2026 წლის „ლურჯი ცუნამი“ დიდწილად ახალგაზრდული ხმების დამსახურებაა.
ტაფტსის უნივერსიტეტის სამოქალაქო სწავლებისა და ჩართულობის კვლევითი ცენტრის (Circle) მონაცემებით, რომელიც ახალგაზრდების სამოქალაქო აქტივობას აკვირდება, წინასწარი შეფასებები აჩვენებს, რომ ბოლო 30 წლის განმავლობაში ეს იყო მეორე ყველაზე მაღალი ახალგაზრდული აქტივობა შუალედურ არჩევნებში — მხოლოდ 2018 წელთან შედარებით ნაკლები, როდესაც დონალდ ტრამპის პირველი პრეზიდენტობისას, ახალგაზრდა ამომრჩეველთა დაახლოებით 31% მივიდა საარჩევნო უბნებზე.
მიუხედავად იმისა, რომ 45 წელზე უფროსი ასაკის ამომრჩევლები პარტიებს შორის თითქმის თანაბრად გაიყვნენ, 18-29 წლის ამომრჩევლებმა კონგრესში დემოკრატებს 35-ქულიანი უპირატესობა მისცეს, რასის, სქესის, ეთნიკური წარმომავლობისა და განათლების დონეების მიუხედავად. ლათინო ახალგაზრდების უმცირესობამ 2024 წელს ტრამპს დაუჭირა მხარი; წელს კი დემოკრატებს +10-დან +15-მდე უპირატესობით მისცეს ხმა. თეთრკანიანი ახალგაზრდა მამაკაცების 63%-მა 2024-ში ტრამპს მისცა ხმა; ამ ციკლში კი 54%-მა დემოკრატებს. თეთრკანიანმა ახალგაზრდა ქალებმაც 2024 წელთან შედარებით +15-ით შეიცვალეს პოლიტიკური სიმპათიები. სოფლის ამომრჩევლები 2024-ში ტრამპის მხარდამჭერთა 50%-დან წელს დემოკრატების მხარდამჭერთა 60%-მდე გაიზარდნენ.
ეს გარკვეულწილად ახალგაზრდული ხმების ტრადიციულ მდგომარეობას უბრუნებს, რომელიც 2018-2022 წლებში ორნიშნა უპირატესობით დემოკრატებისკენ იხრებოდა. როგორც Circle-ის დირექტორი ლილა სტრონგი ამბობს, 18-35 წლის ამომრჩევლების +35-ქულიანი უპირატესობა პარალელურია 2018 წლის „ლურჯ ტალღასთან“, რომელმაც ალექსანდრია ოკასიო-კორტესის მსგავსი პოპულისტი დემოკრატები მოიყვანა ხელისუფლებაში.
„2024 წელს ძალიან ხშირად ისმოდა საუბარი თეთრკანიანი ახალგაზრდა მამაკაცების და უმაღლესი განათლების არმქონე ადამიანების გადახრის შესახებ,“ — ამბობს სტრონგი. „ახლა, მიუხედავად იმისა, რომ შუალედურ არჩევნებს ვადარებთ საპრეზიდენტოს, ვხედავთ, რომ ეს დემოგრაფიული ჯგუფები მასობრივად უბრუნდებიან დემოკრატებს.“
სტრონგის თქმით, მონაცემები მიუთითებს, რომ 2024 წელს ტრამპის მხარდამჭერი ახალგაზრდა ამომრჩევლების 15%-მა წელს დემოკრატიული პარტიის წარმომადგენელს მისცა ხმა კონგრესში. შედეგი იმდენად გადამწყვეტი იყო, რომ რესპუბლიკელები ღიად გამოხატავენ შეშფოთებას ახალგაზრდული, „ლურჯი“ აქტივობის გამო ისეთ შტატებში, როგორიცაა ფლორიდა, ჯორჯია და სამხრეთ კაროლინა.
