მოსკოვი და მინსკი ერთობლივი სამხედრო წვრთნების ჩატარებას გეგმავდნენ, რათა რუსეთის ბირთვული იარაღის გამოყენება გაევარჯიშებინათ, განაცხადა ბელარუსის თავდაცვის სამინისტრომ ორშაბათს.
რუსეთმა ბირთვული ქობინების მქონე ჰიპერბგერითი რაკეტები განათავსა თავის დასავლეთ მეზობელში გასულ წელს და 2024 წელს გამოაქვეყნა შესწორებული დოქტრინა, რომელიც ბელარუსს ბირთვული ქოლგის ქვეშ ათავსებდა.
რუსეთმა და ბელარუსმა ორშაბათს ბირთვული იარაღის ერთობლივი წვრთნები ჩაატარეს, განაცხადეს ოფიციალურმა პირებმა. რუსეთმა განათავსა ორეშნიკი, მისი უახლესი ჰიპერბგერითი, ბირთვული ქობინის მქონე რაკეტა, ბელარუსში გასულ წელს, გაზარდა ფსონები ნატოს სამხედრო ალიანსთან მის მეტოქეობაში.
"სავარჯიშოების დროს დაგეგმილია ბირთვული საბრძოლო მასალის მიწოდებისა და მათი გამოყენების საკითხების პრაქტიკა რუსულ მხარესთან თანამშრომლობით", - განაცხადა ბელარუსის თავდაცვის სამინისტრომ.
დაგეგმილმა წვრთნებმა "არ არის მიმართული მესამე ქვეყნების წინააღმდეგ და არ უქმნის საფრთხეს რეგიონში უსაფრთხოებას", - დასძინა მან განცხადებაში სოციალურ მედიაში.
საავიაციო და სარაკეტო ძალები მიიღებდნენ მონაწილეობას წვრთნებში, განაცხადა სამინისტრომ.
გასულ კვირას, უკრაინის პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმ უბრძანა ჯარებს, გაეძლიერებინათ საზღვარი ბელარუსთან ჩრდილოეთით, ამტკიცებდა, რომ მოსკოვი ახალი თავდასხმისთვის ემზადებოდა აქედან.
მან თქვა, რომ რუსეთი, რომელმაც გამოიყენა ბელარუსი, როგორც პლაცდარმი 2022 წლის შეჭრისთვის, სურდა ყოფილი საბჭოთა რესპუბლიკა ომში უფრო ღრმად ჩაეთრია.
კრემლმა ორშაბათს უარყო ზელენსკის ბრალდებები და მათ უწოდა "შემდგომი პროვოცირების კიდევ ერთი მცდელობა".
ბელარუსი, აღმოსავლეთ ევროპის მიწისპირა ქვეყანა, რომელსაც 30 წელზე მეტი ხნის განმავლობაში მართავდა პუტინის ახლო მოკავშირე ალექსანდრე ლუკაშენკო, დიდად არის დამოკიდებული მოსკოვზე ეკონომიკურად და სამხედრო თვალსაზრისით.
უკრაინის საგარეო სამინისტრომ დაგმო წვრთნები და განაცხადა, რომ ტაქტიკური იარაღის განლაგება ქვეყანაში წარმოადგენდა "უპრეცედენტო გამოწვევას" გლობალური უსაფრთხოებისთვის.
"ბელარუსის ბირთვული განლაგების მოედნად გადაქცევით ნატოს საზღვრებთან ახლოს, კრემლი დე ფაქტო ლეგიტიმაციას უწევს ბირთვული იარაღის გავრცელებას მთელ მსოფლიოში და ქმნის საშიშ პრეცედენტს სხვა ავტორიტარული რეჟიმებისთვის", - ნათქვამია სამინისტროს განცხადებაში.
რუსეთის პრეზიდენტმა ვლადიმერ პუტინმა არაერთხელ გამოიყენა ბირთვული რიტორიკა მისი ახლა ოთხწლიანი სრულმასშტაბიანი შეჭრის განმავლობაში უკრაინაში, რადგან დასავლეთმა გაზარდა სამხედრო მხარდაჭერა კიევისთვის.
2024 წელს კრემლმა გამოაქვეყნა ბირთვული დოქტრინის შესწორებული ვერსია, რომელმაც ბელარუსი რუსეთის ბირთვული ქოლგის ქვეშ მოაქცია. პუტინმა განაცხადა, რომ მოსკოვი შეინარჩუნებდა კონტროლს ბელარუსში განთავსებულ თავის ბირთვულ იარაღზე, მაგრამ მის მოკავშირეს კონფლიქტის შემთხვევაში სამიზნეების არჩევას მისცემდა.
რუსეთმა გამოიყენა ჩვეულებრივი ქობინიანი ორეშნიკის ვერსია უკრაინის ობიექტებზე ორჯერ, პირველად 2024 წლის ნოემბერში და შემდეგ იანვარში. რაკეტები ორივეჯერ აღჭურვილი იყო ინერტული ყალბი ქობინებით, განაცხადეს უკრაინის ოფიციალურმა პირებმა.
პუტინმა განაცხადა, რომ ორეშნიკის მრავალჯერადი ქობინები დაფრინავენ 10 მახის სიჩქარით და ვერ იჭერენ, და რომ რამდენიმე ასეთი რაკეტის გამოყენება ჩვეულებრივ დარტყმაში შეიძლება იყოს ისეთივე დამანგრეველი, როგორც ბირთვული თავდასხმა.
საშუალო რადიუსის რაკეტებს შეუძლიათ იფრინონ 500-დან 5500 კილომეტრამდე. ასეთი იარაღი აიკრძალა საბჭოთა ეპოქის ხელშეკრულებით, რომელსაც ვაშინგტონმა 2019 წელს უარი თქვა, მოსკოვს ხელშეკრულების შეუსრულებლობაში ადანაშაულებდა.
თებერვალში ახალი START-ის შეთანხმების დასრულებამ, რომელსაც აშშ-ს პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა უარი თქვა გაგრძელებაზე, ოფიციალურად გაათავისუფლა მსოფლიოს ორი უდიდესი ბირთვული ძალა მთელი რიგი შეზღუდვებისგან.
გასულ კვირას მოსკოვმა გამოსცადა თავისი ბირთვული ქობინის მქონე, კონტინენტთაშორისი ბალისტიკური რაკეტა "სარმატი".
(FRANCE 24 AFP-სთან, AP-თან და Reuters-თან ერთად)
