რედაქტორის შენიშვნა: ეს სტატია თარგმნილია ორიგინალი VOA Kurdish-ის სტატიიდან.

ერაყის მთავრობამ შეიარაღებულ დაჯგუფებებთან მოლაპარაკებებში მნიშვნელოვანი პროგრესი მიაღწია და ხუთმა მათგანმა უკვე დათანხმდა, რომ იარაღი სახელმწიფოს კონტროლს დაუქვემდებაროს, - ამის შესახებ VOA-ს მთავრობის პრესსპიკერმა განუცხადა.

„მთავრობამ დაასრულა მოლაპარაკებების მოთხოვნები და დეტალები ხუთ შეიარაღებულ ჯგუფთან,“ - განაცხადა ჰაიდარ ალ-აბუდიმ VOA Kurdish-ის ჟურნალისტ დიარ ჯამალთან ინტერვიუში, რომელიც ბაღდადში ჩატარდა.

აბუდიმ ასევე აღნიშნა, რომ მოლაპარაკებები კიდევ ორ ჯგუფთან გრძელდება და იმედი გამოთქვა, რომ ეს მოლაპარაკებები 2027 წლის ივნისამდე წარმატებით დასრულდება.

აბუდიმ არ დაასახელა კონკრეტული ჯგუფები და არ განმარტა მოლაპარაკებების დეტალები; ამასთან დაკავშირებით კითხვებზე პასუხები ჯერ არ გამოქვეყნებულა და უცნობია, დათანხმდნენ თუ არა დაჯგუფებები იარაღის ჩაბარებას ან ერაყის ოფიციალურ უსაფრთხოების ძალებში გაწევრიანებას.

შეიარაღებული ჯგუფების მთავრობის კონტროლს მიღმა მოქმედება დიდი ხანია ქვეყნის ერთ-ერთ მთავარ პრობლემად რჩება. ზოგიერთი ყველაზე ძლიერი შეიარაღებული დაჯგუფება ირანთან მჭიდრო კავშირებით გამოირჩევა.

ვაშინგტონი არაერთხელ მოუწოდებდა ბაღდადს, რომ ყველა იარაღი მთავრობის კონტროლქვეშ მოექცეს და შეიარაღებულ ჯგუფებს დამოუკიდებლად მოქმედების საშუალება არ მიეცეთ.

აბუდის თქმით, მთავრობამ ამ საკითხის მოსაგვარებლად ნაბიჯები გადადგა მას შემდეგ, რაც პრემიერ-მინისტრი ალი ფალიჰ ალ-ზაიდი 2026 წლის მაისში თანამდებობაზე დაინიშნა.

მისივე განცხადებით, 2027 წლის ივნისი არის მთავრობის მიერ განსაზღვრული ვადა პროცესის დასასრულებლად.

აშშ-ის ელჩმა ტომ ბარაქმა კვირას ერაყის პრემიერ-მინისტრი ალი ალ-ზაიდი შეაქო ირანის მხარდაჭერილი დაჯგუფებების წინააღმდეგ გადადგმული ნაბიჯებისთვის. მან განსაკუთრებით გამოყო მთავრობის გადაწყვეტილება, გააუქმოს ზოგიერთი კონტრაქტი მოსულის საერთაშორისო აეროპორტში შეიარაღებულ ჯგუფებთან სავარაუდო კავშირების გამო. ეს კონტრაქტები მოიცავს აეროპორტის სალაროებს, სადგომებსა და ტაქსის მომსახურებას, ხოლო ზაიდიმ შესთავაზა, რომ ისინი საერთაშორისო კომპანიებს გადაეცეს. ბარაქმა აღნიშნა, რომ ალ-ზაიდი მკაფიო გზავნილს აგზავნის, რომ „მილიციის გავლენას ადგილი არ აქვს ერაყის ინსტიტუტებში“ და ამ ნაბიჯს „სუვერენიტეტის რეალიზაცია“ უწოდა.

ურთიერთობები შეერთებულ შტატებთან

აბუდიმ ერაყისა და ვაშინგტონის ურთიერთობები აღწერა, როგორც უფრო ფართო ეკონომიკური თანამშრომლობისკენ მიმართული, რომელიც საერთო ინტერესებსა და ურთიერთპატივისცემაზეა დაფუძნებული.