საბრძოლო შტატებში — ფლორიდა, ჯორჯია, აიოვა, მეინი, მიჩიგანი, მინესოტა, ჩრდილოეთ კაროლინა, ნებრასკა, ნიუ ჰემფშირი, ნევადა, ოჰაიო, პენსილვანია, ტეხასი და ვისკონსინი — ახალგაზრდული აქტივობა ჯამში 30%-ს შეადგენდა.
„ხმა მივეცი, რადგან ჩემს მუშათა კლასის, ემიგრანტებით დასახლებულ უბანში ოჯახებს ეშინიათ გარეთ გასვლის, სამსახურში წასვლის ან შვილების სკოლიდან წამოყვანის,“ — ამბობს 26 წლის მაიამელი არტისტი მოტიკო მორალესი, რომლის ოჯახიც „რეალურ ფიზიკურ და ფსიქოლოგიურ ზეწოლას“ განიცდის მოქალაქეობის მიღების კანონიერ გზებზე თავდასხმებისა და მესამე ქვეყანაში დეპორტაციის საფრთხის გამო. ის „ფრთხილად ოპტიმისტურად“ იმედოვნებს, რომ კონგრესის დემოკრატები „ICE-ს პასუხს აგებინებენ და მავნე კანონმდებლობას შეცვლიან“.
„პირველად ჩემს ცხოვრებაში ვნახე კანდიდატი, რომელიც ჩემს მსგავსად გამოიყურებოდა და რიო გრანდეს ველის იმავე ღირებულებებს იზიარებდა, რასაც მე,“ — ამბობს 22 წლის ამანდა ჩაპა, რიო გრანდე სიტის (ტეხასი) ბოლოდროინდელი კურსდამთავრებული და თემის ორგანიზატორი, ჯინა ჰინოჰოსაზე საუბრისას. გუბერნატორად არჩეულმა ჰინოჰოსამ 18-29 წლის ამომრჩევლების 77% მოიპოვა, როგორც NBC News-ის ეგზიტპოლები აჩვენებს. 2024 წელს ტრამპმა ტეხასის-მექსიკის საზღვარზე მდებარე სტარის ოლქი 70 ქულით Republican-ად აქცია; წელს კი, მიუხედავად საარჩევნო ბარიერებისა, ამომრჩევლებმა ოლქი ისევ დემოკრატებს დაუბრუნეს, ასევე 70-ქულიანი სხვაობით.
ახალგაზრდა ამომრჩევლების ნახევარზე ოდნავ მეტმა ეკონომიკა და სამუშაო ადგილები დაასახელა მთავარ პრიორიტეტად, შემდეგ მოდიოდა ჯანდაცვა, ირანი, იმიგრაცია, განათლება და კლიმატი. ჩაპასთვის მთავარი საკითხები იყო Medicaid-ის დაფინანსების აღდგენა და ICE-სა და „ჩვენი თემის წევრების ბრუტალიზაციის“ წინააღმდეგ ბრძოლა.
სარა ჯონი, 26 წლის იურიდიული ფაკულტეტის სტუდენტი ლოს-ანჯელესიდან, ამბობს, რომ კრიტიკულად უყურებს დემოკრატებს, მაგრამ მას შემდეგ, რაც ტრამპის ICE რეიდების შედეგები საკუთარ ქალაქში იხილა (რომლებიც დღემდე იგრძნობა), მტკიცედ სჯეროდა, რომ რესპუბლიკელების წინააღმდეგ მიცემული ხმა ცვლილებას მოახდენდა. ხუთშაბათს, ლოს-ანჯელესმა თავისი პირველი დემოკრატიული სოციალისტი მერი აირჩია — ნითია რამანი — რის შედეგადაც ქვეყნის სამი უდიდესი ქალაქიდან ორს ახლა დემოკრატიული სოციალისტები მართავენ.
