საერთაშორისო სამედიცინო ორგანიზაცია „Médecins Sans Frontières“ (MSF) აცხადებს, რომ კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში ებოლას წინააღმდეგ ბრძოლისათვის გამოყოფილი ასობით მილიონი დოლარი ადრესატებამდე არ აღწევს.
MSF-ის ანგარიშში ნათქვამია, რომ მიუხედავად იმისა, რომ ეპიდემია კვლავ „უკონტროლოა“, ფრონტის ხაზზე მომუშავე პერსონალი უხელფასოდ რჩება, სათანადო მომზადების გარეშეა და აუცილებელი რესურსების დეფიციტს განიცდის.
ანგარიშში ასევე აღნიშნულია, რომ ზოგიერთ შემთხვევაში სასწრაფო დახმარების მანქანებს საწვავი აღარ აქვთ.
მაისში ეპიდემიის გამოცხადების შემდეგ, კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში ებოლას 5,400-ზე მეტი ადამიანი ემსხვერპლა, ხოლო ინფიცირებულთა რაოდენობა 11,000-ს აღწევს.
ეს ეპიდემია ისტორიაში მეორე ყველაზე მომაკვდინებელია.
MSF მოუწოდებს კონგოს მთავრობასა და გაეროს სააგენტოებს, „გააძლიერონ კონტროლი და ანგარიშვალდებულება“, რათა უკვე გამოყოფილი თანხები ეფექტურად იქნეს გამოყენებული.
ორგანიზაციის თქმით, ეს ნიშნავს „საგანგებო რეაგირების პერსონალის სათანადოდ მომზადებას, ანაზღაურებას, აღჭურვას და მხარდაჭერას, ასევე რესურსების მიმართვას იმ რეგიონებში, სადაც საჭიროება ყველაზე მაღალია“.
BBC-მა კომენტარი სთხოვა კონგოს მთავრობას.
MSF-ის გაფრთხილება ემატება აფრიკის დაავადებათა კონტროლისა და პრევენციის ცენტრის (Africa CDC) გასულ თვეში გამოთქმულ შეშფოთებას, როდესაც ორგანიზაციამ განაცხადა, რომ ებოლას წინააღმდეგ რეაგირებისათვის გამოყოფილი $962 მილიონიდან $700 მილიონი (527 მილიონი ფუნტი სტერლინგი) გაურკვეველია.
იმ დროს Africa CDC-ის ხელმძღვანელმა ჟან კასეიამ აღნიშნა, რომ ჯერ ადრეა ეს თანხების გაფლანგვად შეფასდეს და საკითხი უფრო სერიოზული გამჭვირვალობისა და ფინანსური ანგარიშგების პრობლემაა.
კონგოს ჯანდაცვის მინისტრმა ასევე გამოთქვა შეშფოთება, რომ დახმარების სააგენტოებს ევალებათ თავიანთი საქმიანობის დეტალების წარდგენა, რათა სამინისტრომ შეძლოს კონტროლი, თუმცა მხოლოდ 22%-მა შეასრულა ეს მოთხოვნა.
„ჩვენი მოთხოვნა ნათელია: გამჭვირვალობა უნდა იყოს სრული. რეაგირება ეფუძნება ერთიან გეგმას, ერთიან ბიუჯეტს და ერთიან კოორდინაციას“, — განაცხადა ჯანდაცვის მინისტრმა სამუელ-როჟერ კამბამ სოციალურ ქსელ X-ზე.
MSF-ის ანგარიშში ნათქვამია: „მიუხედავად რეაგირებისათვის გამოყოფილი უზარმაზარი თანხებისა, ბევრი ფრონტის ხაზზე მომუშავე ცდილობს ეპიდემიის შეკავებას ცარიელი ხელებით და ცარიელი ჯიბეებით“.
ასევე მოხსენიებულია ებოლას მონიტორინგის „სათვალთვალო ჯგუფები, რომლებიც მხოლოდ ქაღალდზე არსებობენ და ადგილზე არ ჩანან“.
„ჩვენი ჯგუფები ხშირად გაოცებულნი რჩებიან იმ დისფუნქციებით, რასაც სხვადასხვა რეგიონში ხედავენ. რეაგირების დაწყებიდან ექვსი თვის შემდეგ, ეს მდგომარეობა უბრალოდ მიუღებელია“, — განაცხადა MSF-ის პრეზიდენტმა ჯავიდ აბდელმონეიმმა.