შეერთებულმა შტატებმა და ერაყმა შეთანხმდნენ კოალიციის სამხედრო მისიის ეტაპობრივ ტრანსფორმაციაზე, რომლის ფარგლებშიც ერაყის ძალები ქვეყნის უსაფრთხოებაზე მეტ პასუხისმგებლობას აიღებენ.

რეგიონული დაძაბულობა

როდესაც აბუდის ჰკითხეს, არსებობს თუ არა რეგიონული კონფლიქტების ერაყში გავრცელების საფრთხე, მან აღნიშნა, რომ მთავრობა იღებს პოლიტიკურ, ეკონომიკურ და უსაფრთხოების ზომებს, რათა ქვეყანა რეგიონულ დაპირისპირებებში არ ჩაერთოს.

მისი თქმით, ერაყის უსაფრთხოებასა და საგარეო პოლიტიკასთან დაკავშირებულ გადაწყვეტილებებს იღებს მხოლოდ ერაყის მთავრობა და არც ერთ გარე ქვეყანას არ აქვს უფლება, ეს გადაწყვეტილებები მის ნაცვლად მიიღოს.

აბუდიმ ასევე უარყო ცნობები იმის შესახებ, რომ ირანის ძალები ერაყის ტერიტორიაზე, დიალას პროვინციისა და ქურთისტანის რეგიონის ნაწილებში შევიდნენ.

„ეს მხოლოდ ჭორებია,“ - განაცხადა მან და დაამატა, რომ მთავრობის ანგარიშები ამ ინფორმაციას არ ადასტურებს.

რაც შეეხება კვირას ქურთისტანის რეგიონში ხორ მორის გაზის საბადოზე განხორციელებულ დრონულ თავდასხმებს, აბუდიმ თქვა, რომ უსაფრთხოების კომიტეტი, რომელსაც ერაყის ეროვნული უსაფრთხოების მრჩეველი ხელმძღვანელობს, შესაბამის სამთავრობო უწყებებთან ერთად მუშაობს საკითხის გადასაჭრელად და თავდასხმების ორგანიზატორების გამოსავლენად.

ირანელი ქურთი ოპოზიციური ჯგუფები

აბუდიმ ასევე ისაუბრა სხვადასხვა ცნობებზე, თითქოს ბაღდადმა და თეირანმა შეთანხმებას მიაღწიეს ქურთისტანის რეგიონში ბაზირებულ ირანელ ქურთ ოპოზიციურ ჯგუფებთან დაკავშირებით.

ირანის ელჩმა ერაყში განაცხადა, რომ ბაღდადმა დათანხმდა ირანელი ქურთი ოპოზიციონერების ქურთისტანის რეგიონიდან გაძევებას. აბუდიმ მხოლოდ ის აღნიშნა, რომ მოლაპარაკებები უსაფრთხოების კომიტეტის მეშვეობით მიმდინარეობს, თუმცა არ დააკონკრეტა, რა ზომები განიხილება.

მან ხაზი გაუსვა, რომ ერაყი არ დაუშვებს თავისი ტერიტორიის გამოყენებას მეზობელი ქვეყნების წინააღმდეგ თავდასხმებისთვის.

უსაფრთხოება კოალიციის გასვლის შემდეგ

აბუდიმ გამოთქვა რწმენა, რომ ერაყს შეეძლება უსაფრთხოების შენარჩუნება მას შემდეგ, რაც აშშ-ის ხელმძღვანელობით მოქმედი კოალიციის ძალები 30 სექტემბერს ქვეყანას დატოვებენ.

მისი თქმით, ერაყის უსაფრთხოების ძალები, მათ შორის არმია, შინაგან საქმეთა სამინისტროს ძალები და ქურთი პეშმერგა, მზად არიან შესაძლო საფრთხეებზე რეაგირებისთვის.

„ISIS აღარ წარმოადგენს ეფექტურ ძალას ადგილზე,“ - განაცხადა მან.

„ისლამურმა სახელმწიფომ“ 2017 წელს დაკარგა კონტროლი ერაყში დაკავებულ ტერიტორიებზე, თუმცა ჯგუფის ნარჩენები კვლავ აგრძელებენ თავდასხმებს.

აბუდიმ აღნიშნა, რომ ერაყის უსაფრთხოების ძალები მზად არიან ნებისმიერი ახალი საფრთხის საპასუხოდ.