
ბანგლადეშის მთავარი სამოსის წარმოების ზონაში ათობით ქარხანა დაიხურა, რადგან მუშები მინიმალური ხელფასის გაზრდის მოთხოვნით გაიფიცნენ.
ქვეყნის მასშტაბით თითქმის 150 საწარმო დაიხურა ტექსტილის ჰაბებში — სავარში, აშულიასა და გაზიპურში — ამ შაბათ-კვირას.
სამოსის ინდუსტრია ბანგლადეშისთვის დიდი ბიზნესია: ყოველწლიურად თითქმის 40 მილიარდი დოლარის (30 მილიარდი ფუნტის) ექსპორტს ქმნის და ქვეყნის მთლიანი შიდა პროდუქტის 10%-ს შეადგენს.
მუშები ითხოვენ მინიმალური ხელფასის 30,000 ტაკამდე (182 ფუნტი) გაზრდას თვეში. ამჟამად ბანგლადეშში მინიმალური თვიური ხელფასი 12,500 ტაკაა, თუმცა თანამშრომლები ამბობენ, რომ ეს საკმარისი არ არის ცხოვრების ხარჯების კრიზისის დასაძლევად.
კვირას დილით მუშები შეიკრიბნენ დაკა-ტანგაილის გზატკეცილზე გაზიპურში და გზა გადაკეტეს. მოძრაობა დაახლოებით ერთი საათით შეჩერდა, სანამ პოლიცია ჩაერია.
შრომის კანონების „არ მუშაობ — არ გიხდიან“ დებულება ქარხნების მფლობელებს საშუალებას აძლევს, შეაჩერონ ოპერაციები და შეაჩერონ ხელფასების გადახდა, როცა წარმოება ირღვევა.
პოლიციის უფროსმა მოჰამად ამჯად ჰოსეინმა BBC-ს განუცხადა, რომ ოფიცრებმა ქარხნები დახურეს მას შემდეგ, რაც მუშები სამუშაო ადგილებიდან გავიდნენ.
მისი თქმით, შაბათს ღამით 13 ქარხანა დაიხურა, ხოლო „დილით არეულობის დროს კიდევ 16 ქარხანა დაიხურა“.
ბანგლადეშის სამოსის ინდუსტრიაში დაახლოებით ოთხი მილიონი მუშა მუშაობს, რომლებიც ისეთ მსხვილ ბრენდებს აწარმოებენ, როგორიცაა H&M, Primark და Zara.
ბანგლადეში მსოფლიოში მზა სამოსის მეორე ყველაზე დიდი ექსპორტიორია ჩინეთის შემდეგ და არსებობს შიში, რომ მიმდინარე არეულობა შეიძლება საერთაშორისო მყიდველებზე გავლენა მოახდინოს, თუ ეს პროცესი დიდხანს გაგრძელდება.
ბანგლადეშის სამოსის მწარმოებელთა და ექსპორტიორთა ასოციაცია (BGMEA) და ბანგლადეშის ნაქსოვი სამოსის მწარმოებელთა და ექსპორტიორთა ასოციაცია (BKMEA) ქარხნების დაცვისკენ მოუწოდებენ.
„BGMEA და BKMEA-ს ეჭვი აქვთ, რამდენად გამართლებულია ხელფასების საბჭოს მოლაპარაკებებში მონაწილეობა, როცა ქარხნების დაცვაზე არ არსებობს გარანტია,“ — განაცხადა BGMEA-ს პრეზიდენტმა მაჰმუდ ჰასან ხანმა.
„სამოსის ქარხნები, რომლებიც მიმდინარე არეულობის გამო ვერ ახერხებენ წარმოების გაგრძელებას, ხვალიდან განუსაზღვრელი ვადით დაიხურება... ბანგლადეშის შრომის კანონების შესაბამისად.“
თუმცა კრიტიკოსები ამბობენ, რომ მუშები მსხვერპლად ეწირებიან იმისთვის, რომ ქარხნებმა კონკურენტულ ფასად გამოუშვან პროდუქცია.
ჯოლი ტალუკდერმა, სამოსის მუშების პროფკავშირის ცენტრის ვიცე-პრეზიდენტმა, BBC-ის Newshour-ს განუცხადა, რომ „მუშებმა წლების განმავლობაში ზიდეს ეს ტვირთი“, მაშინ როცა ქარხნების მფლობელები და გლობალური საცალო ვაჭრობის წარმომადგენლები მათ ექსპლუატაციაზე მოგებას იღებენ.
„ისინი ითხოვენ ხელფასს, რომლითაც გადარჩენა შეუძლიათ. როგორ შეიძლება სინდისის მქონე ადამიანმა ასეთ ელემენტარულ ადამიანურ მოთხოვნას წინააღმდეგობა გაუწიოს?“ — აღნიშნა მან.
1 ნოემბერს მთავრობამ შექმნა მინიმალური ხელფასის საბჭო, რომელიც მუშებისთვის გადახდის ახალი სტრუქტურის რეკომენდაციას უნდა შეიმუშავოს.
საბჭოს თავმჯდომარე — რაიონის უფროსი მოსამართლე — პირველ სხდომაზე განაცხადა, რომ რეკომენდაციებს ნოემბრის ბოლომდე დაასრულებენ.
როგორც კი ახალი გადახდის სტრუქტურა დამტკიცდება, ის სავარაუდოდ 1 დეკემბრიდან ამოქმედდება.














