ჰონგ-კონგმა ოფიციალურად უჩივლა პანამის მთავრობას მას შემდეგ, რაც მან პანამის არხზე ორი პორტის კონტროლი აიღო. მან პანამელ ხელისუფლებას ბრალი დასდო მათ ძალით ხელში ჩაგდებაში.
პორტებს ორი ათწლეულის განმავლობაში მართავდა ჰონგ-კონგში დაფუძნებული კომპანია, CK Hutchison.
გასულ თვეს, პანამის უზენაესმა სასამართლომ გააუქმა კონტრაქტები, რომლებიც კომპანიას პორტების ოპერირების უფლებას აძლევდა და განაცხადა, რომ ისინი "არაკონსტიტუციური" იყო.
გადაწყვეტილება მოჰყვა აშშ-ს პრეზიდენტის, დონალდ ტრამპის განცხადებებს, რომ ჩინეთი არხს მართავს. არ არსებობს საჯარო მტკიცებულება, რომელიც ამ მტკიცებას ადასტურებს.
ჰონგ-კონგის მთავრობამ განაცხადა, რომ ის "ძლიერ პროტესტს" გამოთქვამს პანამის "აშკარა ქმედების" გამო, რომელიც არღვევდა როგორც "ხელშეკრულებების სულს", ასევე "საერთაშორისო სავაჭრო წესებს".
გასულ წელს, ჰონგ-კონგში დაფუძნებულმა კომპანიამ დათანხმდა ორი პორტის უმეტესი წილის მიყიდვას აშშ-ს საინვესტიციო ფირმის, BlackRock-ის ხელმძღვანელობით არსებულ ჯგუფზე. პანამელი მთავრობის ქმედებამ შესაძლოა შეაფერხოს $22.8 მილიარდი (£20.75 მილიარდი) გაყიდვა, იტყობინება Reuters-ის საინფორმაციო სააგენტო.
CK Hutchison-მა, რომელიც დააარსა ჰონგ-კონგის მილიარდერმა ლი კა-შინგმა, ქმედებას "უკანონო" უწოდა.
პრეზიდენტმა ტრამპმა არაერთხელ განაცხადა, რომ ცენტრალურ ამერიკულ არხს ჩინეთი აკონტროლებს.
გასულ იანვარში, ინაუგურაციის გამოსვლისას, მან განაცხადა: "ჩინეთი მართავს პანამის არხს და ჩვენ არ გადავეცით ის ჩინეთს. ჩვენ გადავეცით ის პანამას და ჩვენ მას უკან ვიბრუნებთ."
მომდევნო თვეში, აშშ-ს სახელმწიფო მდივანმა მარკო რუბიომ ასევე მოითხოვა, რომ პანამამ განახორციელოს "დაუყოვნებელი ცვლილებები" იმაში, რასაც ის უწოდებდა ჩინეთის "გავლენასა და კონტროლს" არხზე.
არ არსებობს საჯარო მტკიცებულება იმისა, რომ ჩინეთი ახორციელებს კონტროლს არხზე, თუმცა ჩინურ კომპანიებს იქ მნიშვნელოვანი წარმომადგენლობა აქვთ.
ყოველწლიურად, 14,000-მდე გემი იყენებს 51 მილის (82 კმ) პანამის არხს, როგორც შემოკლებას ატლანტისა და წყნარ ოკეანეებს შორის.
არხი, რომელიც ამუშავებს გლობალური საზღვაო ვაჭრობის მოცულობის დაახლოებით 5%-ს, მართავს პანამის არხის ადმინისტრაციას, პანამის მთავრობის უწყებას.
2023 წლის ოქტომბრიდან 2024 წლის სექტემბრამდე, ჩინეთმა შეადგინა არხის გავლით გადაზიდული ტვირთის მოცულობის 21.4%, რაც აშშ-ს შემდეგ მეორე უდიდესი მომხმარებელია.
