ყველა ქვეყნის ეროვნული უსაფრთხოება საფრთხის ქვეშაა კლიმატის კრიზისის გამო, რადგან „სამეცნიერო ფანტასტიკის“ სცენარები მასობრივი განადგურების შესახებ უკვე რეალობად იქცა, ხოლო წიაღისეული საწვავისგან გამოწვეული ეკონომიკური შოკები ახლა უკვე გამონაკლისი კი არა, არამედ ნორმაა — ამაზე მსოფლიოს ლიდერებს თურქეთში გამართულ შეხვედრაზე გააფრთხილებს დიდი ბრიტანეთის საგარეო საქმეთა მინისტრი.
ედ მილიბენდი ოთხშაბათს, გაეროს კლიმატის სამიტზე Cop31, განაცხადებს, რომ უსაფრთხოებისა და თავდაცვის მიზნები კლიმატური ქმედებების ახალი „საზღვარია“, რადგან პლანეტის სწრაფი გათბობა გამოიწვევს საკვების დეფიციტს, მასშტაბურ ეკონომიკურ არეულობას, მიგრაციასა და კონფლიქტებს.
„ეროვნული უსაფრთხოება კლიმატური ქმედებების ბრძოლის შემდეგი საზღვარია; ის სცენარები, რომლებიც ადრე სამეცნიერო ფანტასტიკის სფეროდ ითვლებოდა, ახლა ყოველდღიურ სიახლეებში ჩვეულებრივი მოვლენაა,“ — განუცხადა მილიბენდმა Guardian-ს, სანამ მსოფლიოს ლიდერებისა და მთავრობების წინაშე სიტყვით გამოვიდოდა ანტალიაში.
„უნდა ვთქვათ პირდაპირ, რომ კლიმატის კრიზისი ერთ-ერთი უდიდესი ეროვნული უსაფრთხოების საფრთხეა, რომელსაც ვაწყდებით. საკვების უსაფრთხოება, ინფრასტრუქტურისთვის არსებული საფრთხეები და მოსახლეობის გადაადგილება [ყველაფერი ეს კლიმატის კრიზისის შედეგია],“ — აღნიშნა მან.
კონსერვატორებისა და რეფორმების პარტიის (Reform UK) მისამართით, რომლებიც ცდილობენ გააუქმონ სათბურის გაზების შემცირების ძალისხმევა, მან დაამატა: „ისინი, ვინც კლიმატის საკითხზე თვალებს ხუჭავენ, ჩვენი ეროვნული უსაფრთხოების რისკის ქვეშ აყენებენ.“
მილიბენდი თურქეთში სამშაბათ საღამოს ჩავიდა ორდღიანი ლიდერების სამიტის სეგმენტისთვის, რომელიც ოთხშაბათსა და ხუთშაბათს გაიმართება Cop31-ის ორკვირიანი მოლაპარაკებების ფარგლებში, რომელიც ორშაბათს დაიწყო.
დიდი ბრიტანეთის პრემიერ-მინისტრი, ენდი ბერნჰემი, სავარაუდოდ, ოთხშაბათს გაემგზავრება და ხუთშაბათს რიგ ორმხრივ შეხვედრებს გამართავს სხვა ქვეყნების ლიდერებთან.
ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი, ენტონი ალბანეზე, და თურქეთის პრეზიდენტი, რეჯეფ თაიფ ერდოღანი, ოთხშაბათს გახსნიან ლიდერების სამიტის სესიას. სიტყვით გამოვლენ გაეროს გენერალური მდივანი, ანტონიო გუტერეში, ბრაზილიის პრეზიდენტი ლუის ინასიო ლულა და სილვა (რომელმაც გასულ წელს უმასპინძლა Cop-ს) და ეთიოპიის პრემიერ-მინისტრი, აბი აჰმედი, რომელიც მომავალ წელს უმასპინძლებს შეხვედრას.
თუმცა, რამდენიმე წამყვანი ქვეყნის ლიდერი ამ წლის Cop-ს აცდენს, მათ შორის არიან ჩინეთის სი ძინპინი, ინდოეთის ნარენდრა მოდი, საფრანგეთის ემანუელ მაკრონი და გერმანიის ფრიდრიხ მერცი. ევროკომისიის პრეზიდენტი, ურსულა ფონ დერ ლაიენი, დაესწრება სამიტს.
