვირას გახდება ცნობილი.