ენთუზიაზმი იმ შტატებშიც კი იგრძნობოდა, სადაც ფედერალური არჩევნები კონკურენტული არ იყო. პატრიკ შრანკი, 27 წლის, რომელიც პორტლენდში დამოუკიდებელ კინოთეატრს მართავს, ამბობს, რომ „დღეს უფრო დამოუკიდებლად აღიქვამს თავს“, თუმცა აქტიურია ადგილობრივ ამერიკის დემოკრატიული სოციალისტების (DSA) ორგანიზაციაში. სამშაბათის საღამო პორტლენდ DSA-ს საარჩევნო წვეულებაზე გაატარა, სადაც მათი სამი ქალაქის საბჭოს წევრის ხელახალ არჩევას აღნიშნავდნენ.
შრანკი სკეპტიკურად უყურებს კონგრესის დემოკრატების უნარს „ყველაფერი გამოასწორონ“ მოპოვებული უმრავლესობით, თუმცა დასძენს: „მიხარია, რომ რესპუბლიკელები დამარცხდნენ და უფრო მეტი სოციალისტი და პროგრესული არჩეულია ეროვნულ დონეზე.“
ბოსტონელი ჯორდან კორგუდისთვის, 24 წლის, ამ არჩევნებში ხმის მიცემა განსაკუთრებით პირადი იყო. მასაჩუსეტსის სექსუალური ჯანმრთელობის აღმზრდელი იმდენად იყო ჩართული სამოქალაქო პროცესში, რომ სასამართლო დანიშვნების ზედამხედველობის საბჭოს წევრობაზე კენჭი იყარა. თუმცა, მისმა 41-წლიანი სტაჟის მქონე ოპონენტმა კორგუდი ტექნიკური მიზეზით მოხსნა: რადგან 2023 წელს კოლეჯში სწავლისას რამდენიმე თვე უსახლკაროდ იყო, ოპონენტმა არგუმენტად გამოიყენა, რომ ხუთწლიანი რეზიდენტობის მოთხოვნას ვერ აკმაყოფილებდა.
„ხმის მიცემა იყო ყველაზე სწრაფი და პირდაპირი გზა, რომ არჩევნებში აზრიანად ჩავრთულიყავი,“ — ამბობს კორგუდი, რომლისთვისაც მთავარი საკითხები იყო პირველი შესწორების (თავისუფლების) და ტრანს უფლებების დაცვა. მიუხედავად იმისა, ვინ იყრიდა კენჭს მასაჩუსეტსში, მიიჩნევს, რომ ეს აუცილებელი იყო „იმ დროს, როცა ფაშისტები, რომლებიც ცდილობენ ჩემი, როგორც ტრანსქალის, უფლებების შეზღუდვას ან ჩახშობას, როგორც წითელ, ისე ლურჯ შტატებში არიან არჩეული.“
ახალგაზრდებს ნაწილობრივ მიაწერენ ტრამპის 2024 წლის გამარჯვებას, თუმცა ხმის მისაცემად უფლებამოსილი ახალგაზრდების ნახევარზე ნაკლები მივიდა, რაც 2020 წლის 50%-იან აქტივობას ჩამორჩებოდა. ბევრი მათგანი არჩევნებს გამოეთიშა აშშ-ის მიერ ისრაელისთვის გაღებული დაფინანსების გამო ღაზაში მიმდინარე თავდასხმაზე, ასევე იმის გამო, რომ სკოლებმა და არჩეულმა პირებმა ათასობით სტუდენტი დააპატიმრეს ამ პროტესტის გამო. მათ ასევე მიაჩნდათ, რომ დემოკრატიულ პარტიას არ ჰქონდა ძლიერი ალტერნატივა რესპუბლიკელების წინადადებებთან, პირიქით, ცენტრისკენ გადაიხარა.
მომავლის ნიშანი იყო ისიც, რომ ერთი წლის შემდეგ, ნიუ-იორკის 18-29 წლის ამომრჩევლების 75%-მა ქალაქის მერად დემოკრატიული სოციალისტი ზორან მამდანი აირჩია, რაც Circle-ის მონაცემებით „ყველა ასაკობრივ ჯგუფში ყველაზე ძლიერი მხარდამჭერი ბლოკი“ იყო. პოლიტიკურმა კომენტატორებმა და ეროვნული პარტიის ლიდერებმა განაცხადეს, რომ DSA-ს მსგავსი კამპანია მხოლოდ ნიუ-იორკში შეიძლება მოეგო.
