ორი ირანელი მამაკაცი ბრიტანეთში ოპოზიციონერ ჟურნალისტებზე ჯაშუშობისთვის, ირანის რევოლუციური გვარდიის დავალებით, დამნაშავედ ცნეს.
ბრიტანეთის ანტიტერორისტული პოლიციის განცხადებით, ეს საქმე ირანის მხრიდან მტრული აქტივობის გაძლიერებაზე მიუთითებს, რაც ბოლო დროს განსაკუთრებით აქტუალური გახდა მას შემდეგ, რაც უსაფრთხოების ინციდენტი მოხდა RAF Fairford-ის ავიაბაზაზე — ეს ბაზა აშშ-ის საჰაერო ძალების ერთ-ერთი მთავარი ოპერაციული ობიექტია ევროპაში.
ორივე მამაკაცი, რომლებიც 40-იან წლებში არიან, გასულ წელს დააკავეს, თუმცა ირანმა მათ წინააღმდეგ წაყენებული ბრალდებები არაერთხელ უარყო.
რას დაადგინა სასამართლომ?
ლონდონის ვულვიჩის კრაუნ-სასამართლომ ერთ-ერთ ირანელ მოქალაქეს ბრალი მხოლოდ ჟურნალისტებზე ჯაშუშობაში კი არა, არამედ მათზე ძალადობრივი თავდასხმის დაგეგმვაშიც წაუყენა.
მეორე პირს თავდასხმის დაგეგმვაში ბრალი წარედგინა, თუმცა საბოლოოდ მხოლოდ ჟურნალისტებზე ჯაშუშობისთვის სცნეს დამნაშავედ.
დამნაშავედ ცნობილმა ერთ-ერთმა ბრალდებულმა განაცხადა, რომ იძულებით მოქმედებდა, რადგან მის ოჯახს ემუქრებოდნენ, ხოლო მეორემ თქვა, რომ არ იცოდა, მისი ქმედებები ირანის დაზვერვას ეხმარებოდა.
მესამე ბრალდებული, 57 წლის ირანელი მამაკაცი, ყველა ბრალდებაში გაამართლეს.
მამაკაცებს ბრალად ედებოდათ ქმედებები, რომლებიც სავარაუდოდ ისლამური რევოლუციური გვარდიის (IRGC) დახმარებას ისახავდა მიზნად — ეს არის ირანის მრავალპროფილური სამხედრო ძალა, რომელიც ქვეყნის რელიგიურ ხელმძღვანელობასთან უფრო ახლოს დგას და უფრო გავლენიანად ითვლება, ვიდრე რეგულარული შეიარაღებული ძალები.
დიდმა ბრიტანეთმა IRGC ოფიციალურად ეროვნული უსაფრთხოების საფრთხედ ივლისში გამოაცხადა, რაც ნიშნავს, რომ ორგანიზაციის მხარდაჭერა ან დახმარება ახალი ეროვნული უსაფრთხოების და სახელმწიფო საფრთხეების წესების მიხედვით, 14 წლამდე თავისუფლების აღკვეთით ისჯება.
ამ საქმეზე განაჩენი ჯერ არ გამოუტანიათ და ის დეკემბრის შუა რიცხვებშია დაგეგმილი.
„ეს იყო წინასწარ დაგეგმილი ოპერაცია, რომლის მიზანიც ირანის რეჟიმის კრიტიკოსებზე ჯაშუშობა იყო,“ — განაცხადა ფრენკ ფერგიუსონმა, ბრიტანეთის კრაუნ-პროკურატურის სპეციალური დანაშაულებისა და ანტიტერორისტული განყოფილების ხელმძღვანელმა.
ორი მამაკაცი ბრალდებული იყო იმაში, რომ ისინი სტუმრობდნენ სამიზნე პირებთან დაკავშირებულ მისამართებს, იღებდნენ ფოტოებსა და ვიდეოებს და იყენებდნენ ისეთ პლატფორმებს, როგორიცაა ChatGPT, რათა ინტერნეტში მათზე ინფორმაცია მოეპოვებინათ.
„საბედნიეროდ, ბრალდებულები შეჩერდნენ მანამდე, სანამ თავდასხმა განხორციელდებოდა,“ — აღნიშნა პროკურორმა ფერგიუსონმა.
ანტიტერორისტული პოლიციის უფროსმა ვიკი ევანსმა განაცხადა, რომ ოპერაციას IRGC ან ირანის დაზვერვის „შუალედური პირები“ ხელმძღვანელობდნენ.
