სამედიცინო საქველმოქმედო ორგანიზაცია „Médecins Sans Frontières“ (MSF) აფრთხილებს, რომ ასობით მილიონი დოლარი, რომელიც კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში ებოლას წინააღმდეგ ბრძოლისთვის იყო განკუთვნილი, ადრესატებამდე არ აღწევს.
MSF-ის განცხადებით, მიუხედავად იმისა, რომ ეპიდემია კვლავ „უკონტროლოა“, არსებობს „მნიშვნელოვანი აცდენა“ გამოყოფილ თანხებსა და იმ რესურსებს შორის, რომლებიც რეალურად „პაციენტებს, წინა ხაზის მუშაკებსა და თემებს“ მიეწოდებათ.
„მიუხედავად იმისა, რომ რეაგირებისათვის უზარმაზარი თანხებია გამოყოფილი, ბევრი წინა ხაზის თანამშრომელი იძულებულია, ეპიდემიის შეკავებას ცარიელი ხელებითა და ჯიბეებით ცდილობდეს,“ — ნათქვამია ორგანიზაციის ანგარიშში.
მაისში ეპიდემიის გამოცხადების შემდეგ, კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში ებოლათი 11 000 ადამიანი დაინფიცირდა და 5 400-ზე მეტი გარდაიცვალა.
ეს ეპიდემია ებოლას ისტორიაში მეორე ყველაზე მომაკვდინებელია.
MSF მოუწოდებს კონგოს მთავრობასა და გაეროს სააგენტოებს, „გააძლიერონ ზედამხედველობა და ანგარიშვალდებულება“, რათა უკვე გამოყოფილი თანხები ეფექტიანად იქნას გამოყენებული.
ეს გულისხმობს „რეაგირების პერსონალის სათანადოდ მომზადებას, ანაზღაურებას, აღჭურვას და მხარდაჭერას, ასევე რესურსების მიმართვას იმ რეგიონებში, სადაც საჭიროება ყველაზე დიდია,“ — აღნიშნავს ორგანიზაცია.
MSF-ის გაფრთხილება ემატება აფრიკის დაავადებათა კონტროლისა და პრევენციის ცენტრის (Africa CDC) გასულ თვეში გამოთქმულ შეშფოთებას, როდესაც ორგანიზაციამ განაცხადა, რომ ებოლას რეაგირებისათვის გამოყოფილი 962 მილიონი დოლარიდან 700 მილიონი დოლარი (527 მილიონი გირვანქა სტერლინგი) გაუჩინარებულია.
იმ დროს, Africa CDC-ის ხელმძღვანელმა ჟან კასეიამ აღნიშნა, რომ ჯერ ადრეა ეს თანხების გაფლანგვად შეფასდეს და საკითხი უფრო გამჭვირვალობისა და ფინანსური ანგარიშგების სერიოზულ პრობლემად დაახასიათა.
ანგარიშში MSF ასახელებს „იმ შემთხვევებს, როდესაც ჯანდაცვის მუშაკებს ან არ უხდიან ხელფასს, ან არ არიან გადამზადებულნი, სასწრაფო დახმარების მანქანები საწვავის გარეშე რჩება, ხოლო წინა ხაზის თანამშრომლებს არ აქვთ საჭირო მარაგები ან მხარდაჭერა“.
ასევე აღნიშნულია ებოლას მონიტორინგის „საპროცედურო ჯგუფები, რომლებიც მხოლოდ ქაღალდზე არსებობს და რეალურად ადგილზე არ ჩანს“.
„ჩვენი გუნდები ხშირად გაოგნებულნი რჩებიან იმ დისფუნქციებით, რასაც სხვადასხვა რეგიონში აწყდებიან. რეაგირების დაწყებიდან ექვსი თვის შემდეგ, ეს მდგომარეობა უბრალოდ მიუღებელია,“ — განაცხადა MSF-ის პრეზიდენტმა ჯავიდ აბდელმონეიმმა.
ებოლას გავრცელების შეჩერების ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი გზა კონტაქტების მოძიებაა — ყველა იმ პირის პოვნა და იზოლაცია, ვინც ინფიცირებულთან კონტაქტში იყო. „მიუხედავად იმისა, რომ ამ კრიტიკულ საქმიანობაზე ოფიციალურად გამოყოფილია რესურსები, მონიტორინგი კვლავ სერიოზულ პრობლემად რჩება,“ — აცხადებს MSF და ამატებს, რომ გარდაცვალებების ორი მესამედი ხდება თემებში და არა სამკურნალო ცენტრებში.
ბრიტანელი ეპიდემიოლოგის, ნილ ფერგიუსონის თქმით, შემთხვევების ნახევარზე მეტი დაუდგენელია, რაც ნიშნავს, რომ ეპიდემია, სავარაუდოდ, კიდევ ერთი წელი გაგრძელდება, იუწყება სააგენტო Reuters.
MSF ასევე გამოთქვამს შეშფოთებას „ზედმეტი კონცენტრაციის“ გამო გარკვეულ რეგიონებში, რის გამოც სხვა, უფრო საჭირო ადგილები უყურადღებოდ რჩება.
ორგანიზაციის თქმით, რეაგირება „ძალიან ნელია“ ჩრდილოეთ კივუს პროვინციაში, მაშინ როცა ო-უელე „დრამატულად უგულებელყოფილია“.
ორივე პროვინციაში MSF-მა დააფიქსირა, რომ გუნდებს „არ აქვთ საკმარისი რესურსი ეფექტური რეაგირებისთვის“, ხოლო სამედიცინო დაწესებულებებს აკლიათ აუცილებელი ნივთები, როგორიცაა წყალი, ქლორი ან ტრიააჟის სისტემები.
„ამან ზოგიერთი დაწესებულება დაავადების ახალი გადაცემის კერებად აქცია, ნაცვლად იმისა, რომ ისინი ეპიდემიის შეკავებაში წვლილს შეიტანდნენ,“ — აცხადებს MSF.
ეპიდემიის ეპიცენტრი აღმოსავლეთ კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაშია, რომელიც ათწლეულების განმავლობაში კონფლიქტებით არის დაზარალებული და ზოგიერთი დაზარალებული ტერიტორია ამბოხებულების კონტროლქვეშაა.
რეგიონში ძალიან ცოტა კარგი გზა არსებობს, რაც გადაადგილებას მნიშვნელოვნად ართულებს.
ბოლო ეპიდემია, რომელიც ვირუსის ბუნდიბუჯიოს სახეობით არის გამოწვეული, კონგოს საზღვრებს გასცდა და შემთხვევები დაფიქსირდა კენიაში, უგანდასა და ნიგერიაში.
ოთხშაბათს, კენიაში ებოლათი ინფიცირებული ბოლო პაციენტი გაეწერა კლინიკიდან, რაც მნიშვნელოვანი ეტაპია აღმოსავლეთ აფრიკის ქვეყანაში დაავადების შეკავების მცდელობებში.
ბუნდიბუჯიოს სახეობა შედარებით იშვიათია და მის წინააღმდეგ დამტკიცებული ვაქცინა ან მკურნალობა არ არსებობს — თუმცა მიმდინარეობს კლინიკური კვლევები.
მეტი სიახლე აფრიკის კონტინენტიდან იხილეთ BBCAfrica.com-ზე.
გამოგვყევით Twitter-ზე @BBCAfrica, Facebook-ზე BBC Africa ან Instagram-ზე bbcafrica.
