A
I
NEWS
ჟენევის გაეროს კონფერენციაზე რუსეთმა ავტონომიური იარაღის სავალდებულო ხელშეკრულების მანდატი დაბლოკა
The Guardian • 5 საათის წინ
ჟენევის გაეროს კონფერენციაზე რუსეთმა ავტონომიური იარაღის სავალდებულო ხელშეკრულების მანდატი დაბლოკა

კვირის განმავლობაში მიმდინარე მცდელობები, შეთანხმებულიყო მოლაპარაკებების მანდატი სამართლებრივად სავალდებულო საერთაშორისო ხელშეკრულებისათვის, რომელიც ავტონომიური იარაღის გამოყენებას დაარეგულირებდა, დაიშალა შაბათის დილის 5 საათამდე ცოტა ადრე, მას შემდეგ რაც მთელი ღამის მოლაპარაკებებმა ვერ გადალახა რუსეთის წინააღმდეგობა.

გაეროს ჟენევის კონვენციური იარაღის მიმოხილვის კონფერენციაზე მონაწილე ქვეყნების უმრავლესობა მოლაპარაკებების მანდატის მიღებას და სამართლებრივად სავალდებულო ხელშეკრულებისკენ სვლას უჭერდა მხარს, თუმცა კონსენსუსის აუცილებლობამ კონფერენცია აიძულა, ბევრად სუსტი ვარიანტი მიეღო.

მანდატი უბრალოდ სთხოვს ქვეყნებს „კონსენსუსით შეიმუშაონ“ ინსტრუმენტი, რომელიც შესაძლოა არ შეიცავდეს სამართლებრივ ვალდებულებებს.

მიუხედავად იმისა, რომ რუსეთის დელეგაცია თავიდანვე განსაკუთრებულად დამაბრკოლებელი ტაქტიკით ხელმძღვანელობდა წინააღმდეგობას, სხვა სამხედრო ძალები, რომლებმაც დიდი ინვესტიცია ჩადეს AI-ს გამოყენებით ომში, მათ შორის აშშ, ასევე არ იყვნენ მზად სამართლებრივად სავალდებულო პროტოკოლზე ხელის მოწერისთვის, რომელიც სამოქალაქო მოსახლეობას რობოტული დრონებისა და სხვა ავტონომიური იარაღისგან დაიცავდა.

ზოგიერთი ქვეყანა ამტკიცებდა, რომ საერთაშორისო ჰუმანიტარული სამართალი საკმარისია. 100-ზე მეტი სახელმწიფო ახალ კანონს ითხოვდა, რადგან ავტონომიური იარაღი სრულიად ახალ გამოწვევებს აჩენს.

ევროპის და NATO-ს წევრი ქვეყნები, მათ შორის უკრაინა, ასევე ჩინეთი და ირანი, ახალ პროტოკოლს მხარს უჭერდნენ ან მზად იყვნენ მისთვის.

აშშ-მ განაცხადა, რომ ავტონომიური იარაღის ადამიანური კონტროლის აუცილებლობა განიხილებოდა პრეზიდენტ სი ძინპინისა და დონალდ ტრამპის შეხვედრებზე ამ კვირაში, თუმცა აშშ მაინც არ იყო მზად სავალდებულო ხელშეკრულებაზე დათანხმებისთვის.

სამხრეთ კორეა, იაპონია, თურქეთი, დიდი ბრიტანეთი, საფრანგეთი და გერმანია იმ თავდაცვითი ტექნოლოგიური ქვეყნების სიაში იყვნენ, რომლებიც AI-ს გამოყენებით იარაღს იკვლევენ და ასევე წინააღმდეგობას გამოხატავდნენ ახალი კანონის მიღების მიმართ, ნაცვლად ამისა, არასავალდებულო შეთანხმებას ემხრობოდნენ.

CCW არის გაეროს სპეციალური ფორუმი, რომელიც კონსენსუსის პრინციპით მუშაობს, რაც ნიშნავს, რომ კონვენციის ყველა 128 მონაწილე უნდა დაეთანხმოს განცხადებას ერთხმად. ეს მაღალი ბარიერი უკვე 30 წელია ხელს უშლის CCW-ს ახალი იარაღის რეგულირების კანონების მიღებაში და ქვეყნები სხვა გზებს ეძებენ ხელშეკრულებების გასატარებლად, მაგალითად, 2008 წლის კლასტერული საბრძოლო მასალის აკრძალვა.

Future of Life Institute-ის თავმჯდომარე, მაქს ტეგმარკი, ამბობს, რომ მსოფლიო ლიდერებმა ამ კვირაში ვერ გამოიყენეს შესაძლებლობა.