ირანის მთავრობა ბრალდებებს არაერთხელ უარყოფდა, ხოლო საგარეო საქმეთა მინისტრმა აბას არაღჩიმ განაცხადა, რომ „შეძრწუნებული“ იყო ამ სამი პირის გასული წლის მაისში დაკავებით.
არა პირველი შეთქმულება Iran International-ის წინააღმდეგ
2023 წლის ბოლოდან მოყოლებული, ირანულენოვანი ტელეარხის, Iran International-ის წინააღმდეგ ოთხი საქმე აღიძრა.
2024 წლის ივლისში ორი რუმინელი მამაკაცი ჟურნალისტზე თავდასხმისთვის დააპატიმრეს — მათ ჟურნალისტი საკუთარ სახლთან დაჭრეს.
მაუწყებლის მფლობელი კომპანიის, Volant Media-ს წარმომადგენელმა განაცხადა, რომ ხუთშაბათის განაჩენები „არ ხდის ჩვენს ჟურნალისტებს უფრო უსაფრთხოდ, სანამ ირანის ისლამური რესპუბლიკა მათ მიმართ სიკვდილის მუქარებსა და ძალადობის კამპანიას აგრძელებს.“
Iran International-მა ასევე გაავრცელა ინფორმაცია, რომ სამიზნე პირებს შორის ბრიტანელი ბარისტერიც იყო.
რა სხვა ნიშნები არსებობს ირანის მტრული აქტივობის შესახებ დიდ ბრიტანეთში?
ბრიტანეთის სამართალდამცავები ბოლო წლებში ირანის მტრული აქტივობის ზრდაზე საუბრობენ, განსაკუთრებით მას შემდეგ, რაც აშშ-ის სამხედრო ოპერაციები თეირანის წინააღმდეგ წელს დაიწყო.
ყველაზე გამორჩეული შემთხვევაა ბრიტანეთის ბრალდება, რომ ირანი სექტემბერში RAF Fairford-ის ბაზაზე თავდასხმის მცდელობის უკან იდგა, რის შემდეგაც აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა ბაზიდან რამდენიმე შორ მანძილზე მოქმედი ბომბდამშენი გაიყვანა.
https://www.dw.com/en/uk-5-arrested-after-major-incident-near-fairford-air-base/a-79447992
https://www.dw.com/en/us-pulls-bombers-out-of-uks-fairford-airbase-after-arrests/a-79541731
ამ კვირაში აშშ-ში სამი მამაკაცი დაადანაშაულეს ამ შეთქმულებასთან დაკავშირებით,
https://www.dw.com/en/us-charges-3-alleged-iranian-operatives-over-plots-targeting-jewish-communities-and-a-uk-airbase/a-79913543
მაშინ როცა კიდევ ორი პირი ბრალდებებს ბრიტანეთში ელის.
ამას გარდა, ბრიტანეთის შიდა დაზვერვის სამსახურის MI5-ის ხელმძღვანელმა კენ მაკკალუმმა ოქტომბერში განაცხადა, რომ ირანთან დაკავშირებულ ოპერაციებს გასულ წელს 50-ზე მეტი დაკავება მოჰყვა. მისი თქმით, ე.წ. სახელმწიფო საფრთხეების ცნობილი შემთხვევები ათ წელიწადში ოთხჯერ გაიზარდა.
ანტიტერორისტული პოლიციის უფროსმა ევანსმა აღნიშნა, რომ ამ ტენდენციის გაგრძელებას ელოდება.
საფრანგეთმა ამ კვირაში ირანი დაადანაშაულა ოქტომბერში ასობით სუპერმარკეტში მაცივრების კიბერშეტევაში,
https://www.dw.com/en/iran-denies-french-fridge-cyberattack-hacking/a-79910206
თუმცა ირანმა მონაწილეობა უარყო.
ევროპის ქვეყნები ბოლო წლების გეოპოლიტიკური დაძაბულობის ფონზე, რუსეთთან ერთად, ირანის მხრიდან ე.წ. ჰიბრიდული ომის ტაქტიკების მიმართ განსაკუთრებულ სიფრთხილეს იჩენენ. ახალი ტექნოლოგიები, როგორიცაა იაფი დრონები და AI, ასეთ საქმიანობას უფრო იაფს, ძნელად კვალიფიცირებადს და პოტენციურად უფრო ეფექტურს ხდის.
