ისრაელის ყოფილი სამხედრო ლიდერის, გადი აიზენკოტის ხელმძღვანელობით შექმნილმა საპარლამენტო ბლოკმა სამშაბათს პრემიერ-მინისტრ ბენიამინ ნეთანიაჰუს მემკვიდრეობის წინააღმდეგ მიმართული ინიციატივების სერია დააანონსა, მას შემდეგ რაც ახალი ისრაელის პარლამენტი — კნესეტი — ოფიციალურად დაიფიცა.
ისრაელში საპარლამენტო არჩევნები 27 ოქტომბერს გაიმართა.
აიზენკოტის ბლოკი 7 ოქტომბრის თავდასხმის გამოძიებას ითხოვს
აიზენკოტის ცენტრისტული „იაშარის“ პარტია და მისი მოკავშირე პარტიები ოფიციალური სამთავრობო გამოძიების დაწყებას მოითხოვენ ჰამასის მიერ 2023 წლის 7 ოქტომბერს განხორციელებულ ტერორისტულ თავდასხმაზე, რომლის შედეგადაც ისრაელში დაახლოებით 1 200 ადამიანი დაიღუპა, ხოლო კიდევ 251 მძევლად აიყვანეს და ღაზაში გადაიყვანეს.
ეს თავდასხმა, რომელიც ნეთანიაჰუს მმართველობის პერიოდში მოხდა, ებრაელი ხალხისთვის ყველაზე სისხლიანი დღე იყო ჰოლოკოსტის შემდეგ.
ზოგიერთი მედია საშუალება იუწყებოდა, რომ ნეთანიაჰუმ ეგვიპტისა და არაბთა გაერთიანებული საამიროებისგან წინასწარი გაფრთხილება მიიღო 7 ოქტომბრის თავდასხმამდე. ისრაელის პრემიერ-მინისტრმა ამ ბრალდებებს უარყო და განაცხადა, რომ ცილისწამებისთვის სასამართლოში იჩივლებდა.
7 ოქტომბრის გამოძიების გარდა, ანტინეთანიაჰუს ოპოზიცია პრემიერ-მინისტრის თანამდებობაზე ვადის შეზღუდვის დაწესებასაც ითხოვს და მიზნად ისახავს ნეთანიაჰუს მთავრობის მიერ სასამართლო სისტემის რეფორმირების მცდელობების გაუქმებას. აიზენკოტის ბლოკი ასევე კნესეტის სპიკერის, ნეთანიაჰუს მოკავშირის, ამირ ოჰანას გადაყენებასაც ცდილობს.
„ჩვენ ვიმოქმედებთ ისრაელის ყველა მოქალაქისთვის — მათთვისაც, ვინც ჩვენ დაგვიჭირა მხარი და მათთვისაც, ვინც არა — ღრმა ერთგულებით,“ — განაცხადა აიზენკოტმა ახალი კნესეტის დაფიცებამდე. მან პირობა დადო, რომ „შესაძლებლად სწრაფად ჩამოაყალიბებს ეროვნული საგანგებო მთავრობის.“
არც ნეთანიაჰუს და არც აიზენკოტის ბლოკს კნესეტში უმრავლესობა არ აქვს
ისრაელის პრეზიდენტმა იცხაკ ჰერცოგმა აიზენკოტს მანდატი მისცა, რომ ექვსი კვირის განმავლობაში სცადოს მთავრობის ფორმირება.
აიზენკოტის კოალიციურმა ბლოკმა ბოლო არჩევნებში 48 მანდატი მოიპოვა, მაშინ როცა ნეთანიაჰუს ბლოკმა — 53. თუმცა, არც ერთ ბლოკს არ ჰყოფნის მანდატები 120-წევრიან კნესეტში უმრავლესობის შესაქმნელად.
არაბულმა პარტიებმა ახალ კნესეტში რეკორდული — 19 მანდატი მიიღეს. დაფიცების ცერემონიაზე ულტრამემარჯვენე ისრაელელი პოლიტიკოსი იტამარ ბენ-გვირი კნესეტის დარბაზში არაბი დეპუტატის, იუსეფ ჯაბარინის შევიწროებას ცდილობდა.
აიზენკოტის ბლოკს შეუძლია არაბულ პარტიებთან ალიანსი შექმნას მთავრობის ფორმირების მიზნით, თუმცა ავიგდორ ლიბერმანი და მისი მემარჯვენე პარტია „ისრაელ ბეითენუ“ ამ იდეას ეწინააღმდეგებიან. „ისრაელ ბეითენუ“, რომელმაც ახალ კნესეტში შვიდი მანდატი მოიპოვა, აიზენკოტის ბლოკის ნაწილია.
ნეთანიაჰუ ირანის წინააღმდეგ ეროვნული ერთობის მთავრობისკენ მოუწოდებს
ნეთანიაჰუმ კნესეტში გამოსვლისას ეროვნული ერთობის მთავრობის შექმნისკენ მოუწოდა — ინიციატივა, რომელიც აიზენკოტმა უკვე გამორიცხა. მოქმედმა მთავრობის მეთაურმა არაბული პარტიები გააკრიტიკა და დაადანაშაულა ისრაელის განადგურების მხარდაჭერაში, ხოლო ეროვნული ერთობის მთავრობის აუცილებლობა ირანის წინააღმდეგ ბრძოლით ახსნა.
„ძალიან მალე საერთაშორისო ზეწოლას ვიგრძნობთ, რომ დავთანხმდეთ ბირთვული იარაღით აღჭურვილ ირანს და ამ ტერორისტული რეჟიმის შენარჩუნებას, რომელიც ჩვენს განადგურებას ცდილობს,“ — განაცხადა ნეთანიაჰუმ.
აიზენკოტმა ნეთანიაჰუს განცხადებები დაგმო, ხოლო მემარცხენე „დემოკრატების“ ლიდერმა იაირ გოლანმა ნეთანიაჰუს გამოსვლისას დარბაზი დატოვა. „დემოკრატებს“ რვა მანდატი აქვთ და ისინი აიზენკოტის ბლოკში შედიან.
„ნეთანიაჰუს უჭირს აღიაროს, რომ ისრაელის საზოგადოებამ გაათავისუფლა. ახლა ის იტყუება და არაბი მოსახლეობის წინააღმდეგ აღვივებს სიძულვილს, რათა ძალით შეინარჩუნოს ხელისუფლება,“ — დაწერა გოლანმა X-ზე.
თუ აიზენკოტი მთავრობის ფორმირებას ვერ შეძლებს, ისრაელის პრეზიდენტს ჰერცოგს შეუძლია სხვა დეპუტატს, სავარაუდოდ ნეთანიაჰუს, მიანდოს კოალიციის შექმნა. 77 წლის ნეთანიაჰუ პირველად 1996 წელს გახდა ქვეყნის მეთაური და მას შემდეგ სამჯერ იყო ისრაელის მთავრობის ხელმძღვანელი.
ნეთანიაჰუ ამჟამად ისრაელის ისტორიაში ყველაზე ხანგრძლივად მმართველი პრემიერ-მინისტრია.