26 წლის ელიზ ჯოში ხელმძღვანელობს პროგრესულ კამპუსურ პროგრამას More Perfect University და ბოლო რამდენიმე თვე გაატარა იმ პროგრესული კანდიდატების მასპინძლობით, რომლებმაც სამშაბათს დიდი გამარჯვება მოიპოვეს „სტუდენტები მილიარდერების წინააღმდეგ“ დებატებზე ქვეყნის მასშტაბით. პროგრამის დაწყებისას გაზაფხულზე, ჯოშიმ New York Times-ს განუცხადა, რომ მისი მიზანი იყო პროგრესული ალტერნატივის შექმნა Turning Point USA-სთვის, რომლის კამპუსური აქტივობაც გაიზარდა მას შემდეგ, რაც ჩარლი კირკი მოკლეს. მისი თქმით, TPUSA „უარს ამბობს მუშათა კლასის საკითხების მხარდაჭერაზე“, ხოლო ახალგაზრდები სასოწარკვეთილები არიან, რომ იპოვონ კანდიდატები, რომლებიც მათ პრობლემებს გადაწყვეტენ.
მიჩიგანის აბდულ ელ-საიედის მსგავსი კანდიდატები — რომლის კამპანიის სლოგანი იყო „ფული პოლიტიკიდან ხალხის ჯიბეში და მედიკეარი ყველასთვის“, და რომელიც არ დათანხმდა ტრანსგოგონების სპორტში მონაწილეობის შეზღუდვას — იმ „ლურჯი ცუნამის“ ავანგარდში არიან, რომელსაც ჯოში და სხვები ახსენებენ.
„ვიყავით ფლორიდაში, მეინში, ჩრდილოეთ კაროლინაში და ყოველ ჯერზე ვხედავ ახალგაზრდების ენთუზიაზმს — და არა მხოლოდ კონკრეტული კანდიდატის მიმართ: სტუდენტები, რომლებიც ძალიან დაინტერესებულები არიან საკითხებით და მათი გადაჭრის გზებით, იქნება ეს ჯანდაცვა, ეკონომიკური პრობლემები თუ ტრანს უფლებები,“ — ამბობს ჯოში. „ახალგაზრდები აქტიურები არიან, მობეზრებული აქვთ კორპორაციული სიხარბე და ვაშინგტონის კორუფცია და მზად არიან პოლიტიკაში მაქსიმალურად ჩაერთონ.“
ცვლილების დაპირების მქონე წარმატებული კანდიდატებიდან არაერთი თავად ახალგაზრდაა, მაგალითად, 29 წლის მელატ კიროსი, ახლად არჩეული კოლორადოს კონგრესვუმენი, რომელმაც 15 ვადიანი მოქმედი დეპუტატი დაამარცხა; ბევრი მათგანი DSA-ს წევრია. ამ კვირაში პროვიდენსმა (როდ-აილენდი) თავისი ისტორიაში ყველაზე ახალგაზრდა მერი აირჩია: 28 წლის დემოკრატიული სოციალისტი დევიდ მორალესი. იმავე დღეს ქალაქი გახდა აშშ-ში ყველაზე დიდი, რომელმაც მხარი დაუჭირა ინიციატივას „გენოციდში თანამონაწილე კომპანიებიდან ინვესტიციების ამოღების“ შესახებ, რაც Providence for Palestine კამპანიამ ორგანიზება.
გლობალური ახალგაზრდული აჯანყების ფონზე, რომელიც მიმართულია მთავრობის კორუფციის წინააღმდეგ და არჩევნებში ძალაუფლების ხელში ჩაგდებისკენ, ეს ნაწილობრივ პასუხია მათთვის, ვინც კითხულობს, როდის იხილავს ამერიკა თავის ახალგაზრდებს აჯანყებაში. ეს ასევე პასუხია რესპუბლიკელების მასიურ საარჩევნო ხარჯებზე. მხოლოდ ილონ მასკმა თითქმის ნახევარი მილიარდი დოლარი დახარჯა რესპუბლიკელების მხარდასაჭერად და ისეთი კანდიდატების წინააღმდეგ, როგორიცაა ტეხასელი ჯეიმს ტალარიკო, განსაკუთრებით ტრანს საკითხებზე. ტალარიკომ 18-29 წლის ამომრჩევლებში თითქმის 50-ქულიანი უპირატესობით გაიმარჯვა.
