A
I
NEWS
თურქეთში COP31-ის მოლაპარაკებები ჩიხში შევიდა წიაღისეულ საწვავსა და კლიმატის დაფინანსებაზე
BBC • 1 საათის წინ
თურქეთში COP31-ის მოლაპარაკებები ჩიხში შევიდა წიაღისეულ საწვავსა და კლიმატის დაფინანსებაზე

მოლაპარაკებები გაეროს კლიმატის სამიტზე COP31 თურქეთში ჩიხში შევიდა — ქვეყნები უკვე 24 საათზე მეტია, რაც შეთანხმებას ვერ აღწევენ ახალ გლობალურ კლიმატურ შეთანხმებაზე.

პარასკევს, გვიან საღამოს, საფრანგეთისა და პანამის ხელმძღვანელობით რამდენიმე ქვეყანამ გააკრიტიკა შეთანხმების პროექტი, რომელშიც არ იყო ნახსენები მსოფლიო მასშტაბით წიაღისეული საწვავის მოხმარების შემცირება.

ეს საკითხი კვლავ რჩება მთავარ დაბრკოლებად, ისევე როგორც აფრიკის ჯგუფის მოთხოვნა ადაპტაციისთვის მეტი ფინანსური ვალდებულებების აღებაზე — თუმცა ევროკავშირმა უკვე განაცხადა, რომ ამას მხარს არ დაუჭერს.

მოლაპარაკებების დელეგაციები, რომლებიც კვირა დილით უნდა გაფრენილიყვნენ, ახლა ფრენებს ორშაბათისთვის გადადებენ, რაც მიუთითებს, რომ შეთანხმება ჯერ კიდევ არ ჩანს.

ყველა ქვეყანას არ აქვს რესურსი ან შესაძლებლობა ასე მოქცევის, და შესაძლოა, შეხვედრამ დაკარგოს საკმარისი რაოდენობის მონაწილე ქვეყნები, რაც გლობალური შეთანხმების მისაღებად აუცილებელია.

ეს ნიშნავს, რომ სამიტი შეთანხმების გარეშე დასრულდება და მისი შეჩერება გახდება საჭირო. ასეთი რამ მხოლოდ ერთხელ მოხდა ბოლო 24 წლის განმავლობაში, რაც ქვეყნები ერთმანეთს ხვდებიან.

კუნძულოვანი სახელმწიფოების, პანამისა და ევროკავშირის ძლიერი წარმომადგენლობის მქონე ქვეყნების — ესპანეთის, საფრანგეთის, ბელგიის, შვედეთისა და ფინეთის — მინისტრებმა განაცხადეს, რომ ისინი ცდილობენ საბოლოო შეთანხმებაში კვლავ დაბრუნდეს ვალდებულება ნავთობის, გაზისა და ქვანახშირის ეტაპობრივად შეწყვეტაზე, მას შემდეგ რაც წიაღისეული საწვავის მწარმოებლები, საუდის არაბეთის ხელმძღვანელობით, მის ამოღებას ცდილობდნენ.

„მიუღებელია, რომ COP-ის ან საფარის გადაწყვეტილებაში წიაღისეული საწვავი საერთოდ არ იყოს ნახსენები და ამას ვერ შევეგუებით,“ — განაცხადა პანამის გარემოს მინისტრმა ხუან კარლოს ნავარომ.

მისი სიტყვები გაიმეორა საფრანგეთის ეკოლოგიური ტრანზიციის მინისტრმა მონიკ ბარბუმ.

მან ტექსტში ნახსენებ ნახშირბადის დაჭერის, გამოყენებისა და შენახვის ტექნოლოგიებს — რომელიც გამონაბოლქვს მიწის ქვეშ ინახავს — სხვა ქვეყნებისთვის ნავთობისა და გაზის წვის გაგრძელების ლიცენზიად მოიხსენია.

„ჩვენ ვერ ვეტყვით მსოფლიოს, რომ უკვე მივაღწიეთ 1.5 გრადუსიან ტემპერატურის ზრდას და თითქოს არაფერი ხდება, ჩვეულებრივად გავაგრძელოთ საქმიანობა,“ — თქვა ბარბუმ.

პირველად COP-ის ისტორიაში, შეთანხმება — რომელიც ოფიციალურად ცნობილია როგორც ანტალიის აქორდი — აღიარებს, რომ გლობალური ტემპერატურის ზრდის 1.5°C-ით შეზღუდვის მიზანი ვერ შესრულდა.

მსოფლიო შედის ე.წ. „გადაჭარბების“ პერიოდში.

ამ ზღვარს მიღმა, მეცნიერები აფრთხილებენ, რომ მილიონობით ადამიანი აღმოჩნდება ზღვის დონის აწევის და ექსტრემალური სიცხის საფრთხის წინაშე.