ებოლას გავრცელების შეჩერების ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი მეთოდია კონტაქტების მოძიება — ყველა იმ პირის გამოვლენა, ვინც ინფიცირებულთან კონტაქტში იყო და მათი იზოლაცია.
„მიუხედავად იმისა, რომ ამ კრიტიკული აქტივობისათვის ოფიციალურად გამოყოფილია რესურსები, მონიტორინგი კვლავ სერიოზულ პრობლემად რჩება“, — აცხადებს MSF და დასძენს, რომ გარდაცვალების ორი მესამედი ხდება საზოგადოებაში, არა სამკურნალო ცენტრებში.
ბრიტანელი ეპიდემიოლოგის, ნილ ფერგიუსონის თქმით, შემთხვევების ნახევარზე მეტი დაუდგენელია, რაც ნიშნავს, რომ ეპიდემია, სავარაუდოდ, კიდევ ერთი წელი გაგრძელდება, იტყობინება Reuters.
MSF ასევე აღნიშნავს, რომ „ზედმეტად კონცენტრირებული“ ძალისხმევა ხდება გარკვეულ რეგიონებში, მაშინ როცა სხვა, უფრო საჭირო ადგილები უყურადღებოდ რჩება.
ორგანიზაციის თქმით, რეაგირება „ძალიან ნელა“ მიმდინარეობს ჩრდილოეთ კივუს პროვინციაში, ხოლო ოტ-უელე „საგრძნობლად უგულებელყოფილია“.
ორივე პროვინციაში MSF-მა დააფიქსირა, რომ ჯგუფები „არასაკმარისად არიან უზრუნველყოფილი ეფექტური რეაგირებისთვის“, ხოლო სამედიცინო დაწესებულებებს აკლიათ აუცილებელი ნივთები, როგორიცაა წყალი, ქლორი ან ტრაჟირების სისტემა.
„ამან ზოგიერთი დაწესებულება დაავადების ახალი გადაცემის ცენტრად აქცია, ნაცვლად იმისა, რომ იყოს მოვლის ადგილი, რომელიც ეპიდემიის შეკავებას უწყობს ხელს“, — ნათქვამია MSF-ის ანგარიშში.
ეპიდემიის ეპიცენტრი აღმოსავლეთ კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაშია, რომელიც ათწლეულების განმავლობაში კონფლიქტით არის დაზარალებული, ხოლო ზოგიერთი დაზარალებული ტერიტორია მეამბოხეთა კონტროლქვეშაა.
რეგიონში ძალიან ცოტა კარგი გზა არსებობს, რაც გადაადგილებას მნიშვნელოვნად ართულებს.
ხუთშაბათს, გაერო და მთავრობა გააფრთხილეს, რომ ებოლას ყველაზე მეტად დაზარალებული რეგიონები ასევე მძიმე საკვების კრიზისს განიცდის, სადაც თითქმის 10 მილიონი ადამიანი სასწრაფო დახმარებას საჭიროებს.
უახლესი ეპიდემია, რომელიც ვირუსის ბუნდიბუჯიოს შტამით არის გამოწვეული, კონგოს საზღვრებს გასცდა და შემთხვევები დაფიქსირდა კენიაში, უგანდასა და ნიგერიაში.
ოთხშაბათს, კენიაში ებოლათი ინფიცირებული ბოლო პაციენტი გაეწერა, რაც მნიშვნელოვანი ეტაპია აღმოსავლეთ აფრიკის ქვეყანაში დაავადების შეკავების მცდელობაში.
ბუნდიბუჯიოს შტამი შედარებით იშვიათია და მის წინააღმდეგ დამტკიცებული ვაქცინა ან მკურნალობა არ არსებობს — თუმცა მიმდინარეობს კლინიკური კვლევები.
დამატებითი ინფორმაცია ემერი მაკუმენოსგან, კინშასაში
მეტი სიახლეებისთვის აფრიკის კონტინენტზე ეწვიეთ BBCAfrica.com-ს.
გამოგვყევით Twitter-ზე @BBCAfrica, Facebook-ზე BBC Africa ან Instagram-ზე bbcafrica