„როდესაც ბენზინის ფასი ასეთია და სამუშაოზე აყვანა შეჩერებულია, რესპუბლიკური პარტიის ერთადერთი გამოსავალი იყო სიძულვილით თვალების დახუჭვა და ღმერთის არჩევა — ოღონდ აუცილებლად ქრისტიანის, თორემ არ გამოვა,“ — ამბობს 22 წლის მოდელი ვივიენ უილსონი, რომელიც ფინანსურად დამოუკიდებელი გახდა მამამისისგან, მასკისგან, მას შემდეგ, რაც მოზარდობაში ტრანსად გამოაცხადა თავი. „ასობით მილიონი დოლარის დახარჯვა ტრანს ბავშვების წინააღმდეგ რეკლამებზე ამომრჩევლებს აგრძნობინებს, რომ მათ ზემოდან უყურებენ ან უგულებელყოფენ — რაც ასე იყო — ნაცვლად იმისა, რომ რეალურ პოლიტიკურ ცვლილებებზე გაამახვილონ ყურადღება.“
მისი აზრით, ეკონომიკური კრიზისის, ირანთან ომის, ისრაელის სამხედრო მხარდაჭერის, ICE რეიდებისა და „რესპუბლიკელი კანდიდატების ცნობილი სექსუალური ძალადობის“ ფონზე, ახალგაზრდების დემოკრატებისთვის ხმის მიცემა სრულიად ლოგიკურია.
უილსონი დასძენს: „ამ კუბოში იმდენი ლურსმანი ჩასვეს, რომ უკვე თეზევსის ხომალდს ემსგავსება.“
„ფანტასტიკურად ვგრძნობთ თავს,“ — ამბობს ქიდუს გირმა, Sunrise Movement-ის საარჩევნო კამპანიების დირექტორი, ახალგაზრდული კლიმატური ორგანიზაციის, რომელიც 2018 წელს გამოჩნდა სცენაზე, როდესაც ახლად არჩეულ ოკასიო-კორტესთან ერთად ნენსი პელოსის ოფისში „მწვანე ახალი კურსის“ მხარდასაჭერად აქცია გამართა. ამ კვირაში მოძრაობის ერთ-ერთმა თანადამფუძნებელმა, 36 წლის უილ ლოურენსმა, Sunrise-ის მხარდაჭერით მიჩიგანში არჩევნები მოიგო.
ჯოში და გირმა ხაზს უსვამენ: ეს არ არის „ხმა მიეცი ლურჯს, ვინც არ უნდა იყოს“. პარტიაში ჯერ კიდევ ბევრია გავლენიანი ფიგურა, რომლებიც ორგანიზატორების აზრით, არჩევნების გარეთ მათ არ უსმენენ, მაშინ როცა სწორედ მათ სჭირდებათ ახალგაზრდული აქტივობის მობილიზება.
შემდეგი ნაბიჯი: ახლად არჩეული დეპუტატებისა და დემოკრატიული პარტიის პასუხისმგებლობის უზრუნველყოფა. ხუთშაბათს, უილსონმა თავის ინსტაგრამზე გამოაქვეყნა პოსტი, რომლითაც მხარს უჭერს აშშ-ის ახალგაზრდა მემარცხენეების მზარდ მოწოდებას, უარი თქვან სენატორ ჩაკ შუმერზე და კონგრესმენ ჰაკიმ ჯეფრისზე ახალი კონგრესის ლიდერის პოსტებზე. შაბათისთვის, Change.org-ზე ჯეფრისის ლიდერობიდან გადაყენების მოთხოვნას მილიონზე მეტი ხელმოწერა ჰქონდა.
