
თურქეთში მიმდინარე COP31-ის გაეროს კლიმატის სამიტზე მოლაპარაკებები ჩიხში შევიდა და მთელი ღამის განმავლობაში გაგრძელდა, რადგან ქვეყნებს კვლავ ვერ მიაღწიეს შეთანხმებას ახალ გლობალურ კლიმატურ შეთანხმებაზე.
პარასკევს, გვიან საღამოს, საფრანგეთისა და პანამის ხელმძღვანელობით რამდენიმე ქვეყანამ გააკრიტიკა შეთანხმების პროექტი, რომელშიც არ იყო ნახსენები მსოფლიო მასშტაბით წიაღისეული საწვავის მოხმარების შემცირების აუცილებლობა.
ამავდროულად, აფრიკის ქვეყნების ჯგუფი ცდილობს, მიიღოს მეტი ფინანსური ვალდებულება ადაპტაციისთვის და აცხადებს, რომ COP-ზე "სათხოვნელად" არ ჩამოსულან.
შაბათს მოსალოდნელია ახალი და, შესაძლოა, საბოლოო შეთანხმების გამოქვეყნება.
კუნძულოვანი სახელმწიფოების, პანამისა და ევროკავშირის ძლიერი წარმომადგენლობის მქონე ქვეყნების — ესპანეთის, საფრანგეთის, ბელგიის, შვედეთისა და ფინეთის — მინისტრებმა განაცხადეს, რომ ცდილობენ საბოლოო შეთანხმებაში კვლავ დაბრუნდეს ვალდებულება ნავთობის, გაზისა და ქვანახშირის ეტაპობრივად შეწყვეტაზე, მას შემდეგ რაც წიაღისეული საწვავის მწარმოებელმა ქვეყნებმა, საუდის არაბეთის ხელმძღვანელობით, მისი ამოღება მოითხოვეს.
"მიუღებელია, რომ COP-ის ან საფარის გადაწყვეტილებაში წიაღისეული საწვავიც კი არ იყოს ნახსენები და ამას ვერ შევეგუებით," — განაცხადა პანამის გარემოს დაცვის მინისტრმა ხუან კარლოს ნავარომ.
მისი სიტყვები გაიმეორა საფრანგეთის ეკოლოგიური ტრანზიციის მინისტრმა მონიკ ბარბუმ.
მან ტექსტში ნახსენებ ნახშირბადის დაჭერის, გამოყენებისა და შენახვის ტექნოლოგიებს — რომელიც გამონაბოლქვს გამოყოფისას იჭერს და მიწის ქვეშ ინახავს — სხვა ქვეყნებისთვის ნავთობისა და გაზის წვის გაგრძელების ლიცენზიად მოიხსენია.
"ჩვენ ვერ გამოვაცხადებთ მსოფლიოსთვის, რომ უკვე მივაღწიეთ 1.5 გრადუსიან ტემპერატურის ზრდას და თითქოს არაფერი ხდება, ჩვეულებრივად გავაგრძელოთ საქმიანობა," — აღნიშნა მონიკ ბარბუმ.
პირველად COP-ის ისტორიაში, შეთანხმება — რომელიც ოფიციალურად ცნობილია როგორც ანტალიის აქორდები — აღიარებს, რომ გლობალური ტემპერატურის ზრდის 1.5°C-ით შეზღუდვის მიზანი ვერ შესრულდა.
მსოფლიო შედის ე.წ. "გადაჭარბების" პერიოდში.
ამ ზღვარს მიღმა, მეცნიერები აფრთხილებენ, რომ მილიონობით ადამიანი კიდევ უფრო მეტად დაექვემდებარება ზღვის დონის მატებასა და ექსტრემალურ სიცხეს.
BBC-ს ინფორმაციით, რამდენიმე სხვა ევროკავშირის ქვეყანასაც შესთავაზეს აჯანყებაში ჩართვა, თუმცა მათ უარი თქვეს, რადგან ეს მოლაპარაკებებისთვის არაეფექტურად მიიჩნიეს.
თუმცა, ერთმა წამყვანმა მომლაპარაკებელმა აღნიშნა: "როგორ შეიძლება კლიმატის შეთანხმება, სადაც მიზეზი არც კი არის ნახსენები?"
მაგრამ ავსტრალიის კლიმატის ცვლილებისა და ენერგეტიკის მინისტრმა, კრისტოფერ ბოუნმა, რომელიც მოლაპარაკებებს ხელმძღვანელობს, გააკეთა საპასუხო განცხადება.
მისი თქმით, ეს COP განხორციელებაზეა ორიენტირებული და ყურადღება უნდა გამახვილდეს სუფთა ენერგიის წყაროებზე გადასვლაზე.
ცნობილია, რომ ერთ-ერთი წინადადებაა, წიაღისეული საწვავი საერთოდ არ იყოს განხილვის საგანი, სანაცვლოდ კი საუდის არაბეთმა და სხვა ნავთობმწარმოებელმა ქვეყნებმა აიღონ ვალდებულება, რომ 2035 წლისთვის მათი ენერგიის 35% ელექტროენერგიიდან მოვა.
ეს არ წყვეტს კიდევ ერთ მნიშვნელოვან საკითხს, რომელსაც განვითარებადი ქვეყნები აყენებენ — ფინანსების ნაკლებობას.
ტექსტის ადრეულ ვერსიებში იყო შეთანხმება ადაპტაციისთვის დაფინანსების გაზრდაზე 2035 წლისთვის 120 მილიარდ დოლარამდე — ეს პუნქტი ახლა ამოღებულია.
"ჩვენ აქ სათხოვნელად არ ჩამოვსულვართ, მოვედით, რომ მოვითხოვოთ ის, რაც სამართლიანად ეკუთვნის ჩვენს ხალხს, რომლებიც ყველაზე მეტად ზარალდებიან განვითარებული ქვეყნების ანთროპოგენური საქმიანობისგან," — განაცხადა განას გარემოს დაცვის მინისტრმა და აფრიკის მომლაპარაკებელთა ჯგუფის თავმჯდომარემ, ზანეტორ აგიემან როულინგსმა.



















