რედაქტორის შენიშვნა: ეს სტატია თარგმნილია VOA-ს ორიგინალი დარიენოვანი სტატიის საფუძველზე.

ავღანეთს ემუქრება მომავალი თაობის მასწავლებლების, ჯანდაცვის სპეციალისტებისა და სხვა კვალიფიციური კადრების დაკარგვის საფრთხე, თუ გოგოებსა და ქალებს საშუალო და უმაღლეს განათლებაზე წვდომა კვლავ აეკრძალებათ, - განუცხადა გაეროს წარმომადგენელმა VOA-ს.

„ჩვენი გზავნილი ძალიან ნათელია: ავღანეთს აღარ შეუძლია კიდევ ერთი თაობის მოსწავლეების დაკარგვა,“ - ამბობს ჰოდა ჯაბერიანი, იუნესკოს საგანგებო სიტუაციებში განათლების პროგრამის კოორდინატორი.

ჯაბერიანი მოუწოდებს, გაძლიერდეს ძალისხმევა გოგოებისა და ქალების სკოლებში დასაბრუნებლად, ავღანეთის განათლების სისტემის გასაძლიერებლად და იმის უზრუნველსაყოფად, რომ ყველა ბავშვს ჰქონდეს შესაძლებლობა სრულად ისარგებლოს ხარისხიანი განათლების მიღების ფუნდამენტური ადამიანური უფლებით.

გაეროს ანგარიშის მიხედვით, რომელიც ნოემბერში გამოქვეყნდა, თალიბანის აკრძალვამ დაახლოებით 2.4 მილიონი გოგო გამორიცხა საშუალო განათლებიდან, ხოლო 2026 წელს არც ერთი გოგო არ ჩარიცხულა უნივერსიტეტში.

მას შემდეგ, რაც თალიბანმა 2021 წელს ხელში ჩაიგდო ხელისუფლება, გოგოებს საშუალო განათლებაზე წვდომა აუკრძალა, 2022 წლის დეკემბერში ქალებს უნივერსიტეტებში სწავლის უფლება ჩამოართვა, ხოლო 2024 წლის დეკემბერში - სამედიცინო დაწესებულებებში სწავლაც აუკრძალა.

გოგოებისა და ქალებისთვის საშუალო და უმაღლეს განათლებაზე წვდომის აკრძალვასთან ერთად, თალიბანმა ქალებზე ასევე დააწესა რეპრესიული შეზღუდვები: აუკრძალა მუშაობა სახელმწიფო და არასამთავრობო ორგანიზაციებში, საზოგადოებრივ პარკებში, სილამაზის სალონებსა და სპორტდარბაზებში სიარული, ასევე - ახლო მამაკაცი ნათესავის გარეშე შორ მანძილზე მოგზაურობა.

თალიბანმა გამოსცა 100-ზე მეტი დეკრეტი, რომლებიც ზღუდავს ქალებისა და გოგოების უფლებებსა და თავისუფლებებს, მათ შორის - განათლების მიღების უფლებას.

ჯაბერიანი ამბობს, რომ პირველ რიგში აუცილებელია გოგოებისთვის სკოლების დაუყოვნებლივ გახსნა.

„ყველა გოგოსა და ქალის დაბრუნება განათლების სისტემაში ჩვენთვის ფუნდამენტურია და არც ერთი ალტერნატიული სასწავლო შესაძლებლობა ვერ ჩაანაცვლებს მათ ფორმალურ განათლებას,“ - დასძენს ის.

თუმცა, ჯაბერიანი აღნიშნავს, რომ ძალისხმევა ასევე უნდა იყოს მიმართული იმ ბავშვებისა და ახალგაზრდებისთვის სასწავლო შესაძლებლობების შექმნისკენ, რომლებიც ამჟამად განათლების მიღების გარეშე არიან დარჩენილნი, განსაკუთრებით გოგოებისა და ქალებისთვის.

ის ასევე აღნიშნავს, რომ მნიშვნელოვანია ავღანეთში განათლების ხარისხის გაუმჯობესება.

„განათლების ხარისხის გაძლიერება მასწავლებლების, სასწავლო და სასწავლო მასალების მხარდაჭერით, და რა თქმა უნდა, უკეთესი საგანმანათლებლო მონაცემებისა და დაგეგმვის უზრუნველყოფა, როგორც ეს ჩანს ახლახან გამოქვეყნებულ ანგარიშში.“