BBC-ს ინფორმაციით, ევროკავშირის რამდენიმე სხვა ქვეყანასაც შესთავაზეს აჯანყებაში ჩართვა, თუმცა მათ უარი თქვეს, რადგან ეს მოლაპარაკებებისთვის არაეფექტურად მიიჩნიეს.

თუმცა, ერთმა წამყვანმა მოლაპარაკებამ აღნიშნა: „როგორ შეიძლება კლიმატის შეთანხმება, სადაც მიზეზი საერთოდ არ არის ნახსენები.“

მაგრამ ავსტრალიის კლიმატის ცვლილებისა და ენერგეტიკის მინისტრმა, კრისტოფერ ბოუნმა, რომელიც მოლაპარაკებებს ხელმძღვანელობს, წინააღმდეგობა გაუწია.

მისი თქმით, ეს სამიტი განხორციელებაზეა ორიენტირებული და ყურადღება უნდა გამახვილდეს სუფთა ენერგიის წყაროებზე გადასვლაზე.

COP-ის მიღმა, განახლებადი ენერგია უპრეცედენტო ტემპით იზრდება. პირველად წელს, თანამედროვე განახლებადი წყარო — მზის პანელები — გახდა გლობალური ენერგომოთხოვნის ზრდის მთავარი წყარო, ნავთობსა და გაზს გადაასწრო.

საერთაშორისო ენერგეტიკის სააგენტომ ასევე გააფრთხილა, რომ რაც უფრო დიდხანს გაგრძელდება საწვავის მიწოდების შეფერხება ჰორმუზის სრუტეში ირანის ომის გამო, მით უფრო გაიზრდება სტიმული, გადავიდეთ განახლებადი ენერგიით გამომუშავებულ ელექტროენერგიაზე.

თუმცა, ამ კვირაში აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა, ჩინეთის პრეზიდენტმა სი ძინპინმა და რუსეთის პრეზიდენტმა ვლადიმირ პუტინმა შეხვედრაზე შენჟენში შეთანხმდნენ საწვავის მიწოდების შეფერხების ფონზე ნავთობის წარმოების გაზრდაზე.

ცნობილია, რომ ერთ-ერთი წინადადებაა, წიაღისეული საწვავი საერთოდ არ იყოს განხილვის საგანი, სანაცვლოდ კი საუდის არაბეთმა და სხვა ნავთობმწარმოებელმა ქვეყნებმა აიღონ ვალდებულება, რომ 2035 წლისთვის მათი ენერგომოხმარების 35% ელექტროენერგიაზე მოდიოდეს.

ეს არ წყვეტს კიდევ ერთ მთავარ პრობლემას, რომელსაც განვითარებადი ქვეყნები აყენებენ — ფინანსების ნაკლებობას.

ტექსტის ადრეულ ვერსიებში იყო შეთანხმება, რომ ადაპტაციისთვის დაფინანსება 2035 წლისთვის 120 მილიარდ დოლარამდე (91 მილიარდი ფუნტი) გაიზრდებოდა — ეს პუნქტი ახლა ამოღებულია.

„ჩვენ აქ მოსასვლელად არ გვიწვალია, ჩვენ მოვედით, რომ მოვითხოვოთ ის, რაც ჩვენს ხალხს ეკუთვნის, რომლებიც განვითარებული ქვეყნების ანთროპოგენული საქმიანობის შედეგებს ყველაზე მძიმედ განიცდიან,“ — განაცხადა განას გარემოს მინისტრმა და აფრიკის მოლაპარაკებათა ჯგუფის თავმჯდომარემ, ზანეტორ აგიემან როულინგსმა.

კლიმატის აქტივისტებმა და გარემოსდაცვითმა ჯგუფებმა, რომლებიც ამ მოლაპარაკებებს აკვირდებიან, მოლაპარაკებები მკაცრად გააკრიტიკეს.

„დარწმუნებით შემიძლია გითხრათ, რომ ეს იყო ყველაზე ცუდი COP,“ — თქვა მოჰამედ ადოუმ, ორგანიზაცია Powershift Africa-დან.

ეს ჯგუფები, როგორც წესი, პროცესს აკრიტიკებენ იმის გამო, რომ საკმარისად სწრაფად არ მიმდინარეობს. თუმცა, როგორც ჩანს, თურქეთი განსაკუთრებით არაპოპულარული მასპინძელი გახდა მას შემდეგ, რაც მათი მთავარი მოლაპარაკე რამდენიმე კრიტიკულ შეხვედრას გამოეთიშა და ბევრ ქვეყანას თავი „უპატივცემულოდ“ აგრძნობინა, — აღნიშნა ერთმა დამკვირვებელმა.

მსგავსი სიახლეები

ახალი ამბები
AI Shop
ეკონომიკა
პოლიტიკა
საქართველო
სპორტი
კულტურა
მეცნიერება

© 2026 AI News. ყველა უფლება დაცულია.