
მან მეგობრების დახმარებით შეძლო. მილიონობით ამომრჩევისგან მიღებული საყვედურის შემდეგ, ჯერ კიდევ გამძლე დემოკრატიაში, დონალდ ტრამპი ამ კვირაში აზიაში გაემგზავრა და კომფორტი ავტოკრატების გარემოცვაში იპოვა, რომლებიც კვლავაც აქებენ მას.
აშშ-ის პრეზიდენტი, რომელიც შინ დამცირებელი შუალედური არჩევნების მარცხის შემდეგ „ლეიმ-დაკ“ სტატუსში აღმოჩნდა, გლობალურ ასპარეზზე დაბრუნდა ჩინეთის ქალაქ შენჟენში ორ ძლიერ ლიდერთან შეხვედრით — რასაც კრიტიკოსებმა ამერიკის მორალური ავტორიტეტის ახალი დაბალი წერტილი უწოდეს.
„ვინ არის ის?“ — რიტორიკულად იკითხა ტრამპმა, როცა რუსეთის ლიდერ ვლადიმირ პუტინთან მიდიოდა. „ის ჩემი მეგობარია.“ ცალკე, ჩინეთის პრეზიდენტ სი ძინპინს უთხრა: „შენ ჩემი მეგობარი ხარ და ჩვენ განსაკუთრებული ურთიერთობა გვაქვს.“
ტრამპი, სი და პუტინი პირველად შეხვდნენ ერთმანეთს აშშ-ის, ჩინეთისა და რუსეთის ლიდერების სამმხრივ სამიტზე, რომელიც მსოფლიოს სამი უდიდესი ბირთვული ძალის წარმომადგენლებს აერთიანებდა. მათი 70-წუთიანი დახურული შეხვედრის ოფიციალური შედეგი იყო ოთხპუნქტიანი დოკუმენტი სახელწოდებით „მშვიდობისკენ დეკლარაცია“, სადაც ირანისა და უკრაინის ომებზე სიტყვაც არ იყო ნათქვამი.
თუმცა, მთავარი სიმბოლური გამოსახულება იყო სამეულის უზარმაზარი მრგვალი ხის მაგიდის გარშემო ჯდომა. მაგიდის ღრმა ცენტრში მოთავსებული იყო ვარდისფერი ყვავილების უნაკლო კომპოზიცია — უძველესი ჩინური მოტივი, რომელიც ჰარმონიას უნდა აღძრავდეს. აშშ-ში მცხოვრები კრიტიკოსებისთვის კი ეს ვიზუალი სხვა მესიჯს ატარებდა.
სტივ შმიდტმა, ჯორჯ ბუშისა და ჯონ მაკკეინის ყოფილმა მრჩეველმა, თქვა: „ამ საზარელი დიდი მრგვალი მაგიდის გამოსახულება, სადაც ომის დამნაშავე დიქტატორი, სტაბილური დიქტატორი და ირაციონალური, ილუზიური დიქტატორობის მსურველი სხედან, ამერიკისთვის სირცხვილისა და სისუსტის ღრმა სიმბოლოა. „ეს ამერიკული ღირებულებების, ღირსების, საღი აზრისა და ქვეყნის ეროვნული უსაფრთხოების ინტერესების უარყოფაა და ამერიკის მოკავშირეების ღალატი მთელ მსოფლიოში.“

პეკინმა კარგად იცოდა, როგორ დაეკმაყოფილებინა ტრამპის ეგო. როდესაც Air Force One შენჟენში დაეშვა აზია-წყნარი ოკეანის ეკონომიკური თანამშრომლობის (APEC) სამიტზე, სი ძინპინმა უჩვეულო ნაბიჯი გადადგა და პირადად მიესალმა ტრამპს ასაფრენ ბილიკზე. საპატიო ყარაული მწყობრად იდგა, ხალხი პატარა ამერიკისა და ჩინეთის დროშებს აფრიალებდა, სკოლის მოსწავლეები პომპონებს არხევდნენ და სი ძინპინი ტრამპს თბილ ჩახუტებაში მიიზიდა.
ტრამპმა ეს მახე სიხარულით მიიღო. მისთვის გამარჯვება მოლაპარაკებების შედეგებით კი არა, არამედ მდიდრული ბანკეტითა და მთავარი მაგიდის სათავეში მისთვის განკუთვნილი ადგილით იზომებოდა. „ეს ჩვენთვის დიდი გამარჯვებაა,“ — თქვა მან სატელევიზიო ინტერვიუში. „ეს ჩინეთისთვისაც დიდი გამარჯვებაა. კარგად ვუგებთ ერთმანეთს.“ ტრამპს კიდევ მის კამპანიის სიმღერის, YMCA-ს შესრულებითაც გაუმასპინძლდნენ.