„სლოტერბოტები უკვე აქ არიან,“ აღნიშნა მან. „თუმცა სახელმწიფოები შეთანხმდნენ, რომ საკმარისია უბრალოდ კიდევ ერთხელ, მეთოთხმეტედ, ვისაუბროთ ამაზე.“

მოლაპარაკებების მონაწილე დიპლომატები ამბობენ, რომ რუსეთი შეგნებულად აჭიანურებდა პროცესს და არ მუშაობდა კეთილსინდისიერად, მაშინ როცა აშშ-ის დელეგაცია ცდილობდა კონსენსუსის მიღწევის გზის პოვნას.

არაწევრი ქვეყნების გამორიცხვა მოლაპარაკებებიდან ასევე გახდა იშვიათი პროტესტის მიზეზი კონფერენციის ბოლო დღეს, როდესაც ეგვიპტის დელეგაცია ხმამაღლა დაუპირისპირდა კონფერენციის თავმჯდომარეს.

სხვა კონფერენციაზე, რომელიც Atlantic magazine-მა ორგანიზება, აშშ-ის ყოფილი ეროვნული უსაფრთხოების მრჩეველი ჯონ ბოლტონი ამბობს: „ჩვენ სულ უფრო ვუახლოვდებით თითქმის სრულად უპილოტო ომს ბრძოლის ველზე. არ ვარ დარწმუნებული, რომ ადამიანური პილოტი თვითმფრინავები კიდევ გვჭირდება, თუ სწორი დრონების ტექნოლოგია გვაქვს.“

„საზღვრები, რომლებიც დასავლურმა ცივილიზაციამ ომსა და სამოქალაქო ცხოვრებას შორის გაავლო, ნელ-ნელა იშლება.“

ისრაელმა და აშშ-მ ასევე გამოიყენეს AI-ს შესაძლებლობებით აღჭურვილი სამიზნე სისტემები ათიათასობით დარტყმისთვის ღაზასა და ირანში, რასაც მასობრივი მსხვერპლი მოჰყვა. პენტაგონმა ომის პირველ დღეს ირანში 1,000-ზე მეტ ობიექტზე მიაყენა დარტყმა, ხოლო საგამოძიებო მედიის ცნობით, აშშ-ის სამხედრო ძალა მიზნად ისახავს საათში 1,000 AI-ით მხარდაჭერილი სამიზნე გადაწყვეტილების მიღებას.

კრიტიკოსები ამბობენ, რომ ეს შედეგი გამოტოვებული შესაძლებლობაა, რადგან ქვეყნები უკვე 13 წელია განიხილავენ ავტონომიური იარაღის საკითხს, მის საფრთხეებს და საერთაშორისო წესების აუცილებლობას, ხოლო ხელშეკრულების დიდი ნაწილი უკვე შეთანხმებულია.

Human Rights Watch-ის უფროსი იარაღის მრჩეველი, ბონი დოჩერტი, რომელიც ადრე უშუალოდ მონაწილეობდა კლასტერული საბრძოლო მასალისა და ბირთვული იარაღის აკრძალვის წარმატებულ ხელშეკრულებებში, Guardian-თან ამბობს, რომ ავტონომიური იარაღისთვის აუცილებელია სავალდებულო კანონი.

მისი თქმით, ხელშეკრულების მოლაპარაკება შესაძლებელია 15 თვეში, და უარყოფს აშშ-ის წინადადებას, რომ მანდატის განსაზღვრა 5 წელი უნდა გაგრძელდეს.

შვიდი ქვეყნის ბლოკი – ავსტრია, ბელგია, ბრაზილია, ირლანდია, მექსიკა, ახალი ზელანდია და პანამა – ერთწლიანი ვადით სავალდებულო ხელშეკრულების მოლაპარაკების ინიციატივას ხელმძღვანელობდა.

„აქ განხილული იარაღი მომავლის კი არა, უკვე გამოყენებაშია და კიდევ უფრო ვითარდება. ჩვენ გვიან ვიწყებთ ამ ნორმებისა და წესების შემუშავებას, რომ დავარეგულიროთ ეს მომაკვდინებელი ავტონომიური იარაღის სისტემები,“ განაცხადა ბრაზილიის დელეგატმა ოთხშაბათს.

მსგავსი სიახლეები

ახალი ამბები
AI Shop
ეკონომიკა
პოლიტიკა
საქართველო
სპორტი
კულტურა
მეცნიერება

© 2026 AI News. ყველა უფლება დაცულია.