A
I
NEWS
თურქეთში COP31-ის მოლაპარაკებები ჩიხში შევიდა, ქვეყნები ახალ კლიმატის შეთანხმებაზე ვერ შეთანხმდნენ
BBC • 3 საათის წინ
თურქეთში COP31-ის მოლაპარაკებები ჩიხში შევიდა, ქვეყნები ახალ კლიმატის შეთანხმებაზე ვერ შეთანხმდნენ

თურქეთში მიმდინარე COP31 გაეროს კლიმატის სამიტზე მოლაპარაკებები ჩიხში შევიდა და ღამით შეწყდა, მას შემდეგ რაც ქვეყნები ვერ შეთანხმდნენ ახალ გლობალურ კლიმატის შეთანხმებაზე და მოლაპარაკებები ერთი დღითაც კი გადაიჭიმა.

ევროკავშირი და წყნარი ოკეანის კუნძულოვანი ქვეყნები იმ ჯგუფში არიან, რომლებიც უკან იხევენ ბოლო პროექტის შეთანხმების წინააღმდეგ, რადგან მასში არ იყო ნახსენები მსოფლიო მასშტაბით წიაღისეული საწვავის მოხმარების შემცირება.

მეორე საკვანძო საკითხია აფრიკის ჯგუფის მოთხოვნა ადაპტაციისთვის მეტი ფინანსური ვალდებულებების აღებაზე, თუმცა ევროკავშირმა უკვე განაცხადა, რომ ამას მხარს არ დაუჭერს.

მოლაპარაკებების მონაწილე გუნდები, რომლებიც კვირა დილით უნდა გაფრენილიყვნენ, ახლა ფრენებს ორშაბათისთვის გადადებენ, რაც მიუთითებს, რომ შეთანხმება ჯერ კიდევ არ ჩანს.

თუ ქვეყნები ვერ მიაღწევენ კონსენსუსს – რაც აუცილებელია გაეროს კლიმატის მოლაპარაკებების პროცესისთვის – მოლაპარაკებები შეიძლება შეწყდეს.

ამ შემთხვევაში სამიტი შეთანხმების გარეშე დასრულდება და მომავალ წელს განახლდება. მსგავსი რამ მხოლოდ ერთხელ მოხდა მას შემდეგ, რაც 1995 წლიდან COP კლიმატის შეხვედრები ტარდება.

შაბათს, ევროკომისარი კლიმატის საკითხებში ვოპკე ჰოეკსტრა განაცხადა, რომ თუ ბლოკი ვერ მიიღებს „საჭირო კლიმატურ ქმედებებს... მაშინ შეთანხმება არ იქნება“.

დიდი ბრიტანეთის მთავარი მოლაპარაკე, ენერგეტიკის მინისტრი მიატა ფანბულე, უფრო ოპტიმისტურად იყო განწყობილი და თქვა, რომ მისი გუნდი კვლავ მუშაობს შეთანხმების მისაღწევად.

„ეს რთული მოლაპარაკებებია, მაგრამ დისკუსიები პროდუქტიულად მიმდინარეობს და შეთანხმების მიღწევა შესაძლებელია. დიდი ბრიტანეთი აქტიურად ცდილობს შედეგის მიღწევას და მომდევნო საათებში გავაგრძელებთ მუშაობას, რათა ქვეყნები შევაჯეროთ.“

კიდევ ერთი რისკია, რომ მოლაპარაკებების მონაწილე გუნდებმა შეიძლება სამშობლოში დაბრუნება დაიწყონ და შეხვედრას დაკარგოს კრიტიკული რაოდენობის ქვეყნები, რაც გლობალური შეთანხმების მისაღებად აუცილებელია.

პანამის, სოლომონის კუნძულების, კოტ-დივუარისა და ევროკავშირის მინისტრები იბრძვიან, რომ საბოლოო შეთანხმებაში დაბრუნდეს ვალდებულება ნავთობის, გაზისა და ქვანახშირის ეტაპობრივი შეწყვეტის შესახებ, მას შემდეგ რაც წიაღისეული საწვავის მწარმოებლები, საუდის არაბეთის ხელმძღვანელობით, მის ამოღებას ცდილობდნენ.

„მიუღებელია, რომ COP-ს ან საბოლოო გადაწყვეტილებას წიაღისეული საწვავის ხსენებაც კი არ ჰქონდეს და ამას ვერ შევეგუებით,“ – განაცხადა პანამის გარემოს მინისტრმა ხუან კარლოს ნავარომ.

მისი სიტყვები გაიმეორა საფრანგეთის ეკოლოგიური გარდაქმნის მინისტრმა მონიკ ბარბუმ.

მან ტექსტში ნახსენები ნახშირბადის დაჭერის, გამოყენებისა და შენახვის ტექნოლოგიები გააკრიტიკა – ეს ტექნოლოგია გამოყოფილ ემისიებს მიწისქვეშ ინახავს – და აღნიშნა, რომ ეს სხვა ქვეყნებისთვის ნავთობისა და გაზის წვის გაგრძელების ლიცენზიაა.

„ჩვენ ვერ ვაუწყებთ მსოფლიოს, რომ უკვე მივაღწიეთ 1.5 გრადუსიან ტემპერატურის ზრდას და თითქოს არაფერი ხდება, ჩვეულებრივ ვაგრძელებთ საქმიანობას,“ – თქვა ბარბუმ.