ალასკაში წარუმატებელი მოლაპარაკებების შემდეგ, ეს მათი პირველი შეხვედრა იყო, სადაც ტრამპმა პუტინთან პირისპირ ისაუბრა უკრაინაზე, თუმცა კონკრეტული შეთანხმება არ მიღებულა. შეხვედრა იმ ფონზე გაიმართა, როცა ტრამპმა ახლახან უარი თქვა რუსეთისთვის ახალი სანქციების დაწესებაზე.
სი ძინპინთან ორმხრივ შეხვედრაზე, ტრამპმა წამოჭრა აშშ-ის ხელმძღვანელობით ირანში მიმდინარე ომი, ხაზი გაუსვა ჰორმუზის სრუტის სრულად გახსნისა და ირანისთვის ბირთვული იარაღის შეძენის აღკვეთის საერთო ინტერესს. სი-მ ყურადღება გაამახვილა აშშ-ჩინეთის სავაჭრო სტაბილურობაზე და დაადასტურა ჩინეთის სუვერენული პოზიცია ტაივანზე, treating it as an unalterable domestic issue.
ერთ-ერთ მუქარის შემცველ განცხადებაში, ტრამპმა სი-ს უთხრა: „ვფიქრობ, სანამ შენ და მე ვმართავთ ყველაფერს, პრობლემა არასდროს გვექნება.“ მოგვიანებით NBC News-ს განუცხადა, რომ ორივემ შეთანხმება მიაღწია, რომ ხელოვნურ ინტელექტს (AI) გარკვეული უსაფრთხოების „საკონტროლო მექანიზმები“ სჭირდება, თუმცა დეტალები არ დაუზუსტებია.

მთავარი მოვლენა სამმხრივი სამიტი იყო, სადაც დამკვირვებლები ყურადღებით აკვირდებოდნენ ლიდერების სხეულის ენას — სი, რომელიც მასპინძლის როლით ტკბებოდა; პუტინი, რომლის ომი უკრაინაში ჩაფლავებულია; და ტრამპი, რომელიც თითქოს ყველაზე ძლიერი იყო სამეულში, მაგრამ შინ პოლიტიკურად დაჭრილი. ბევრისთვის ეს უბრალოდ გამდიდრებული ფოტოსესია იყო.
ბრეტ ბრიუნი, Global Situation Room-ის პრეზიდენტი და ბარაკ ობამას თეთრი სახლის ყოფილი გლობალური ჩართულობის დირექტორი, ამბობს: „ტრამპის ბრენდი ამერიკელი ამომრჩევლების ისტორიული მარცხით სერიოზულად შეილახა. თუმცა, ეს არც საერთაშორისო და მით უმეტეს, არც შიდა პოზიციებს გააუმჯობესებს. „თუ რამე, ეს მისი სასოწარკვეთა გამოაჩინა. გამოაჩინა მისი საერთაშორისო იზოლაცია იმ ადამიანებისგან, რომელთა მხარდაჭერა მას სავაჭრო ან მშვიდობის შეთანხმებების მისაღწევად დასჭირდება. ისევ ჩინეთიდან ბრუნდება, დიპლომატიური მიღწევების გარეშე.“
სამიტის ოფიციალური შედეგი იყო omissions-ისა და ავტორიტარული სურვილების ნიმუში. ტექსტში არ იყო ნახსენები რუსეთის უკრაინაში შეჭრა, არც აშშ-ის ირანთან სამხედრო კონფლიქტის ესკალაცია.
სამეულმა ოთხ ფართო პუნქტზე შეთანხმება მიიღო: ბირთვული რისკების შემცირების მიზნით დიალოგის დაპირება, ნავთობის გადამუშავებული პროდუქციის წარმოებისა და მიწოდების გაზრდის ვალდებულება, გაეროს „რეფორმების“ მოწოდება და სახელმწიფო სუვერენიტეტისა და სახელმწიფო მოხელეების იმუნიტეტის პატივისცემის დეკლარირება, თან გაფრთხილება, რომ საერთაშორისო სისხლის სამართლის სასამართლომ (ICC) არ უნდა ბოროტად გამოიყენოს თავისი იურისდიქცია.
პუტინს ამჟამად უკრაინაში ჩადენილი ომის დანაშაულებისთვის ICC-ის აქტიური დაპატიმრების ორდერი აქვს, ხოლო ტრამპის ადმინისტრაციამ ICC-ის ოფიციალური პირები დაასანქცირა, რათა თავი და თავისი მოკავშირე ისრაელი სასამართლო ზედამხედველობისგან დაეცვა.

