ევროკომისიამ ოთხშაბათს განაცხადა, რომ ევროკავშირმა შესაძლოა მონტენეგროსთან გაწევრიანების მოლაპარაკებები წლის ბოლომდე დაასრულოს, რაც ბალკანეთის ქვეყანას გზას გაუხსნის, რომ 2028 წელს გახდეს ბლოკის შემდეგი წევრი.

„ეს არის მტკიცებულება მონტენეგროს მუდმივი ძალისხმევისა, წინ წაიწიოს ევროპული გზით და განახორციელოს ის რეფორმები, რომლებიც ევროკავშირის წევრობის რეალობად ქცევისთვის არის საჭირო,“ — ნათქვამია ევროკომისიის ყოველწლიურ გაფართოების პოლიტიკის ანგარიშში.

ევროკავშირმა აღნიშნა, რომ მონტენეგრო ცხრა კანდიდატ ქვეყანას შორის ლიდერია, რომლებიც ამჟამად წევრობას ესწრაფვიან. ბოლო ქვეყანა, რომელიც ბლოკს შეუერთდა, იყო ხორვატია 2013 წელს.

„ზოგიერთმა კანდიდატმა გასულ წელს მნიშვნელოვანი პროგრესი აჩვენა, რაც საშუალებას გვაძლევს, გაფართოების დაპირება რეალობად ვაქციოთ,“ — განაცხადა ევროკომისიის პრეზიდენტმა ურსულა ფონ დერ ლაიენმა. „ნაბიჯ-ნაბიჯ ვაშენებთ უფრო სრულყოფილ და ძლიერ კავშირს.“

რა უნდა მოხდეს, რომ მონტენეგრო ევროკავშირის წევრი გახდეს?

კომისიის განცხადებით, 630,000-იანი მოსახლეობის მქონე მონტენეგრომ ჯერ კიდევ უნდა განახორციელოს რიგი რეფორმები, განსაკუთრებით ფუნდამენტური უფლებებისა და ფინანსური სერვისების სფეროში.

თუ მოლაპარაკებები წელს დასრულდება, გაწევრიანების ხელშეკრულება შეიძლება 2027 წლის ივნისში გაფორმდეს, ნათქვამია ანგარიშში.

ხელშეკრულებას უნდა დაუჭიროს მხარი ევროკავშირის ყველა 27-მა წევრმა სახელმწიფომ, რაც წევრობის საბოლოოდ დასრულების საშუალებას 2028 წელს მისცემს.

გაწევრიანების მოლაპარაკებების ფარგლებში, კანდიდატ ქვეყნებს ეროვნული კანონმდებლობა და სტანდარტები ევროკავშირის მოთხოვნებთან უნდა დააკავშირონ ისეთ სფეროებში, როგორიცაა გარემოს დაცვა და ადამიანის უფლებები.

რა მდგომარეობაში არიან სხვა ევროკავშირის წევრობაზე მოსურნე ქვეყნები?

ევროკომისიამ თავის ანგარიშში აღნიშნა, რომ ალბანეთი, უკრაინა და მოლდოვა ასევე პროგრესს აღწევენ ევროკავშირის წევრობისკენ.

ანგარიშის „საგზაო რუკის“ მიხედვით, ალბანეთი მონტენეგროსთან შედარებით დაახლოებით ერთი წლით ჩამორჩება და საჭიროა გააგრძელოს სასამართლო სისტემის რეფორმა, ორგანიზებულ დანაშაულთან და კორუფციასთან ბრძოლა, რათა გაწევრიანების მოლაპარაკებები 2027 წლის ბოლომდე დაასრულოს.

კომისიის თქმით, მოლდოვას მიზანი, საჭირო რეფორმები 2028 წლის დასაწყისისთვის განახორციელოს, „ამბიციურია, მაგრამ მიღწევადი“, თუ ქვეყანა ამჟამინდელი ტემპით გააგრძელებს ცვლილებებს.

ევროკომისიამ უკრაინა შეაქო მიღწეული პროგრესისთვის, მიუხედავად რუსეთის შეჭრისა, თუმცა აღნიშნა, რომ კიევმა უნდა დააჩქაროს რეფორმების ტემპი, რათა გააუმჯობესოს სამართლის უზენაესობა და დემოკრატიული ინსტიტუტების ფუნქციონირება.

სად იმყოფება სერბეთი ევროკავშირში გაწევრიანების გზაზე?

კომისიის განცხადებით, პროგრესი უფრო ნელა მიმდინარეობს კანდიდატ ქვეყნებში — ჩრდილოეთ მაკედონიაში, ბოსნია-ჰერცეგოვინასა და სერბეთში.

თუმცა, კომისიამ ასევე აღნიშნა, რომ სერბეთის წევრობაზე მოლაპარაკებებს ბიძგი შეიძლება მიეცეს, თუ გასულ თვეში ხანგრძლივი პერიოდის პოპულისტი პრეზიდენტის, ალექსანდარ ვუჩიჩის დამარცხებული სტუდენტური მოძრაობა ჩამოაყალიბებს მთავრობას, რომელიც დემოკრატიის გაძლიერებას ისურვებს.

„ახლა სერბეთს ახალი დასაწყისის შანსი აქვს,“ — განაცხადა გაფართოების კომისარმა მარტა კოსმა ოთხშაბათს ევროკავშირის კანონმდებლების წინაშე.

„ახალ სერბულ მთავრობას აქვს შესაძლებლობა, ახალი ფურცელი გადაშალოს, გააძლიეროს დემოკრატიული ინსტიტუტები და ფუნდამენტური უფლებები და გადადგას საჭირო ნაბიჯები სერბეთის გაწევრიანების გზაზე წინსვლისთვის,“ — დასძინა მან.

კოსოვო იმედოვნებს, რომ ბლოკს შეუერთდება, თუმცა კანდიდატის სტატუსი ჯერ არ მიუღია.

ამასობაში, საქართველო და თურქეთი ყველაზე შორს არიან წევრობის მიღწევისგან, დემოკრატიული უკუსვლის გამო.