პირველად COP-ის ისტორიაში, შეთანხმება – რომელიც ოფიციალურად ცნობილია როგორც ანტალიის აქორდები – შეიძლება აღიარებდეს, რომ გლობალური ტემპერატურის ზრდის 1.5°C-ით შეზღუდვის მიზანი ვერ შესრულდა.

მსოფლიო შედის ე.წ. „გადაჭარბების“ პერიოდში.

ამ ზღვარს მიღმა მეცნიერები აფრთხილებენ, რომ მილიონობით ადამიანი კიდევ უფრო მეტად დაექვემდებარება ზღვის დონის მატებასა და ექსტრემალურ სიცხეს.

თუმცა, ავსტრალიის კლიმატის ცვლილებისა და ენერგეტიკის მინისტრი, კრისტოფერ ბოუნი, რომელიც მოლაპარაკებებს ხელმძღვანელობს, არ ეთანხმება წიაღისეული საწვავის შესახებ ჩანაწერის აუცილებლობას.

მისი თქმით, ეს სამიტი განხორციელებაზეა ორიენტირებული და ყურადღება უნდა გამახვილდეს სუფთა ენერგიის წყაროებზე გადასვლაზე.

COP-ის მიღმა, განახლებადი ენერგია უპრეცედენტო ტემპით იზრდება. პირველად, წელს, თანამედროვე განახლებადი წყარო – მზის პანელები – გახდა ახალი გლობალური ენერგომოთხოვნის მთავარი მომწოდებელი, ნავთობსა და გაზს გადაასწრო.

საერთაშორისო ენერგეტიკის სააგენტომ ასევე გააფრთხილა, რომ რაც უფრო დიდხანს გაგრძელდება საწვავის მიწოდების შეფერხება ჰორმუზის სრუტეში ირანის ომის გამო, მით უფრო გაიზრდება სტიმული, გადავიდეთ განახლებადი ენერგიით გამომუშავებულ ელექტროენერგიაზე.

თუმცა, ამ კვირაში აშშ-ის პრეზიდენტი დონალდ ტრამპი, ჩინეთის პრეზიდენტი სი ძინპინი და რუსეთის პრეზიდენტი ვლადიმირ პუტინი შეხვდნენ შენჟენში და შეთანხმდნენ საწვავის მიწოდების შეფერხების ფონზე ნავთობის წარმოების გაზრდაზე.

ცნობილია, რომ ერთ-ერთი წინადადებაა წიაღისეული საწვავის საკითხის დღის წესრიგიდან ამოღება იმ პირობით, რომ საუდის არაბეთი და სხვა ნავთობმწარმოებელი სახელმწიფოები დათანხმდებიან, რომ 2035 წლისთვის მათი ენერგომოხმარების 35% ელექტროენერგიაზე მოდიოდეს.

ეს არ წყვეტს კიდევ ერთ მთავარ პრობლემას, რომელსაც განვითარებადი ქვეყნები აყენებენ – ფინანსების ნაკლებობას.

ტექსტის ადრეულ ვერსიებში იყო შეთანხმება ადაპტაციისთვის დაფინანსების გაზრდაზე 2035 წლისთვის 120 მილიარდ დოლარამდე (£91 მილიარდი), თუმცა ეს რიცხვი ახლა ამოღებულია.

„ჩვენ აქ მოსასვლელად არ გვითხოვია მოწყალება, მოვედით, რომ მოვითხოვოთ ის, რაც კანონიერად ეკუთვნის ჩვენს ხალხს, რომლებიც განვითარებული ქვეყნების ანთროპოგენული საქმიანობის შედეგებს ყველაზე მძიმედ განიცდიან,“ – განაცხადა განას გარემოს მინისტრმა და აფრიკის მოლაპარაკე ჯგუფის თავმჯდომარემ, ზანეტორ აგიემან როულინგსმა.

კლიმატის აქტივისტებმა და გარემოსდაცვითმა ჯგუფებმა, რომლებიც ამ მოლაპარაკებებს აკვირდებიან, მოლაპარაკებები მკაცრად გააკრიტიკეს.

„დარწმუნებით შემიძლია გითხრათ, რომ ეს იყო ყველაზე ცუდი COP,“ – განაცხადა მოჰამედ ადოუმ, ორგანიზაცია Powershift Africa-დან.

ეს ჯგუფები, როგორც წესი, პროცესს აკრიტიკებენ იმის გამო, რომ საკმარისად სწრაფად არ მიმდინარეობს. თუმცა, როგორც ჩანს, თურქეთი განსაკუთრებით არაპოპულარული იყო თანაწამყვანის როლში მას შემდეგ, რაც მათმა მთავარმა მოლაპარაკემ რამდენიმე კრიტიკული მოლაპარაკება დატოვა და ბევრი ქვეყანა „უპატივცემულოდ“ იგრძნო თავი, როგორც ერთ-ერთმა დამკვირვებელმა აღნიშნა.

მსგავსი სიახლეები

ახალი ამბები
AI Shop
ეკონომიკა
პოლიტიკა
საქართველო
სპორტი
კულტურა
მეცნიერება

© 2026 AI News. ყველა უფლება დაცულია.