მილიბენდი ამტკიცებს, რომ მსოფლიომ ახლა უნდა მიიღოს წარსულში, ბოლო სამი ათწლეულის განმავლობაში, ნახშირბადის ემისიების შემცირების წარუმატებლობის შედეგები. „ეს კატასტროფაა როგორც ადამიანებისთვის, ისე პლანეტისთვის და ჩვენ უნდა გავიაზროთ მისი შედეგები,“ — განაცხადებს ის ოთხშაბათს Cop31-ზე. „ეს მილიარდობით ადამიანს მოუტანს გაჭირვებასა და დაუცველობას.“
ის აღნიშნავს, რომ უკვე გარდაუვალია გლობალური დათბობის კრიტიკული ზღვარის — ინდუსტრიულ წინა პერიოდთან შედარებით 1.5°C-ის — „გადაჭარბება“, რადგან ტემპერატურამ ამ ნიშნულს უკვე ორი წელია გადააჭარბა და ნაკლებად სავარაუდოა, რომ მნიშვნელოვნად დაიწიოს. ეს „გადაჭარბება“ საჭიროებს უფრო მკაცრ პოლიტიკას, რათა გათბობა არ დაჩქარდეს და მომდევნო ათწლეულებში ტემპერატურა უსაფრთხო ნიშნულზე დავაბრუნოთ.
მილიბენდის თქმით, წიაღისეული საწვავის შოკები, როგორიცაა ნავთობის ფასის მკვეთრი ზრდა ირანის ომის დაწყების შემდეგ, რამაც ინფლაციის ზრდა და ცენტრალური ბანკების საპროცენტო განაკვეთების მომატება გამოიწვია, კიდევ უფრო მეტ ზიანს მიაყენებს მსოფლიოს.
მან Guardian-ს განუცხადა: „გლობალური დაუცველობის ახალი ეპოქა ნიშნავს, რომ წიაღისეული საწვავის შოკები ახლა უკვე ნორმაა — წიაღისეული საწვავის რყევები აქ დარჩება. ჯერ რუსეთი, ახლა ირანი, შემდეგ სხვები — მათ ამოიცნეს გლობალური ბოთლის ყელები და სისტემური გადაჭარბებული დამოკიდებულება [წიაღისეულ საწვავზე], რაც მსოფლიოს ქვეყნების დაუცველობას აჩენს.“
მისი თქმით, ერთადერთი გამოსავალია სათბურის გაზების ემისიების შემცირების ზომების გაძლიერება და ექსტრემალური ამინდის შედეგებისადმი მდგრადობის გაზრდა. „მომავალი წელი იქნება კლიმატური ბრძოლის წელი, როდესაც მთავრობები, მოძრაობები და თემები მთელ მსოფლიოში გაერთიანდებიან ჩვენი საერთო სახლის დასაცავად.“
მილიბენდი მოუწოდებს მეტი ინვესტიციის ჩადებას სუფთა ენერგიაში და მის გამოყენებას ტრანსპორტისა და გათბობისთვის, ასევე გადაუდებელ ზომებს მეთანის — ძლიერი სათბურის გაზის — შესამცირებლად და ტყეების დაცვისა და გაფართოებისკენ.
თუმცა, ბერნჰემის მთავრობა დიდ ბრიტანეთში კრიტიკის ქვეშაა ბოლო და მოსალოდნელი პოლიტიკის ცვლილებების გამო, რომლებიც, აქტივისტების თქმით, ქვეყანას 2050 წლისთვის სათბურის გაზების ნულოვანი ემისიის მიზნიდან აცდენს და ცუდ მაგალითს აძლევს დანარჩენ მსოფლიოს.
მთავრობა გეგმავს, შეასუსტოს ავტომწარმოებლებისთვის დაწესებული ვალდებულება, რომ 2030 წლისთვის მათი მანქანების უფრო დიდი ნაწილი იყოს ელექტრო, და მწვანე შუქი მისცა ახალ გაზის საბადოს — ჯეკდაუს ჩრდილოეთის ზღვაში, ხოლო განიხილავს ახალი ნავთობის საბადოს — როუზბანკის — ლიცენზირებას შეტლანდიის დასავლეთით.
