
დანიის პარლამენტმა ერთხმად დაამტკიცა ახალი არქტიკული უსაფრთხოების პაქტი გრენლანდიას, დანიასა და აშშ-ს შორის, რაც, როგორც იმედოვნებენ, ახალ ეტაპს ჩაუყრის საფუძველს ურთიერთობებში მას შემდეგ, რაც დონალდ ტრამპმა ნახევრად ავტონომიური ტერიტორიის ოკუპაციით დაიმუქრა.
შეთანხმება, რომელსაც სექტემბერში, რამდენიმე თვიანი მოლაპარაკებების შემდეგ, ხელი მოაწერეს აშშ-ს პრეზიდენტმა და გრენლანდიისა და დანიის პრემიერ-მინისტრებმა, იენს-ფრედერიკ ნილსენმა და მეტე ფრედერიკსენმა, განაახლებს 1951 წლის თავდაცვის შეთანხმებას და აშშ-ს აძლევს წყალქვეშა წვდომას გრენლანდიაზე, ასევე კონკრეტულ ნებართვას სარაკეტო თავდაცვის სისტემის აშენებაზე.
შეთანხმება ასევე აღიარებს გრენლანდიას, როგორც ყოფილ დანიურ კოლონიას, თანასწორ პარტნიორად და განსაზღვრავს, რომ თუ ის სრულად დამოუკიდებელი გახდება დანიისგან, ნატოში დარჩება.
მას შემდეგ, რაც ამ თვეში გრენლანდიის პარლამენტმა უკვე დაამტკიცა შეთანხმება, დანიის საგარეო საქმეთა მინისტრის, ლარს ლიოკე რასმუსენის თქმით, შეთანხმების ძალაში შესასვლელად დარჩენილია მხოლოდ ტრამპის მიერ აშშ-ს კონგრესისთვის შეტყობინების გაგზავნა.
„ჩვენ უკვე გადავჭერით ჩვენი ნაწილის საკითხი,“ – განაცხადა ლიოკე რასმუსენმა კანონპროექტის მიღების შემდეგ. „ეს პოზიტიური განვითარებაა, რადგან ყველა გაურკვევლობა გრენლანდიის გარშემო მოიხსნა და მომავალი თანამშრომლობისთვის სწორი ჩარჩო შეიქმნა.“
თუმცა, მან გააფრთხილა, რომ აშშ-სთან ნდობა დაზიანებულია. „შესაბამისად, წინ დიდი სამუშაოა ნდობის აღსადგენად. მაგრამ ეს მოხდება შეთანხმების ფარგლებში, რაც კარგია,“ – აღნიშნა მან.
შეთანხმების ხელმოწერამდე ტრამპმა განაცხადა, რომ აშშ „დაუყოვნებლივ დაიწყებდა გრენლანდიის შესაბამის ნაწილში დიდი სამხედრო ყოფნის განვითარებას“. თუმცა, ლიოკე რასმუსენმა ხუთშაბათს თქვა, რომ აშშ-ს ჯერ არ უცნობებია დანიისთვის ახალი სამხედრო ბაზების შექმნის გეგმების შესახებ.
აშშ-ს ელჩმა დანიაში, კენ ჰაუერიმ, სოციალურ ქსელში დაწერა, რომ „აღფრთოვანებულია, რადგან დანიის პარლამენტმა დღეს ერთხმად, 109-0, დაამტკიცა გრენლანდიის უსაფრთხოების შეთანხმება“.
განცხადებაში მან აღნიშნა: „აშშ-ს სახელით მივესალმები დანიის პარლამენტის ძლიერ მხარდაჭერას ისტორიული აშშ-დანია-გრენლანდიის თავდაცვის შეთანხმების რატიფიცირებისადმი, რაც გზას უხსნის მის ძალაში შესვლას.
„შეთანხმება უდიდესი მიღწევაა, რომელიც აახლებს ჩვენს პარტნიორობას მომავლის უსაფრთხოების გამოწვევებისთვის და აძლიერებს აშშ-ს, დანიის სამეფოს, მათ შორის გრენლანდიისა და მთლიანად ნატოს უსაფრთხოებას.“
მან დაამატა: „მადლობა დანიელ და გრენლანდიელ კოლეგებს შეთანხმების მოლაპარაკებებში გატარებული მრავალი საათისთვის, რამაც გაგვხადა უფრო დაცულები, ძლიერები და უსაფრთხოები. მოუთმენლად ველოდები თანამშრომლობის გაღრმავებას შეთანხმების განხორციელებისას და დანიის სამეფოს მეგობრებთან და მოკავშირეებთან სხვა საერთო პრიორიტეტების წინ წაწევას.“
აშშ-ს, დანიასა და გრენლანდიას შორის – და მთლიანად ნატოს ალიანსში – ურთიერთობები უპრეცედენტო დაძაბულობის ქვეშ მოექცა ტრამპის მხრიდან არქტიკული ტერიტორიის მიტაცების არაერთი მუქარის ფონზე, რამაც დანია აშშ-ს შესაძლო შეჭრისთვის მოამზადა.
მუქარის მასშტაბი იანვარში იმდენად სერიოზულად აღიქვეს, რომ კოპენჰაგენმა, გავრცელებული ინფორმაციით, გრენლანდიაში სისხლის პაკეტები და ასაფეთქებელი ნივთიერებები გაგზავნა, რათა საჭიროების შემთხვევაში ასაფეთქებლად გაენადგურებინათ ასაფრენი ბილიკები აშშ-ს თავდასხმის შემთხვევაში.


