ნედ პრაისმა, გაეროს აშშ-ის წარმომადგენლის ყოფილმა მოადგილემ, თქვა: „საერთო განცხადება გამორჩეული იყო არა იმიტომ, რომ რუსეთმა და ჩინეთმა თქვეს, არამედ იმიტომ, რომ აშშ-მა თანაც მოაწერა ხელი. „ის გაერო, რომელსაც ისინი ითხოვენ, არ არის უფრო ეფექტური გაერო, არამედ ნაკლებად ეფექტური, რომელიც ვერ დაიცავს წესებს, იმ პრინციპებს, რომლებიც გაეროს სისტემის ცენტრშია მისი დაარსებიდან: იდეა, რომ დიდი ქვეყნები ვერ დაჩაგრავენ პატარა ქვეყნებს, რომ საზღვრები ძალით ვერ გადაიხაზება.“
მოლაპარაკებებმა ვერ გააქარწყლა შთაბეჭდილება, რომ ტრამპი კონგრესს, მედიას და არჩევნებს შემაწუხებელ დაბრკოლებებად მიიჩნევს, ხოლო სი-სა და პუტინს აღფრთოვანებით და გარკვეული შურით უყურებს. როცა შენჟენის სამიტი დასრულდა, ევროპელი ლიდერები და NATO-ს ოფიციალური პირები სასწრაფოდ შეიკრიბნენ ბერლინში, რათა უკრაინის მხარდაჭერა გაემყარებინათ და ევროპული უსაფრთხოების მაღალი დონის დაყოფას წინააღმდეგობა გაეწიათ.
სამიტი პუტინისთვის პროპაგანდისტული გამარჯვება იყო — საერთაშორისო გარიყულიდან მსოფლიოს ორი უდიდესი ეკონომიკის თანასწორ პარტნიორად გადაიქცა. ეს სი-სთვისაც გამარჯვება იყო: ტაივანზე, სავაჭრო ტარიფებზე ან მოსკოვის ინდუსტრიულ ხაზზე რაიმე დათმობის გარეშე, ჩინეთმა თავი 21-ე საუკუნის დიპლომატიის არბიტრად წარმოაჩინა.
„სი-მ ჩინეთის დიპლომატიური გავლენა გააძლიერა და პუტინსა და ტრამპს ის მისცა, რაც თითოეულ ლიდერს სურდა,“ — ამბობს ალი ვაინი, საერთაშორისო კრიზისების ჯგუფის აშშ-ჩინეთის ურთიერთობების უფროსი კვლევისა და ადვოკატირების მრჩეველი. „მან პუტინს მისცა შესაძლებლობა, დაემტკიცებინა, რომ რუსეთის საომარი დანაკარგებისა და დასავლური სანქციების მიუხედავად, რუსეთი კვლავ დიდი ძალაა.“

„მან ტრამპს მისცა შესაძლებლობა, სულ მცირე, ტრამპის თვალში, დაემტკიცებინა, რომ ამ დამანგრეველი შუალედური არჩევნების მიუხედავად, ტრამპი უნიკალური ხედვის მქონე და მნიშვნელოვანი მშვიდობისმყოფელია, რაც ტრამპის ეგოსაც აწყობს.“
მიუხედავად იმისა, რომ არც პეკინს და არც მოსკოვს არ აქვს ილუზია ტრამპის არასტაბილურ ხასიათზე, ორივე აცნობიერებს მისი მეორე ვადის დროის შეზღუდულობას და იცის, რომ, სავარაუდოდ, მას გადააცილებენ.
ვაინი დასძენს: „ორივე აცნობიერებს, რომ თითქმის შეუძლებელია, ტრამპის რომელიმე მემკვიდრე მათ მეგობრებად აღიქვას, შემრიგებლური პოზიცია დაიკავოს და გარკვეულ საკითხებზე აშშ-ის პოზიციები ჩინეთისა და რუსეთის პოზიციებს დააახლოოს.“
მიუხედავად იმისა, რომ კამერაზე თითქოს ჩაძინებული იყო, ტრამპი ჩინეთიდან პოლიტიკურად განახლებული დაბრუნდა თავისი ორი „მეგობრის“ შეხვედრის შემდეგ. მან ვიზიტი სოციალურ ქსელში „ძალიან მნიშვნელოვანი“ უწოდა და მოგვიანებით თქვა: „ნულიდან ათამდე, ვფიქრობ, ეს 12-იანი იყო.“


















